TED İzmir Koleji'nin arkeolojiye ve kültürel mirasa ilgi duyan 18 öğrencisi, aylar süren araştırmalarını bir dergiye dönüştürdü. Mart ayında başlayan Genç ARKHE Projesi kapsamında antik kentleri, müzeleri ve kültürel alanları ziyaret eden öğrenciler, uzmanlardan aldıkları bilgileri kendi gözlemleriyle birleştirerek özgün içerikler hazırladı. Ortaya çıkan Genç ARKHE Dergisi, 6 Kasım Cuma günü İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda düzenlenecek sergiyle tanıtılacak.
Antik kentlerden müzelere uzanan araştırma
TED İzmir Koleji Kurucu Temsilcisi Görkem Baştürk ve Proje Yöneticisi Umut Akçap'ın öncülüğünde hayata geçirilen projede öğrenciler, ilk olarak akademisyenler ve alanında uzman isimlerle bir araya geldi. Farklı görüşleri dinleyen gençler, edindikleri teorik bilgileri saha araştırmalarıyla pekiştirdi.
Öğrenciler, Metropolis Antik Kenti, Klaros Kutsal Alanı, İzmir Arkeoloji Müzesi, Oyuncak Müzesi, İzmir Kültür Sanat Fabrikası ve Bademler Sanat Köyü'nde incelemelerde bulundu. Uzmanlar eşliğinde gerçekleştirilen gezilerde tarihi yapıları ve kültürel değerleri araştıran gençler, fotoğraflar çekerek gözlemlerini kayıt altına aldı.
18 öğrencinin emeği dergide buluştu
Saha çalışmalarının ardından düzenlenen "Ne Öğrendik" atölyelerinde öğrenciler, araştırmalarından elde ettikleri bilgi ve deneyimleri değerlendirdi. Her öğrenci kendi ilgi alanına uygun bir konu belirleyerek yazılar, söyleşiler, çizimler ve görseller hazırladı.
"Gençlerin Gözünden Kültürel Miras" temasıyla bir araya getirilen çalışmalar, editoryal süreçten geçirilerek Genç ARKHE Dergisi'ne dönüştürüldü. Böylece öğrenciler yalnızca kültürel miras hakkında bilgi edinmekle kalmadı, araştırma ve yayın hazırlama süreçlerinde de aktif sorumluluk üstlendi.
Güzel: Hem eser ürettiler hem kendilerini geliştirdiler
TED İzmir Koleji Lise Müdürü İlker Güzel, projenin öğrencilerin araştırma becerilerini ve özgüvenlerini geliştirdiğini belirtti. Gençlerin hazırladıkları içeriklerin yayımlanacağını bilerek daha fazla emek harcadığını ifade eden Güzel, "Bir öğrenciye güvenmenin en güzel yollarından biri ona gerçek bir sorumluluk vermektir" dedi.
Öğrencilerin araştırma, yazma ve değerlendirme süreçlerine büyük bir istekle katıldığını anlatan Güzel, "Öğrencilerimiz yazdıkları metinlerin okunacağını, fotoğraflarının yayınlanacağını bilerek hazırlandılar. Daha çok araştırdılar, daha çok yazdılar, metinlerini karşılaştırdılar" ifadelerini kullandı.
Projenin yalnızca bir yayın hazırlamaktan ibaret olmadığını vurgulayan Güzel, "Bazı projeler eser üretir, bazı projeler insan yetiştirir. Genç ARKHE ikisini de başardı" sözleriyle çalışmanın eğitim açısından taşıdığı öneme dikkat çekti.
Derginin geliri burslu öğrencilere destek olacak
Genç ARKHE Projesi'nin sosyal sorumluluk boyutu da bulunuyor. Çok sayıda basılan derginin, Türkiye genelinde eğitim olanaklarına erişmekte güçlük çeken okullara ücretsiz ulaştırılması planlanıyor.
Derginin satışından elde edilecek gelirin büyük bölümü ise Türk Eğitim Derneği'nin burslu öğrencilerine ve "Bir Meşale De Sen Yak" kampanyasına destek amacıyla kullanılacak. Böylece İzmirli öğrencilerin kültürel miras üzerine hazırladığı çalışma, başka öğrencilerin eğitim hayatlarına da katkı sağlayacak.
Sergi 14 Kasım'a kadar ziyaret edilebilecek
Genç ARKHE Dergisi'nin tanıtımı ve öğrencilerin proje boyunca gerçekleştirdiği çalışmaların yer alacağı sergi, 6 Kasım 2026 Cuma günü saat 11.00'de İzmir Kültür Sanat Fabrikası'nda açılacak. Açılış ve tanıtım programı saat 13.00'e kadar devam edecek.
