SEMİ TEKTAŞ/ Sermaye piyasalarında yaşanan fon krizinin ardından yatırımcıların beklediği yasal düzenleme hayata geçirildi. Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) tasfiye kararı aldığı yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan 7596 sayılı Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 27 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. 22 Ekim'de kabul edilen kanun, SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihinde tasfiyesine karar verdiği ve tasfiye işlemleri henüz tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Yeni düzenleme, yatırımcıların alacaklarına daha erken kavuşmasını sağlamayı, fonlardan hukuka aykırı işlemlerle çıkarılan varlıkları geri kazanmayı ve oluşan zararların sorumlulardan tahsil edilmesini amaçlıyor.
Yatırımcılara 1 milyon TL'ye kadar ödeme
Kanunun en dikkat çekici maddesi, tasfiye süreci tamamlanmadan yatırımcılara ara ödeme yapılabilmesine olanak tanıması oldu. Düzenlemeye göre SPK tarafından belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin altında olan yatırımcılara bu tutar kadar ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon TL ve üzerinde bulunan yatırımcılar ise ilk aşamada en fazla 1 milyon TL ara ödeme alabilecek. Böylece küçük yatırımcıların alacaklarına öncelikli olarak ulaşabilmesinin önü açıldı. Ancak düzenleme, bütün yatırımcılara otomatik olarak 1 milyon TL ödeneceği anlamına gelmiyor. Ödemeler, SPK'nin belirleyeceği fonlar ve kanunda öngörülen koşullar çerçevesinde gerçekleştirilecek. Yapılacak ara ödemeler, yatırımcıların tasfiye sonunda hak kazanacakları nihai alacaklardan düşülecek.
Parası 1 milyon TL'yi aşanlar ne yapacak?
Kanun kapsamında net yatırım tutarı 1 milyon TL'nin üzerinde bulunan yatırımcıların ilk aşamada alabilecekleri ara ödeme 1 milyon TL ile sınırlandırıldı. Bu yatırımcıların kalan alacakları ise tasfiye sürecinin sonucuna ve fon varlıklarından sağlanabilecek tahsilata bağlı olacak. Fonların mevcut varlıklarının bütün yatırımcıların alacaklarını karşılamaya yetmemesi durumunda SPK, en düşük yatırım tutarına sahip yatırımcılardan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek. Kurul ayrıca yatırımcılar için asgari bir ara ödeme tutarı da belirleyebilecek.
Fon yöneticilerine şahsi sorumluluk
Yeni düzenleme yalnızca yatırımcılara yapılacak ödemeleri değil, fonlarda oluşan zararların kimlerden tahsil edileceğini de düzenliyor. Fon varlıklarının hukuka aykırı işlemlerle üçüncü kişilere aktarılması nedeniyle oluşan zararlardan öncelikle ilgili fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın şirketten tahsil edilememesi durumunda ise SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilere başvurulabilecek. Böylece belirlenen sorumluların malvarlıklarından şahsen tahsilat yapılabilmesinin yolu açıldı. Üstelik ilgili kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, görev yaptıkları dönemdeki işlemler nedeniyle doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.
TMSF'ye geniş yetkiler verildi
Kanunla Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonuna (TMSF) da önemli yetkiler tanındı. Düzenleme kapsamındaki soruşturmalarda el konulan malvarlıkları için TMSF kayyım olarak görevlendirilebilecek. Fonlara doğrudan iade edilemeyen malvarlıkları, yargılama sonucunun beklenmesine gerek olmadan kanunda belirtilen usuller çerçevesinde satılabilecek veya tasfiye edilebilecek. Bu işlemlerden elde edilen gelirler, her yatırım fonu için ayrı oluşturulacak geri kazanım hesaplarına aktarılacak. Söz konusu hesaplarda toplanan paralar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve yatırımcılara yapılacak ödemeler için kullanılabilecek.
Devlet alacakları için bile haciz uygulanamayacak
Düzenlemenin dikkat çeken hükümlerinden biri de geri kazanılan varlıkların korunmasına yönelik oldu. TMSF tarafından oluşturulacak geri kazanım hesaplarındaki tutarlara, kamu alacakları için dahi haciz uygulanamayacak. Böylece hukuka aykırı işlemler nedeniyle fonlardan çıkarılan ve daha sonra geri kazanılan varlıkların doğrudan yatırımcıların alacaklarının karşılanmasında kullanılması amaçlanıyor. Tasfiyesi tamamlanan fonlarda sonradan geri kazanılan tutarlar ise Yatırımcı Tazmin Merkezi aracılığıyla hak sahiplerine dağıtılacak.
Her yatırım fonunu kapsamıyor
Yeni kanun, Türkiye'deki bütün yatırım fonları için geçerli olmayacak. Düzenleme yalnızca SPK'nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine hükmedilen ve tasfiye işlemleri henüz tamamlanmamış fonları kapsıyor. Dolayısıyla diğer yatırım fonları için genel bir tasfiye veya ödeme sistemi oluşturulmuyor. Kanunun 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmesiyle birlikte, kapsamdaki yatırımcılar açısından yeni bir hukuki süreç başlamış oldu.
Ödemeler ne zaman başlayacak?
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi, ara ödemelerin hemen yapılacağı anlamına gelmiyor. Ödeme yapılacak fonların belirlenmesi, yatırımcıların net yatırım tutarlarının hesaplanması ve tasfiye işlemlerinin yürütülmesi gerekiyor. Kanunda bütün yatırımcılar için ortak ve kesin bir ödeme tarihi belirtilmiyor. Bu nedenle yatırımcıların, SPK'nin ve tasfiye işlemlerini yürüten kuruluşların açıklamalarını takip etmesi önem taşıyor. Yeni düzenleme, fon krizinden etkilenen yatırımcıların alacaklarının karşılanması için önemli bir yasal zemin oluştururken, gözler şimdi ara ödemelerin başlayacağı tarihe çevrildi.
