9 EYLÜL TV’de moderatörlüğünü gazeteci Zafer Ertem’in yaptığı ‘Spor Servisi’ programının bu haftaki konukları eski MHK üyesi ve hakemi Necdet Erdilek ile Spor Yazarı Muhittin Akbel oldu. Türk futbolunda süregelen hakem tartışmaları TFF’nin elit hakem direktörü İngiliz Anthony Taylor’ı Merkez Hakem Kurulu başına ataması hakemlik sisteminin geleceğine ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. Erdilek ve spor yazarı Muhittin Akbel, Türk hakemliğinin temel sorunlarını masaya yatırdı. Programda eğitimden VAR uygulamasına, atamalardan yönetim anlayışına kadar birçok başlık ele alındı. Erdilek’inaçıklamaları, tartışmanın yalnızca yabancı bir uzmanın görevlendirilmesiyle sınırlı kalmadığını ve kalmayacağını ortaya koydu. Muhittin Akbel de Türkiye’nin geçmişte başka ülkelere hakemlik alanında deneyimli isimler kazandırırken bugün yabancı bir yöneticiden yardım beklemesini sorguladı. Akbel, Cüneyt Çakır ve Barış Şimşek gibi isimlerin birikiminden neden daha fazla yararlanılmadığının açıklanması gerektiğini vurguladı.
ATAMA, ÇÖZÜM DEĞİL ÇARESİZLİK
Türkiye’nin kendi hakemlik sistemini yönetmekte zorlandığı eleştirisini gündeme getiren eski hakem Necdet Erdilek, elit hakem direktörü Anthony Taylor’ın MHK (Merkez Hakem Kurulu) başına getirilmesinin tek başına çözüm olmayacağını söyledi. Erdilek söze şöyle başladı: ‘’Taylor eğitim sürecinin başında yer almasına rağmen hakem hataları azalmadı belli ki daha verimli bir yapılanmaya ihtiyaç var. Bu son dakika ataması bana göre çözüm değil çaresizliktir. Bu kararın bedeli ağır olacaktır, tüm kulüpler zarar görecektir
TFF ACİLEN TÜM KURULLARI İSTİFA ETMELİ
Erdilek’in en sert çıkışı ise TFF yönetimine yönelik oldu. Deneyimli futbol insanı, “Federasyonun tüm kurullarıyla birlikte istifa etmesi gerekir. Ne beklenileniyor ki, Türk futbolu zaten yerlerde ve dipte. Artık bunun dibi de yok.TFF acilen tüm kurulları ile istifa etmeli ve futbolun önünü açmalı. Bir kişinin görevden alınıp yerine bir kişinin atanması sorunları çözmez aksine daha da karmaşık hale getirir. Taylor tek başına hiçbir soruna çözüm olmayacaktır. Tekrarlıyorum isimler değişse bile sistem aynı kalırsa tartışmaların sona ermesi kolay görünmez. Yönetim anlayışı, kurulların işleyişi ve alınan kararların güven vermesi bu nedenle önem taşır’’ yorumunu yaptı.
VAR TARTIŞMASI BİTMİYOR, BİTMEZ!
Eski hakem Necdet Erdilek’in VAR uygulamasına olan eleştrileride dikkat çekiciydi. Deneyimli hakem hocasının bu yöndeki görüşleri de şöyle: ‘’Görüyoruz ki, hakemlere eğitim verilmesine rağmen hatalar hala tartışılıyor. Eğitim çalışmalarının sahaya ne ölçüde yansıdığı çok önemli. Hakemlerin yönettikleri maçları yeniden izlemesi ve gözlemci raporlarından yararlanması, gelişim açısından daha da önemli. VAR uygulamasında bazı hakemler kendi kararlarını verme konusunda çekingenlik yaratabiliyor. Saha içi yönetim becerisinin korunması çok önemli. Bence kalıcı çözüm, yalnızca teknolojiye değil, eğitimli, özgüvenli ve sorumluluk alabilen hakemleri seçmeye, bulmaya dayanmalı. Eğer bu seçim ve gelişim sağlanmazsa bizler VAR tartışmalarından kurtulamayız. Yararından çok zararını görürüz. ’’
DEĞERLERİMİZ ÇAKIR, ŞİMŞEK UÇTU GİTTİ
Programda yerli hakemlik birikimi de tartışıldı. Spor yazarı Muhittin Akbel, Türkiye’nin yetiştirdiği deneyimli isimlerden neden daha fazla yararlanılmadığını sorguladı. Cüneyt Çakır ve Barış Şimşek gibi uluslararası deneyime sahip isimlerin bilgi ve birikimlerinin değerlendirilmesi gerektiği görüşünü savundu. Erdilek bu konuyla ilgili olarakta, ‘’Yabancı uzman görevlendirilmesine karşı çıkmaktan çok, yerli uzmanlığın nasıl değerlendirebiliriz bu da çok önemli. Türk hakemliği kendi yetiştirdiği isimleri sistemde tutamıyor. Cüneyt Çakır ve Barış Şimşek gibi deneyimli hakemlerden faydalanamadık, değerini bilemedik. Çünkü kalıcı bir yapılanmanın yalnızca dışarıdan gelecek desteğe değil, içerideki bilgi birikimine de dayanması gerekiyor. Hakemlerimizi bir şekilde yetiştiriyoruz tam futbolumuza lazım hale geldiklerinde de elimizden kaçırıyoruz. Diğer ülkeler bunu fırsat biliyor’’ diye konuştu.