Öğrencilerin araştırmalarını, fotoğraflarını ve üretim süreçlerini ziyaretçilerle buluşturacak sergi, 14 Kasım 2026 tarihine kadar açık kalacak.
Genç ARKHE: Gençlerin Gözünden Türkiye’nin Kültürel Mirası Projesi Projenin Amacı Bu projenin temel amacı, genç bireyleri geleceğin okuyucuları değil; bugünün düşünürleri, yarının yaratıcıları haline getirmektir. Arkhe’nin rehberliğinde yürütülen bu proje, yalnızca gençlerin değil; onların entelektüel gelişimine öncülük eden okulların da kültürel üretim merkezi haline gelmesini hedefler. Profesyonel yayıncılık alanındaki deneyim, gençlerin dünyayı en saf haliyle gözlemleyen bakış açılarıyla buluşturulur. Böylece öğrenciler, fikirlerini ifade edebilecekleri profesyonel bir platform kazanır; aynı zamanda arkeoloji, sanat tarihi, müzecilik, koruma ve kültürel miras konularında bilinç ve sorumluluk edinir. Proje; akademi, müzeler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve eğitim kurumları arasında kalıcı bir köprü kurmayı, gençlerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmeyi ve onlara multidisipliner bir bakış açısı kazandırmayı amaçlar. Üretilen çalışmaların devlet okulları ve dezavantajlı bölgelerdeki öğrencilere ulaştırılmasıyla proje, kültürel miras bilgisinin eşit ve kapsayıcı biçimde yaygınlaştırılmasını amaçlayan bir sosyal sorumluluk yaklaşımını benimser. Hedef Kitle Bu proje; düşünmeyi seven, üretmeye açık, kültürel farkındalığı yüksek, yenilikçi vizyona sahip okullar ve öğrencilerine hitap eder. Katılımcı okullar, sürdürülebilirlik kavramını eğitim anlayışının merkezine yerleştiren ve öğrencilerinin fikir üretme becerilerini destekleyen öncü eğitim kurumları arasından seçilecektir. Proje Nasıl Uygulanacak 1. Öğrenci Seçimi a. Dergiye katkıda bulunacak öğrenciler belirlenir. 2. Eğitim Programı a. 3 Mart Salı “Kültürel ve Doğal Miras” Uzman Gözde ULUŞANS Saat 10:00 b. 3 Mart Salı “Anadolu’da ilk Arkeolojik Kazılar: Atatürk ve Arkeoloji” Damla BAYAZİT Saat 12:00 c. 4 Mart Perşembe “Kültürel Antropoloji” Yüksek Biyolog Dilara LOKMACI ÖZAŞİR Saat 14:00 d. 10 Mart Salı “Homeros Okumaları” Prof. Dr. YASEMİN POLAT Saat: 10:00 e. 11 Mart Çarşamba “Su Altı Arkeolojisi” Dr. Mehmet BEZDAN f. 11 Mart Çarşamba “Kibrit Çakıyorsun Karanlıkta: Kibrit Kutusu Koleksiyonu Sunumu” Prof. Dr. Haluk SAĞLATİMUR g. 23 Mart Pazartesi Günü “Yayıncılık Atölyesi” Damla BAYAZİT-Mehmet BEZDAN Saat: 10:00 h. 23 Mart Pazartesi Günü “Gençten gence Kültürel Miras Bilinci” İlkin Ahsen Ödemiş (Yayıncılık Atölyesi Devamında) 3. Saha Çalışması a. 10 Mart Salı “Bademler Sanat Köyü Gezisi” Saat: 14:00 b. 6 Mart Cuma “Klaros Antik Kenti Gezisi” Doç. Dr. Onur ZUNAL c. 6 Mart Cuma “Metropolis Antik Kenti Gezisi + Arkeoloji Atölyesi” Prof. Dr. Serdar AYBEK 4. Müze Çalışması a. 12 Mart Perşembe “İKSF Gezisi” Uzman Arkeolog, İKSF Genel Müdür Yardımcısı Elif ERGİNER b. Ne oldu, ne öğrendik oturumu 5. İçerik Üretimi a. Uzmanlar tarafından verilen eğitimler ve yapılan saha çalışmaları sonucu dergiye katkıda bulunacak öğrencilerle fikir atölyeleri ve içerik üretimi. b. Yazarların hazırlayacakları içerikle ve görseller hazırlanacak c. Yapılması planlanan söyleşiler öğrenciler tarafından belirlenip gerçekleştirilecek. 