Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte İzmir'de elektrik ve doğal gaz faturalarını etkileyecek yeni düzenlemeler gündeme geldi. İktisatçı Mahfi Eğilmez, kişisel blogu Kendime Yazılarda yayımladığı "Enerji Faturalarında Yeni Dönem" başlıklı analizinde, devlet tarafından sağlanan enerji desteklerinin kapsamındaki değişiklikleri değerlendirdi. Yeni uygulamaların doğrudan bir zam kararı olmadığını ancak destek kapsamından çıkan abonelerin daha yüksek faturalarla karşılaşabileceğini belirten Eğilmez, özellikle yüksek tüketimli hanelere dikkat çekti. İzmir'de doğal gaz için belirlenen düşük tüketim eşiği ise kentteki aboneler açısından önem taşıyor.
İzmir'de doğal gazda kritik sınır: 67,97 metreküp
Doğal gazda 4 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe giren kademeli fiyat uygulamasıyla birlikte konut abonelerinin tüketim miktarlarına göre farklı gruplarda değerlendirildiğini belirten Mahfi Eğilmez, destek sınırlarının her il için aynı olmadığını ifade etti. BOTAŞ tarafından belirlenen tüketim eşikleri, kentlerin iklim özelliklerine ve aylara göre değişiyor. Eğilmez'in paylaştığı verilere göre İzmir'de kasım ayı doğal gaz tüketim sınırı 67,97 metreküp olarak belirlendi. Bu miktar, yeni sistemde devlet desteğinin kapsamının değerlendirilmesi açısından önemli bir eşik oluşturuyor. Ancak sınırın aşılması, faturanın tamamına otomatik olarak aynı oranda zam yapılacağı anlamına gelmiyor. Ödenecek tutar, ilgili tarife ve destek koşullarına göre hesaplanıyor.
İzmir, İstanbul ve Ankara arasında büyük fark
Doğal gaz tüketim sınırlarının illere göre değişmesi, İzmir ile diğer büyükşehirler arasındaki farkı ortaya koydu. Mahfi Eğilmez'in aktardığı verilere göre kasım ayında İzmir için 67,97 metreküp olarak belirlenen sınır, İstanbul'da 136,01 metreküp, Ankara'da ise 283,78 metreküp düzeyinde bulunuyor. Böylece Ankara için belirlenen eşik, İzmir'in yaklaşık 4,2 katına ulaşıyor. Bu farklılığın temelinde kentlerin iklim koşulları ve ısınma ihtiyaçları yer alıyor. Ancak aynı kentte yaşayan hanelerin konut büyüklüğü, bina yalıtımı ve aile nüfusu gibi özelliklerinin birbirinden farklı olması, tüketim miktarlarının da önemli ölçüde değişmesine neden olabiliyor.
Elektrikte 2027'de yeni sınır uygulanacak
Elektrik faturalarında ise milyonlarca aboneyi ilgilendiren önemli bir değişiklik 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 30 Ekim 2026 tarihli kararıyla mesken aboneleri için yıllık son kaynak tüketim limiti 4 bin kilovatsaatten 3 bin kilovatsaate düşürüldü. Daha önce 2025 yılında 5 bin kilovatsaat olarak uygulanan sınır, 2026'da 4 bin kilovatsaate indirilmişti. Yeni kararla birlikte devlet destekli tarifenin kapsamı daha da daralacak. Düzenlemeden Türkiye genelinde yaklaşık 6,5 milyon mesken abonesinin etkilenmesi bekleniyor. Bu rakam, toplam mesken abonelerinin yüzde 14,7'sine karşılık geliyor.
Aylık 250 kilovatsaat tüketenler dikkat
Yeni düzenlemede yıllık 3 bin kilovatsaatlik tüketim sınırı, aylık ortalama 250 kilovatsaat elektrik kullanımına karşılık geliyor. Ancak değerlendirme yalnızca tek bir ayda tüketilen elektrik miktarına göre yapılmıyor. Yıllık tüketim sınırının aşılıp aşılmadığı esas alınıyor. Dolayısıyla bir abonenin herhangi bir ayda 250 kilovatsaatin üzerinde elektrik tüketmesi, tek başına hemen destek kapsamından çıkarılması anlamına gelmiyor. Mahfi Eğilmez, yeni uygulamanın özellikle elektrik tüketimi yüksek olan konutlarda fatura tutarlarının yükselmesine neden olabileceğini belirtti.
Sınırı aşanlar hemen yüksek fatura ödemeyecek
Mahfi Eğilmez, elektrik tüketim sınırını aşan abonelerin yüksek tüketim tarifesine hemen geçirilmediğine dikkat çekti. Düzenlemeye göre limitin aşıldığı ayı takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren yeni tarife uygulanıyor. Eğilmez'in verdiği örneğe göre 2026 yılı içerisinde 3 bin kilovatsaatlik tüketim sınırını ekim ayında aşan bir abone, 1 Ocak 2027 tarihinde yüksek tüketim tarifesine geçecek. Aralık ayında sınırı aşan bir abonede ise uygulama 1 Mart 2027 tarihinde başlayacak. Bu nedenle elektrik tüketimindeki değişikliklerin faturalara yansıma tarihi, sınırın hangi ayda aşıldığına göre farklılık gösterebilecek.
