SEMİ TEKTAŞ/İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay yönetimindeki belediyenin 2027 Mali Yılı Bütçe Tasarısı hazırlandı. Belediye meclisinin değerlendirmesine sunulan tasarıya göre Büyükşehir Belediyesi'nin gelecek yılki gider bütçesi 183 milyar 500 milyon TL olarak belirlendi. Gelir bütçesi ise 142 milyar TL olarak tahmin edildi.
Bütçenin en dikkat çekici başlıklarından biri ulaşım oldu. Kent içi ulaşım programına ayrılan 52 milyar 356 milyon 500 bin TL, toplam bütçenin yaklaşık yüzde 28,5'ine karşılık geldi. Sermaye giderleri için öngörülen 72 milyar 850 milyon TL'lik kaynak da bütçenin yatırım boyutunu ortaya koydu.
Ancak tasarıda gelir ve gider arasındaki 41,5 milyar TL'lik farkın net finansman yoluyla karşılanması öngörüldü. Böylece 2027 bütçesinde yatırımlar kadar borçlanma ve finansman giderleri de öne çıktı.
Ulaşım bütçesinde 52,3 milyar TL'lik kaynak
2027 bütçesinde en yüksek ödenek ayrılan program kent içi ulaşım oldu. Bu başlık için toplam 52 milyar 356 milyon 500 bin TL kaynak ayrıldı.
Afet ve kentsel dönüşüme 17,1 milyar TL
Afet yönetimi başlığındaki bütçenin önemli bir bölümü kentsel dönüşüm ve mekânsal planlama çalışmalarına ayrıldı.
Bütçe faaliyet cetvelinde öne çıkan kalemler şöyle:
* Açık ve yeşil alan düzenlemeleri: 5 milyar 487 milyon 370 bin TL
* Kentsel dönüşüm uygulamaları: 4 milyar 79 milyon TL
* Mekânsal planlama ve uygulama: 2 milyar 614 milyon 300 bin TL
* Kamu binalarında etüt, proje ve yapım faaliyetleri: 3 milyar 101 milyon 505 bin TL
* Afet riski belirleme ve azaltma çalışmaları: 437 milyon 950 bin TL
* Afet eğitim faaliyetleri: 47 milyon 800 bin TL.
Özellikle kentsel dönüşüm uygulamaları için ayrılan 4 milyar 79 milyon TL'lik kaynak dikkat çekti.
Çevre ve iklim çalışmalarına 10,4 milyar TL
Sürdürülebilir çevre ve iklim değişikliği programına 10 milyar 416 milyon 180 bin TL ödenek ayrıldı.
Bu başlık altında katı atık yönetimi ve sıfır atık uygulamaları için 8 milyar 173 milyon 305 bin TL kaynak öngörüldü. Çevrenin korunmasına yönelik denetim faaliyetlerine 1 milyar 448 milyon 470 bin TL, iklim değişikliğine uyum çalışmalarına ise 386 milyon 615 bin TL ayrıldı.
Ormanların ve doğanın korunması programında da sokak hayvanlarının rehabilitasyonu için 1 milyar 326 milyon 950 bin TL ödenek bulunuyor.
Sosyal yardımlarda nakdi destek öne çıktı
Yoksullukla mücadele ve sosyal yardımlaşma programına ayrılan 7 milyar 266 milyon 200 bin TL'nin faaliyet dağılımında nakdi yardımlar ilk sırada yer aldı.
* İhtiyaç sahibi vatandaşlara nakdi yardımlar: 5 milyar 15 milyon 800 bin TL
* İhtiyaç sahibi vatandaşlara ayni yardımlar: 1 milyar 261 milyon 300 bin TL
* İhtiyaç sahibi vatandaşların beslenme ihtiyaçları: 952 milyon 500 bin TL
* İhtiyaç sahibi engellilerin mali açıdan desteklenmesi: 33 milyon TL.
Böylece yalnızca ihtiyaç sahibi vatandaşlara yapılacak nakdi yardımlar için 5 milyar TL'nin üzerinde kaynak ayrılmış oldu.