6. Yayınlama ve Tanıtım a. Nihai içerikler, Arkhe editörlüğünde profesyonel biçimde hazırlanır ve basılı olarak yayımlanır. b. Dergi, kültürel miras için mücadele veren öncü okulun öğrencilerinin üretimlerini kamuoyuna sunar. 7. Sosyal Sorumluluk Boyutu a. Proje sonunda oluşturulan içerikler, devlet okulları için bir eğitim setine dönüştürülür ve seçilen okullara ücretsiz olarak dağıtılır. b. Böylece öncü okulun öğrencilerinin ürettiği bilgi, topluma geri kazandırılarak projenin sosyal sorumluluk ayağı tamamlanır. 8. 8. Sergi a. Eğitim ve saha çalışmaları sırasında üretilen görsellerden, Kültür Sanat Fabrikası iş birliğiyle bir sergi düzenlenir. Kurumdan Beklentiler •Okul aracılığıyla öğrencilere erişim sağlanması, gerekli iletişim desteğinin verilmesi. •Eğitim, atölye ve seminerler için alan, mekân ve izin desteği. •Eğitim gezileri için lojistik katkı (ulaşım, rehberlik, izinler). •Projenin kurumsal tanıtımına destek verilmesi. •Yayın, baskı, dağıtım ve tanıtım giderlerine sponsorluk veya ilan iş birliği desteği. •Okulun isteğine bağlı olarak, derginin özel baskılarından satın alıp velilere dağıtarak okulun vizyonunu tanıtması. Projenin Katma Değeri / Kurum İçin Kazanımlar •Eğitim, kültür ve yayıncılık alanlarını birleştiren yenilikçi ve prestijli bir sosyal sorumluluk projesine Kurucu ortağı olma fırsatı sunar. •Öğrencilere eleştirel düşünme, kültürel farkındalık, içerik üretimi ve yayıncılık deneyimi kazandırır. •Okul markasına ulusal ve uluslararası düzeyde görünürlük sağlar; kurum, üniversiteler, yerel yönetimler, kültür kurumları ve STK’lar nezdinde tanıtım ve iş birliği imkânı elde eder. •Kurum, kültürel mirasın sürdürülebilirliği alanında örnek gösterilen bir modelin partneri olur. •Yayının kapağında okulun logosu ve “Bu sayının destekçisi: [X Okulu]” ibaresi yer alır. •Proje süresince elde edilen görsellerle hazırlanacak sergi, müze veya kültür mekânlarında 15 gün süreyle sergilenir. •Okul, gençlik ve kültürel miras alanında örnek bir sosyal sorumluluk projesinin kurucu ortağı olur. •Dergide kuruma özel tanıtım sayfaları ve kurum yöneticisiyle yapılacak kültürel farkındalık röportajı yer alır. •Lansman etkinliğiyle medya görünürlüğü ve uzun vadeli kurumsal prestij elde edilir. •Proje partneri olan okula, kültürel miras alanında sürdürülebilir vizyon sergileyen öncü eğitim kurumu olarak arkeolojiye katkı ödülü verilir. Uzun Vadeli Etki Bu proje, her yıl farklı bir okulun katılımıyla sürdürülebilir hale getirilecektir. Zaman içinde oluşacak sayılar, Türkiye’nin gençlerinin gözünden kültürel mirası anlatan bir koleksiyon niteliği taşıyacak ve “Gençlerin Belleği” adını alacaktır. Bu koleksiyon, geleceğin entelektüel liderlerinin ilk üretim alanı olarak kalıcı bir miras oluşturacaktır.