MENTÖRLÜK UYGULAMASINA HEMEN GEÇİLMELİ
Erdilek, hakemlerin kendi yönettikleri maçlarını daha sonra izlememesi, gözlemci raporlarını yeterince değerlendirmemesi ve karar alma özgüvenindeki sorunlara da değindi. Deneyimli hakem hocasının şunları söyledi: ‘’Bizim zamanımızda mentörlük uygulaması vardı ve yoğun uygulanıyordu. Daha sonra bu uygulamadan vazgeçildi.Bir dönem ben hakem hocası olarak iki genç hakemin mentörlüğünü de yapmıştım. İyi bir mentör yalnızca hata göstermekle yetinmemeli. Hakemin pozisyon alma becerisini, karar sürecini ve psikolojik durumunu da anlaması gerekir buna göre maç yönetecek hakeme güven verir sakinleştirir yolunu açar. Ama bu arada hakemlerde yabancı dil, maç analizi ve uluslararası hedefler konusunda kendilerini geliştirmeleri gerekir. Ama hep bunlar denetlenmeli, dikkat çekilmelidir.’’
ATAMALAR, BASKILAR, MEDYA VE KULÜPLER
Erdilek hakem atamaları, baskılar ve kulüp tercihleri ile ilgili olarakta sözlerini şöyle noktaladı: ‘’ Maç yönetirken ciddi hatalar yaptığı düşünülen hakemlerin kısa süre sonra yeniden maç almaları kamuoyunda soru işareti yaratıyor, güven eksikliğini güçlendiriyor. Atamalar liyakatsiz ve baskılarda yoğun olunca hatalar zinciri de genişliyor. Özellikle hakem üzerinde bu baskılar alt liglerde daha çok görülüyor. Ama bana göre en tehlikelisi kulüplerin hakem tercihleri ve görev yapan TFF ve nezdindeki MHK’nin de buna izin vermesi ya da göz yumması. Birde bunun medya ayağı var. Spor programlarında hakemlerin kişiliklerini hedef alan, yıpratıcı yorumlar yerine daha yapıcı ve seviyeli bir değerlendirme anlayışının benimsenmesi şart. Program yapan eski hakemlerin meslektaşlarını seviyesiz tartışması ya da eleştirmesi kabul edilebilir bir şeyde değil’’
MİNİ YORUM
Zafer ERTEM
DURUM TESPİTİ ÖNEMLİ !
TFF Başkanı İbrahim Hacıosmanoğlu’nun döneminde görmediğimiz kalmadı doğrusu. MHK başkanı ve şürekası tutuklanırken TFF yönetimi de peşi sıra gelen istifalara rağmen kuyruk dik göreve devam ediyor. Yine bu dönemde adaletsiz ve liyakatsiz atamalar, mobingler hakem ailesinin üzerine de kara bulut gibi çöktü. Konuk ettiğim eski İzmir bölgesi hakemlerimizden Necdet Erdilek bildiğimiz bilmediğimiz çok şeyin üzerinde durum tespiti yapıp göz ardı edilen uygulamaların da detayına girdi. TFF’nin istifası, Türk hakemliğinin elinden alınan yönetici vasfının iadesi, mentörlük uygulamasının yeniden faaliyete geçirilmesi spor medyasındaki hakemlerin meslektaşlarını acımasızca yerden yere vurmasına katılmakmümkün mü elbette değil. Sorun çok, çözüm yok, umutsuz muyuz yanıtını siz verin.!
MİNİ YORUM
Muhittin AKBEL
İHRACATTAN İTHALATA!
Yabancı hayranlığımız, futbola da bulaştı maalesef. Önce bir derbi maçı yabancı hakeme yönettirdik, sonra VAR'a yabancı hakemler getirdik. Şimdi de MHK Başkanlığı koltuğuna İngiliz eski hakem Antony Taylor'ı oturttuk. Oysa Türkiye, MHK başkanı ihraç eden bir ülkeyken, şimdi MHK Başkanı ithal eder hale geldik! Bugünün MHK'sında görev yapan Barış Şimşek Azerbaycan'da iki yıl MHK başkanlığı yaptı, efsane hakemlerimizden Cüneyt Çakır da Gürcistan'da MHK'nın başında hala. TFF’'nin Taylor yerine Türk eski hakemi bulamaması, ayıp ötesi bir şey. Bu ayıbı temizleyecek kalibrede TFF başkanın olmaması, gelecekle ilgili umutlanmamızın önünde kocaman bir duvar gibi duruyor. Sergen Yalçın'ı tercih sebebini "Ayağıyla basket atan adam" diye ortaya koyan zihniyetten acilen kurtulmamız lazım.
