Antalya kentinin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31’inci Taraflar Konferansı (COP31), küresel ölçekte çevre ve kent politikalarının tartışıldığı önemli bir uluslararası buluşmaya sahne oldu. Zirve programı kapsamında Rusya Pavyonu’nda düzenlenen "Sınır Tanımayan İklim Dirençliliği: Küresel Deneyimler ve Ortaklıkların Gücü" başlıklı oturumda konuşan İzmir Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Prof. Dr. Pınar Okyay, kentin yerel düzeyde geliştirdiği uyum stratejilerini dünya temsilcilerine aktardı. Küresel ısınma ve aşırı hava olaylarının kent yaşamı üzerindeki baskılarına dikkat çeken Okyay, iklim krizinin olumsuz etkilerini hafifletmede yerel yönetimlerin üstlendiği köprü işlevinin ve toplumsal dayanışmanın altını çizdi.
Sokak düzeyinde dayanışmayla iklim adaletini sağlama vizyonu
Yerel idarelerin insanların doğrudan günlük yaşam alanlarına temas ettiğini kaydeden Prof. Dr. Pınar Okyay, iklim direnci vizyonunun sadece büyük bütçeli projelerden ibaret olmadığını, esasen sokak ve mahalle ölçeğinde somut karşılık bulması gerektiğini savundu. Aşırı sıcak dalgaları esnasında evinde tek başına kalan, en yakın yeşil alana yürüme mesafesinde ulaşamayan veya dijital uyarı sistemlerini takip etmekte güçlük çeken dezavantajlı kent sakinlerinin durumunu çarpıcı bir örnekle anlatan Okyay, kriz dönemlerinde toplumsal eşitsizliklerin daha da derinleştiğini belirtti. Düşük gelir grupları, yalnız yaşayan yaşlılar ve bakım sorumluluğu bulunan bireyler için mahalle örgütlenmesinin koruyucu bir kalkan olduğunu dile getiren Okyay, dirençli bir kentin ancak ve ancak dirençli mahalleler inşa edilerek oluşturulabileceğini aktardı.
İnsan, çevre ve hayvan sağlığını birleştiren Tek Sağlık yaklaşımı
Kent politikalarında sürdürülebilir ve bütüncül bir bakış açısı benimsediklerini belirten Okyay, İzmir'deki tüm kentsel uygulamalarda Tek Sağlık yaklaşımını merkeze aldıklarını vurguladı. İnsan, hayvan ve doğa sağlığının birbirinden ayrı düşünülemeyecek bir ekosistem oluşturduğunu hatırlatan Okyay; su kıtlığı, toprak bozunumu ve aşırı sıcaklık artışlarının aynı çevreyi paylaşan tüm canlıları eş zamanlı etkilediğini söyledi. Koruyucu sağlık hizmetlerini kent merkezlerinden doğrudan mahallelere taşıdıklarını ifade eden Okyay, yerel gıda güvenliğini ve sosyal bağı destekleyen mahalle bostanları projesine dikkat çekti. Toprakla yeniden bağ kurmayı sağlayan bu bostanların kent sakinlerinin besine erişimini kolaylaştırırken aynı zamanda su kaynaklarının koruyucu kullanımı konusunda ortak bir bilinç geliştirdiğini kaydetti.
Mahalle afet gönüllüleriyle yerel risklere karşı etkin mücadele
İzmir kent genelinde faaliyete geçirilen Dayanışma Noktaları vasıtasıyla halk ile yerel yönetim arasında kopmaz bir güven bağı kurulduğunu dile getiren Prof. Dr. Pınar Okyay, olası kriz ve doğal afet durumlarına hazırlık aşamasında sivil katılımın belirleyici rolüne değindi. Bu süreçte yerelde örgütlenen Mahalle Afet Gönüllüleri yapısının kritik bir işlevi bulunduğunu söyleyen Okyay, kendi komşusunu tanıyan, sokağın risk haritasına hakim olan ve gerekli ilkyardım eğitimlerini almış bireylerin afet anındaki müdahalede vazgeçilmez bir unsur olduğunu belirtti. Belediyelerin temel görevinin bu gönüllü ağlarını güçlü altyapı, teknik eğitim ve sürekli koordinasyonla desteklemek olduğunu ifade eden Okyay, kentsel savunma kapasitesinin tabandan tavana doğru büyüdüğünü ekledi.
Uluslararası ortaklıklar ve iklim yurttaş meclislerinin önemi
Kentsel uyum ve çevre politikalarının oluşturulmasında karar alma mekanizmalarına halkın doğrudan dahil edildiği İklim Yurttaş Meclisleri modelini uluslararası katılımcılarla paylaşan Okyay, şehirler arası tecrübe aktarımında şeffaflığın zorunlu olduğunu belirtti. Yağmur suyu toplama sistemleri ya da kent içi ekolojik koridor projeleri paylaşılırken sadece başarıların değil; bakım gereksinimlerinin, maliyetlerin ve karşılaşılan teknik güçlüklerin de açıkça konuşulması gerektiğini vurgulayan Okyay, doğa temelli çözümler üreten şehirlerin birbirinin gerçekçi deneyimlerinden öğrenmesinin süreci hızlandıracağını ifade etti. Konuşmasını güvenli kent hedefiyle tamamlayan Okyay, İzmir'in gölgelikli sokaklara, serin konutlara ve erişilebilir yeşil alanlara sahip dirençli mahalleler oluşturma yolundaki çalışmalarını aralıksız sürdüreceğini kamuoyuna duyurdu.