Biz bu projeyi tasarlarken, gençleri pasif bilgi alıcıları olarak değil, aktif bilgi üreticileri ve bu bilgilerin gelecek nesillere aktarıcıları olarak gördük. Onları “yarının okuyucuları” değil, “bugünün düşünürleri” ve “yarının yaratıcıları” olarak gördük. Ve bunu söylemek çok kolay aslında. Herkes der: “Gençler geleceğimizdir.” Ama kimse onlara yarını teslim etmeye cesaret edemez. Biz ettik
GENÇ ARKHE PROJE ÖZETİ Genç ARKHE, ARKHE Dergisi’nin lise öğrencileriyle birlikte yürüttüğü bir kültürel miras ve yayıncılık projesidir. Amacı, gençleri kültürel mirasın yalnızca izleyicisi değil, üreticisi ve savunucusu haline getirmektir. Proje kapsamında okul tarafından seçilen öğrenciler, alanında uzman akademisyen ve uzmanlardan kültürel miras, arkeoloji, müzecilik ve yayıncılık eğitimleri alır. Ardından kazı başkanları eşliğinde ören yeri gezileri ve müze çalışmaları yapılır. Öğrenciler bu birikimle kendi yazılarını, söyleşilerini ve görsellerini üretir; içerikler ARKHE editörlüğünde profesyonel bir dergi olarak basılır. Projenin ilk dönemi TED İzmir Koleji ile yürütüldü. 18 öğrenci; Metropolis ve Klaros ören yerlerinde saha çalışmalarına, müze gezilerine ve yayıncılık atölyelerine katıldı, öğrencilerin ürettiği içeriklerden oluşan sayı hazırlandı. Proje her yıl farklı bir okulun katılımıyla sürdürülecek; zaman içinde oluşacak sayılar, Türkiye’nin gençlerinin gözünden kültürel mirası anlatan kalıcı bir koleksiyon oluşturacaktır. Proje; akademi, müzeler, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, şirketler ve eğitim kurumları arasında kalıcı bir köprü kurmayı hedefler. SOSYAL SORUMLULUK Projede üretilen içerikler bir eğitim kitine dönüştürülerek dezavantajlı bölgelerdeki devlet okullarına ücretsiz ulaştırılır. Kit beş materyalden oluşur: öğrencilerin hazır ladığı özel sayı, kültürel mirasımızı tanıma rehberi, kültürel miras nasıl korunur reh beri, müzeler ve ören yerleri gezi rehberi ve “Koruyorum Çünkü” atölye defteri. Kit sponsorluğundan elde edilen gelirin belirli bir bölümü, dönem sonunda Türk Eğitim Derneği’ne bağış olarak aktarılır. Böylece kurumun desteği iki yönde birden karşılık bulur: bir yanda devlet okullarındaki öğrencilerin eline geçen basılı eğitim materyali, diğer yanda TED’in eğitim ve burs çalışmalarına aktarılan doğrudan kaynak. Destekçi kurumun katkısı ve bağış tutarı, projenin kapanış raporunda ve dergide açıkça belirtilir. SERGİ Proje çıktıları, İzmir Kültür Sanat Fabrikası iş birliğiyle kurumun ana sergi salonunda düzenlenecek kapsamlı bir sergiyle kamuoyuna açılır. Sergi 6 Kasım 2026’da açıla cak ve 15 gün boyunca ziyarete açık kalacaktır. Eğitim ve saha çalışmaları boyunca üretilen fotoğraf, çizim ve metinlerin yer alacağı sergi, projenin en geniş görünürlük alanıdır; destekçi kurumlar hem açılış etkinliğinde hem de sergi süresince kurumsal kimlikleriyle yer alır
GENÇ ARKHE PROJESİ Gençlerin Gözünden Kültürel Miras Kültürel miras, yalnızca geçmişten günümüze ulaşan antik kentlerden, müzelerde sergilenen eserlerden, tar ihi yapılardan ya da arkeolojik kazılardan ibaret değildir. Kültürel miras; yaşadığımız coğrafyanın binlerce yıllık hikâyesini, insanların ürettiklerini, inandıklarını, düşündüklerini, sanatlarını, gündelik yaşamlarını ve birbirleriyle kurdukları ilişkileri anlamamızı sağlayan büyük bir birikimdir. Genç Arkhe projesi; lise öğrencilerini arkeoloji, sanat tarihi ve kültürel miras alanlarıyla buluşturmayı, öğren cilerin bu alanları yalnızca dinleyen ve öğrenen kişiler olarak değil, araştıran, sorgulayan, üreten ve anlatan gençler olarak deneyimlemelerini amaçlıyor. Projenin temelindeki düşünce: Kültürel miras yalnızca geçmişin konusu değildir. Onu bugün nasıl anlayacağımız, nasıl koruyacağımız ve geleceğe nasıl aktaracağımız da bugünün gençlerinin sorumluluğudur. Bu nedenle