İzmir'de kalabalık aileler ve yalıtımsız evler etkilenebilir
Yeni enerji destek modelinin İzmir'deki hanelere etkisi, yalnızca tüketim alışkanlıklarına bağlı olmayacak. Özellikle kalabalık ailelerin yaşadığı konutlarda, yalıtımı yetersiz binalarda ve elektrikle ısınmanın tercih edildiği evlerde tüketim miktarı daha yüksek olabiliyor. Mahfi Eğilmez, yüksek enerji tüketiminin her zaman yüksek gelir anlamına gelmediğine dikkat çekerek düzenlemenin sosyal etkilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Büyük bir evde yaşayan kalabalık bir aile veya düşük gelirli olmasına rağmen yalıtımsız bir konutta oturan vatandaş da tüketim sınırını aşarak destek kapsamının dışında kalabiliyor.
Faturalar zam yapılmadan da yükselebilir
Yeni düzenlemelerin en dikkat çekici yönlerinden biri, elektrik ve doğal gazın genel birim fiyatlarına doğrudan zam yapılmasa bile bazı abonelerin daha yüksek ödeme yapmak zorunda kalabilecek olması. Mahfi Eğilmez, enerji faturalarında yaşanabilecek artışların temel nedeninin devlet desteğinden yararlanan tüketici grubunun daraltılması olduğunu ifade etti. Buna göre destek kapsamından çıkan aboneler, daha önce devlet tarafından karşılanan maliyetin daha büyük bölümünü kendileri üstlenebilecek. Dolayısıyla yeni yılda enerji faturalarındaki değişim yalnızca açıklanan zam oranlarıyla değil, tüketicinin hangi tarife grubunda bulunduğuyla da ilgili olacak.
Mahfi Eğilmez'den sosyal adalet uyarısı
Devletin elektrik ve doğal gaz desteklerini tüketim miktarına göre yeniden düzenlemesinin kamu maliyesi üzerindeki yükü azaltmayı amaçladığını belirten Mahfi Eğilmez, uygulamanın sosyal açıdan eksiklikler taşıyabileceğine işaret etti. Enerji tüketiminin yalnızca gelir düzeyiyle açıklanamayacağını ifade eden Eğilmez, özellikle düşük gelirli ancak zorunlu nedenlerle yüksek enerji kullanan hanelerin korunması gerektiğini vurguladı. Eğilmez, değerlendirmesinde "Yüksek tüketim her zaman yüksek gelir anlamına gelmiyor" ifadesini kullanarak sosyal destek sistemlerinde tüketim miktarının tek ölçüt olmaması gerektiğine dikkat çekti.
İzmir'de aboneler ne yapmalı?
Yeni uygulamalar öncesinde İzmir'deki elektrik ve doğal gaz abonelerinin tüketim miktarlarını düzenli olarak kontrol etmeleri önem taşıyor. Elektrikte yıllık tüketimin 3 bin kilovatsaate yaklaşıp yaklaşmadığı, doğal gazda ise ilgili ay için İzmir'e özel belirlenen tüketim sınırının ne olduğu takip edilebiliyor. Vatandaşlar geçmiş faturalarından veya enerji şirketlerinin dijital hizmetlerinden tüketim bilgilerini inceleyebilir. Özellikle 1 Ocak 2027'de yürürlüğe girecek elektrik düzenlemesi öncesinde yıllık tüketim miktarının öğrenilmesi, abonelerin yeni tarifeden etkilenip etkilenmeyeceklerini değerlendirmelerine yardımcı olabilir. Ancak yeni dönemde ödenecek kesin fatura tutarı, tüketim miktarının yanı sıra yürürlükteki enerji fiyatlarına ve uygulanacak destek koşullarına bağlı olacak.
İzmir'de enerji faturalarında yeni dönem başlıyor
Elektrik ve doğal gazda devlet desteklerinin kapsamının daraltılmasıyla birlikte İzmir'de de abonelerin tüketim miktarları daha fazla önem kazanacak. Doğal gazda kasım ayı için belirlenen 67,97 metreküplük sınır ve elektrikte 2027 yılında uygulanacak 3 bin kilovatsaatlik yıllık eşik, yeni dönemin dikkat çeken iki düzenlemesi olarak öne çıkıyor. Mahfi Eğilmez'in değerlendirmeleri, enerji faturalarının yalnızca birim fiyat değişikliklerinden değil, devlet desteklerinin hangi aboneleri kapsadığından da etkilendiğini ortaya koyuyor. Özellikle kış aylarında enerji tüketimi artan haneler için yeni düzenlemelerin ayrıntıları ve faturalara yansımaları önemini koruyor.