Eğitim, sağlık ve spora ayrılan kaynaklar
Bütçede temel eğitim programı için 1 milyar 653 milyon TL, tedavi edici sağlık hizmetleri için 2 milyar 915 milyon 110 bin TL ödenek öngörüldü.
Sporun geliştirilmesi ve desteklenmesine 2 milyar 820 milyon TL ayrılırken, sanat ve kültür ekonomisi programının bütçesi 2 milyar 509 milyon 400 bin TL oldu.
Kırsal kalkınmaya 1 milyar 395 milyon 785 bin TL, tarımsal sulama altyapısına 636 milyon TL, gençlik programına ise 70 milyon TL kaynak ayrıldı.
Yol yapımına 27,7 milyar, raylı sistemlere 18,8 milyar TL
Bütçenin daire başkanlıklarına göre dağılımında da ulaşım yatırımları öne çıktı.
Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığına 27 milyar 749 milyon 500 bin TL ödenek ayrıldı. Raylı Sistemler Dairesi Başkanlığının bütçesi 18 milyar 887 milyon TL olarak belirlendi.
Diğer yüksek bütçeli birimler arasında 10 milyar 603 milyon TL ile Makine İkmal, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığı ve 9 milyar 40 milyon TL ile Fen İşleri Dairesi Başkanlığı yer aldı.
Faiz giderlerine 10,1 milyar TL
Bütçenin ekonomik sınıflandırmasına göre en büyük harcama kalemi 72 milyar 850 milyon TL ile sermaye giderleri oldu. Bu tutar toplam bütçenin yaklaşık yüzde 40'ına karşılık geliyor.
Diğer önemli harcama kalemleri ise şöyle sıralandı:
| Harcama kalemi | 2027 ödeneği |
| ---------------------- | --------------- |
| Sermaye giderleri | 72,85 milyar TL |
| Mal ve hizmet alımları | 47,94 milyar TL |
| Cari transferler | 22,37 milyar TL |
| Faiz giderleri | 10,11 milyar TL |
| Borç verme | 10,10 milyar TL |
| Personel giderleri | 9,5 milyar TL |
| Yedek ödenekler | 7,1 milyar TL |
| Sermaye transferleri | 2,78 milyar TL |
| SGK devlet primi | 750 milyon TL |
Faiz giderlerinin 9 milyar 10 milyon TL'sinin iç borç faizlerinden, 1 milyar 100 milyon TL'sinin ise dış borç faizlerinden oluşması öngörüldü.
41,5 milyar TL'lik finansman ihtiyacı
Bütçenin en dikkat çekici başlıklarından biri gelir ve gider arasındaki fark oldu.
2027 yılı için 142 milyar TL gelir tahmini yapılırken gider bütçesi 183,5 milyar TL olarak belirlendi. Aradaki 41,5 milyar TL'lik farkın net finansman yoluyla karşılanması planlandı.
Finansman cetvelinde 32,9 milyar TL net borçlanma öngörüldü. Bunun 15,9 milyar TL'si iç borçlanma, 17 milyar TL'si dış borçlanma olarak hesaplandı. Ayrıca bütçe kararnamesinde yatırım, kamulaştırma ve diğer harcamalar için bankalardan 36 milyar 550 milyon TL'ye kadar kredi kullanılabilmesi konusunda Büyükşehir Belediye Başkanına yetki verilmesi istendi.
Gelirlerin yüzde 92'si diğer gelirlerden
Belediyenin 142 milyar TL'lik gelir tahmininin dağılımı da dikkat çekti.
* Diğer gelirler: 131 milyar 334 milyon 160 bin TL
* Sermaye gelirleri: 5 milyar 530 milyon 680 bin TL
* Teşebbüs ve mülkiyet gelirleri: 4 milyar 851 milyon 880 bin TL
* Vergi gelirleri: 286 milyon 530 bin TL
* Bağış ve yardımlar: 250 bin TL.
Buna göre toplam gelir tahmininin yaklaşık yüzde 92,5'ini diğer gelirler oluşturdu.
