İzmir'in Aliağa ilçesinde HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda meydana gelen ve 18 işçinin yaşamını yitirdiği patlama, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (TBMM) gündemine taşındı. CHP'nin facianın bütün yönleriyle araştırılması, iş güvenliği önlemlerinin incelenmesi ve olası ihmallerin ortaya çıkarılması amacıyla sunduğu Meclis araştırma önergesi, AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla kabul edilmedi. TBMM Genel Kurulu'nda yapılan görüşmelerde söz alan CHP Genel Sekreteri ve İzmir Milletvekili Rıfat Nalbantoğlu, HABAŞ tesislerinde son yıllarda meydana gelen iş kazalarını hatırlatarak denetim süreçlerinin açıklanmasını istedi.
CHP'nin HABAŞ önergesine AK Parti ve MHP'den ret
TBMM Başkanvekili Yusuf Beyazıt başkanlığında toplanan Genel Kurul'da, siyasi partilerin grup önerileri görüşüldü. CHP Grubu, HABAŞ Demir Çelik Fabrikası'nda yaşanan patlama ve yangının nedenlerinin belirlenmesi, işçi sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yeniden değerlendirilmesi, kamu denetimlerinin yeterliliğinin araştırılması ve hayatını kaybeden işçilerin ailelerinin haklarının korunması amacıyla araştırma önergesi sundu. Önergenin görüşülmesi sırasında iş cinayetleri ve iş güvenliği denetimleri tartışıldı. Yapılan oylamada CHP'nin önerisi, AK Parti ve MHP'nin oylarıyla reddedildi.
"Üç hafta dolmadan 20 işçimizi kaybettik"
CHP Genel Sekreteri Rıfat Nalbantoğlu, HABAŞ'taki patlamanın tesiste meydana gelen ilk ölümlü iş kazası olmadığını vurguladı. Fabrikada 2019, 2020, 2022, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında çeşitli ölümlü ve yaralanmalı iş kazalarının yaşandığını belirten Nalbantoğlu, son haftalarda meydana gelen olaylara dikkat çekti. Nalbantoğlu, "Daha 21 Ekim'de Hakan Doğan, 5 Kasım'da da henüz 20 yaşındaki Eyüp Eğinli aynı tesislerde çalışırken yaşamını yitirmiştir. Ardından 9 Kasım'da 18 işçi daha. Yani üç hafta dolmadan, aynı tesislerde 20 emekçimizi kaybettik" ifadelerini kullandı. İşçi ölümlerinin birbirinden bağımsız olaylar olarak değerlendirilmemesi gerektiğini savunan Nalbantoğlu, iş güvenliği uygulamalarının kapsamlı biçimde incelenmesini istedi.
"Son 10 yılda bu tesis kaç kez denetlendi?"
HABAŞ'taki denetim süreçlerine ilişkin iktidara sorular yönelten Nalbantoğlu, önceki iş kazalarının ardından hangi önlemlerin alındığının açıklanmasını talep etti. "Son 10 yılda bu tesis kaç kez denetlendi? Denetlemeler sonucunda hangi tespitlerde bulunuldu? Bunlarla ilgili hangi yaptırımlar uygulandı? Önlem alınması için daha kaç işçinin ölmesi gerekiyor?" diye soran Nalbantoğlu, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı'nın önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediğine ilişkin açıklamasını da eleştirdi. Denetim kayıtlarının kamuoyuyla paylaşılması gerektiğini belirten CHP'li milletvekili, yalnızca son patlamanın değil, geçmiş yıllarda yaşanan kazaların da incelenmesi çağrısında bulundu.
HABAŞ'ın kendi raporundaki kaza artışını açıkladı
HABAŞ'ın sürdürülebilirlik raporundaki verileri de Meclis kürsüsünden paylaşan Nalbantoğlu, iş günü kaybına yol açan kazalardaki artışa dikkat çekti. Şirket çalışanlarında bu tür kazaların 109'dan 146'ya, taşeron işçilerde ise 38'den 83'e yükseldiğini belirten Nalbantoğlu, önceki denetimlerde ciddi bir sorun tespit edilmediği yönündeki açıklamaları sorguladı. CHP'li milletvekili, "Bu tablo karşısında nasıl olur da ciddi bir sorun tespit edilmez?" diyerek artan kazalara rağmen yeterli önlem alınıp alınmadığının araştırılmasını istedi.
Yayın yasağına da tepki gösterdi
Facianın ardından getirilen yayın yasağı kararını da eleştiren Nalbantoğlu, işçilerin can güvenliğini sağlamaya yönelik tedbirlerle kamuoyunun haber alma hakkına getirilen sınırlamalar arasında çelişki bulunduğunu savundu. Nalbantoğlu, "İşçilerin can güvenliğini sağlamakta gösterilmeyen hassasiyet, kamuoyunun haber alma hakkını sınırlandırmakta gösteriliyor" sözleriyle karara tepki gösterdi. Denetim kayıtlarının açıklanmasını ve bağımsız, şeffaf bir soruşturma yürütülmesini isteyen Nalbantoğlu, olası ihmallerin yalnızca işveren yönünden değil, denetimle görevli kamu kurumları açısından da incelenmesi gerektiğini belirtti.
"Hiçbir kâr bir işçinin hayatından değerli olamaz"
İş cinayetlerinin önlenmesinde kamunun ve işverenlerin sorumluluklarına dikkat çeken Nalbantoğlu, Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilen yasal düzenlemeler, teknolojik yatırımlar ve denetimlerle ölümlü iş kazalarının önemli ölçüde azaltıldığını söyledi. Nalbantoğlu, "Hiçbir üretim hedefi, hiçbir maliyet hesabı, hiçbir kâr, bir işçinin hayatından daha değerli olamaz" diyerek Türkiye'de benzer önlemlerin neden hayata geçirilemediğini sordu. CHP olarak facianın tüm sorumlularının ortaya çıkarılması için süreci takip edeceklerini ifade etti.
18 işçinin öldüğü facia için Meclis araştırması yapılmayacak
Genel Kurul'daki görüşmelerin ardından CHP'nin HABAŞ faciasına ilişkin araştırma önergesinin görüşülmesi yönündeki grup önerisi oylamaya sunuldu. AK Parti ve MHP milletvekillerinin oylarıyla reddedilen öneri nedeniyle CHP'nin talep ettiği Meclis araştırması süreci bu aşamada başlatılamadı. Ancak söz konusu karar, patlamaya ilişkin yürütülen adli soruşturmanın sona erdiği anlamına gelmiyor. Aliağa'da 18 işçinin yaşamını yitirdiği facianın nedenleri ve olası sorumluluklar hakkındaki adli süreç devam ederken CHP, Meclis denetiminin de işletilmesi gerektiği yönündeki çağrısını yineledi.