Genç Arkhe’de öğrenciler yalnızca kültürel miras hakkında bilgi edinmiyor; aynı zamanda bu bilgiyi kendi bakış açılarıyla yeniden yorumlamayı ve içeriğe dönüştürüp yaşıtlarıyla paylaşmayı öğreniyor. GENÇ ARKHE NEDİR? Genç Arkhe; arkeoloji, sanat tarihi ve kültürel miras ekseninde şekillenen, öğrencilerin farklı disiplinlerle tanışmasını ve bu alanlarda kendi üretimlerini gerçekleştirmesini sağlayan çok yönlü bir eğitim ve üretim projesidir. Proje boyunca öğrenciler; akademisyenler, uzmanlar, sanatçılar, eğitimciler ve kültür-sanat kurumlarıyla kon feranslar, dersler, atölyeler, geziler aracılığıyla bir araya gelir. Farklı alanları tanırken, saha gezileri ve müze ziyaretleri sayesinde öğrendiklerini deneyimleme fırsatı bulurlar. Ancak Genç Arkhe’nin en önemli farkı şudur: Öğrenciler projenin sonunda yalnızca öğrendikleriyle bu projeden ayrılmazlar. Kendi üretimlerini de ortaya koyma fırsatı bulurlar. Bir yazı yazabilir, bir fotoğraf serisi hazırlayabilir, bir çizim yapabilir, bir sanat eseri üretebilir ya da bir kültürel miras unsurunu farklı bir bakış açısıyla ele alabilir. Dolayısıyla Genç Arkhe, öğrencilerin kültürel mirası öğrendiği kadar ürettiği de bir süreçtir. İLK PROJEDE NELER YAPTIK? Genç Arkhe’nin ilk döneminde öğrenciler için kültürel mirasa farklı pencerelerden bakabilecekleri kapsamlı bir program oluşturuldu. İlk olarak öğrenciler, alanında uzman akademisyen ve araştırmacılarla gerçekleştirilen konferans ve atölyele rde bir araya geldi. Bu buluşmalarda yalnızca arkeolojinin ne olduğu konuşulmadı. Kültürel mirasın nasıl araştırıldığı, arkeolo jinin hangi bilim dallarıyla birlikte çalıştığı, geçmiş toplumların nasıl incelendiği, eserlerin nasıl değerlendi rildiği ve kültürel mirasın neden korunması gerektiği gibi pek çok konu ele alındı. Ardından düzenlenen gez ilerle öğrenciler öğrendiklerini sınıf ortamının dışına taşıdı
Metropolis Antik Kenti, Klaros Kutsal Alanı, İzmir Arkeoloji Müzesi, İzmir Kültür Sanat Fabrikası, Bademler Sanat Köyü ve Çocuk Oyuncakları Müzesi’ne geziler düzenlendi. Metropolis Antik Kenti’nde öğrenciler tıpkı Antik Çağ’da olduğu gibi kendi sikkelerini basmayı ve bir Antik Çağ çocuk oyununu deneyimlediler. Projenin bir sonraki aşamasında öğrenciler bu defa öğrendiklerini kendi anlatım biçimleriyle ifade etmeye başladı. Yazarlık ve içerik üretimi atölyeleri gerçekleştirildi. Öğrenciler seçtikleri bir konuyu araştırmanın yanı sıra, araştırdıkları konuyu nasıl anlatabileceklerini düşündüler. Bu süreçte her öğrenci mentörlerin de yardımıyla proje boyunca öğrendikleri doğrultusunda kendi ilgi alanı na yönelik bir konu belirledi. Sonrasında yazılar, çizimler, fotoğraflar gibi farklı üretimler ortaya çıktı. Bu içerikler bir araya getirilerek Gençlerin Gözünden Kültürel Miras konusuyla Genç Arkhe Dergisi’nin ilk sayısı hazırlandı. Derginin yayınlanmasıyla birlikte öğrencilerin üretimleri daha geniş bir okuyucu kitlesiyle buluşacak. Bu yayınlardan elde edilen gelirin bir bölümü Türk Eğitim Derneği’nin burslu öğrencilerine aktarılacak ve “Bir Meşale de Sen Yak” kampanyasına destek olacak. Ayrıca dergi, dezavantajlı bölgelerdeki okullarda öğrenim gören öğrencilere ulaştırılacak. Genç Arkhe Projesi yeni dönemde yeni katılımcılarla devam edecek. Ancak yeni dönemin amacı sadece ilk dönemi tekrar etmek olmayacak. Projenin yeni döneminde yeni fikirlerin, yeni soruların ve yeni üretimlerin ortaya çıkmasını hedefliyoruz. Bu sebeple yeni katılacak öğrencilerden beklentilerimiz bir önceki dönemde yapılanları tekrarlamaları olmayacak. Bu dönemde yeni uzmanlarla alana dair gerçekleştirilecek konferanslar ve atölyeler düzenleyeceğiz. İlk dönemde gezi ve deneyim rotamızda olan yerlere yenilerini ekleyeceğiz. Proje sonunda yeni katılımcıların içerikleriyle Genç Arkhe Dergisi’nin 2. Sayısını oluşturacağız.
