İzmir'de katı atıkların bertaraf edilmesi ve mevcut tesislerin kapasitesinin artırılması amacıyla yürütülen çalışmalarda önemli bir gelişme yaşandı. İzmir Büyükşehir Belediyesinin Bornova ve Bergama için hazırladığı iki ayrı proje, İzmir Mahalli Çevre Kurulunun gündemine taşındı. Kurul, yaptığı değerlendirmeler sonucunda her iki projenin yer seçimine de oy birliğiyle onay verdi. Alınan kararlar kapsamında Bornova'da atıkların yakılarak enerjiye dönüştürülmesini sağlayacak yeni bir tesis kurulması, Bergama'da ise mevcut entegre katı atık yönetim tesisinin düzenli depolama kapasitesinin artırılması planlanıyor. Ancak kurulun verdiği kararlar, tesislerin doğrudan inşaatına başlanabileceği anlamına gelmiyor. Projelerin hayata geçirilebilmesi için ilgili çevresel değerlendirme, planlama ve izin süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.
Bornova'da 22,25 hektarlık alana yeni tesis
İzmir Büyükşehir Belediyesinin 6 Ekim 2026 tarihinde yaptığı başvuru, Bornova'da kurulması planlanan Atık Yakma ve Enerji Üretim Tesisi'ni kapsıyor. Proje için yaklaşık 22,25 hektarlık, başka bir ifadeyle 222 bin 500 metrekarelik alan belirlendi. Tesisin kurulmasının planlandığı taşınmazlar ise şöyle:
-
Naldöken Mahallesi, 23337 ada 1 parsel
-
Yaka Mahallesi, 192 ada 19 parsel
İzmir Mahalli Çevre Kurulu, belediyenin başvurusunu değerlendirerek söz konusu alanın tesis için yer seçimini oy birliğiyle uygun buldu. Bu kararla birlikte Bornova'da yeni bir atık bertaraf tesisinin kurulmasına yönelik süreçte önemli bir aşama geride bırakılmış oldu.
Çöpler yakılarak elektrik üretilecek
Bornova'da kurulması planlanan tesisin temel amacı, atıkların termal yöntemlerle bertaraf edilmesi ve ortaya çıkan enerjinin değerlendirilmesi olacak. Atık yakma ve enerji üretim tesislerinde, uygun nitelikteki atıklar kontrollü koşullarda yüksek sıcaklıklarda yakılıyor. Bu işlem sırasında ortaya çıkan ısı, elektrik üretiminde kullanılabiliyor. Söz konusu yöntem, düzenli depolama alanlarına gönderilen atık miktarının azaltılması açısından alternatif bir bertaraf modeli olarak değerlendiriliyor. Bununla birlikte atık yakma tesislerinin çevresel etkileri de önem taşıyor. Özellikle baca gazı emisyonları, kül ve diğer yanma kalıntılarının bertarafı, tesisin çevresindeki yerleşim alanları üzerindeki olası etkiler ve hava kalitesinin korunması gibi başlıkların ilgili izin süreçlerinde değerlendirilmesi gerekiyor. Bornova'daki tesisin günlük kaç ton atık işleyeceği, elektrik üretim kapasitesi, yatırım maliyeti ve işletme teknolojisine ilişkin ayrıntılar ise açıklanan yer seçimi kararında yer almıyor.
Bergama'da mevcut tesis genişletilecek
Kurulun onay verdiği ikinci proje ise Bergama'da faaliyet gösteren Entegre Katı Atık Yönetim Tesisi'nin kapasitesinin artırılmasına yönelik planlamayı kapsıyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından 13 Ekim 2026 tarihinde kurula iletilen başvuruda, Bergama'nın Kaşıkçı Mahallesi'nde bulunan tesisin mevcut izin sınırlarının hemen bitişiğinde iki yeni düzenli depolama alanı oluşturulması öngörüldü. Projede Lot-4 ve Lot-5 olarak adlandırılan yeni alanların, II. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi olarak hizmet vermesi planlanıyor. Mahalli Çevre Kurulu, bu iki alanın yer seçimini de oy birliğiyle uygun buldu. Böylece Bergama'daki mevcut tesisin depolama kapasitesinin artırılmasına yönelik çalışmalar için önemli bir idari aşama tamamlandı.
İkinci sınıf depolama alanı ne anlama geliyor?
Bergama'da kurulması planlanan Lot-4 ve Lot-5 alanlarının II. Sınıf Düzenli Depolama Tesisi olarak tanımlanması, bertaraf edilecek atıkların niteliği açısından önem taşıyor. Türkiye'deki düzenli depolama tesisleri, kabul edebilecekleri atıkların özelliklerine göre farklı sınıflara ayrılıyor. II. sınıf tesisler, mevzuatta öngörülen kabul kriterlerini karşılayan tehlikesiz atıkların düzenli depolanması amacıyla kullanılıyor. Bu alanlarda sızıntı suyunun kontrol edilmesi, yer altı ve yüzey sularının korunması, depolama gazının yönetilmesi ve çevresel izleme çalışmalarının yürütülmesi gerekiyor. Bergama'da planlanan iki yeni depolama alanının toplam büyüklüğü, kabul edilecek atık miktarı ve sağlayacağı ilave depolama ömrü ise mevcut açıklamada belirtilmedi.
İzmir'in çöp sorununa çözüm olacak mı?
Bornova ve Bergama için alınan kararlar, İzmir'in atık yönetiminde iki farklı yöntemin birlikte kullanılmasının planlandığını ortaya koyuyor. Bornova'daki proje, atıkların yakılarak enerjiye dönüştürülmesini hedeflerken Bergama'daki genişleme, düzenli depolama kapasitesinin artırılmasını amaçlıyor. Ancak bu iki projenin İzmir'in çöp sorununa ne ölçüde çözüm sağlayacağı, tesislerin nihai kapasiteleri ve işletmeye alınma takvimleri netleştiğinde daha somut biçimde değerlendirilebilecek. Özellikle Bornova'daki tesisin günlük işleme kapasitesi ve Bergama'daki yeni depolama alanlarının kullanım ömrü, kentin uzun vadeli atık yönetim planlamasında belirleyici olacak.
Yer seçimi onayı sonrası süreç nasıl işleyecek?
İzmir Mahalli Çevre Kurulunun oy birliğiyle aldığı kararlar, her iki proje açısından yer seçimi aşamasının uygun bulunduğunu gösteriyor. Bundan sonraki süreçte projelerin niteliğine göre Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), imar planlaması, teknik projelendirme ve gerekli diğer izin işlemlerinin gündeme gelmesi bekleniyor. Bu aşamalarda tesislerin çevresel etkileri, atık kabul kapasiteleri, kullanılacak teknolojiler ve çevre koruma önlemleri önem taşıyacak. Bornova'daki yeni tesis ile Bergama'daki iki depolama alanının ne zaman hizmete gireceği ise henüz açıklanmadı. İzmir'in atık yönetiminde yeni bir dönemin başlangıcı olarak değerlendirilebilecek kararların ardından gözler Büyükşehir Belediyesinin açıklayacağı proje takvimine çevrildi.
