Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin dışında kalan milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren kademeli emeklilik konusu yeniden Meclis gündemine taşındı. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan kanun teklifi, ilgili komisyona sevk edildi. Teklif, özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan ve prim gün sayısını tamamlamasına rağmen yaş şartı nedeniyle emekli olamayan çalışanların durumuna çözüm getirmeyi amaçlıyor.
EYT sonrası oluşan eşitsizliğe dikkat çekildi
Kanun teklifinin gerekçesinde, 8 Eylül 1999 tarihinde yürürlüğe giren 4447 sayılı Kanun ile emeklilik koşullarına yaş şartı getirildiği hatırlatıldı. 2023 yılında hayata geçirilen EYT düzenlemesinin belirli bir sigortalı grubunu kapsadığı, 8 Eylül 1999 sonrasında çalışmaya başlayanların ise düzenlemeden yararlanamadığı belirtildi. Gerekçede, sigorta başlangıç tarihleri arasında kısa süre bulunan çalışanların emeklilik koşullarında önemli farklılıklar oluştuğu vurgulandı. Emekliliğin temel bir sosyal hak olduğuna dikkat çekilerek ileri yaşlarda iş bulmakta zorlanan, düşük ücretlerle veya güvencesiz koşullarda çalışan kişilerin ekonomik ve sosyal sorunlarla karşı karşıya kaldığı ifade edildi.
Kimler kademeli emeklilikten yararlanabilecek?
Teklif, 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan ve yaş koşulu dışındaki emeklilik şartlarını yerine getiren çalışanları kapsıyor. Düzenlemede 506, 1479, 2925 ve 5434 sayılı kanunlara tabi sigortalıların durumuna yer veriliyor. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunan çalışanların emeklilik yaşlarının yeniden düzenlenmesi hedefleniyor. Teklifin kabul edilmesi durumunda, gerekli prim gün sayısını ve sigortalılık veya hizmet süresini tamamlamış kişiler, yaş koşulu aranmadan emeklilik hakkı elde edebilecek.
Yaş şartının kaldırılması öngörülüyor
Kanun teklifiyle 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na “Geçici Madde 113” başlığı altında yeni bir düzenleme eklenmesi öneriliyor. Buna göre emeklilik için gerekli prim gün sayısı ve hizmet süresini tamamladığı halde yaş şartını bekleyen sigortalılar, düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından ilgili kuruma yazılı başvuruda bulunabilecek. Başvurusu uygun bulunan sigortalılara yaş şartı aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanması öngörülüyor. Teklifte ayrıca sigorta başlangıç tarihlerine bağlı olarak ortaya çıkan farklılıkların azaltılması ve farklı sigortalılık statülerindeki çalışanlar arasında hakkaniyetin sağlanması amaçlanıyor.
Düzenlemenin mali etkileri de hesaplanacak
Kanun teklifinde, yapılacak değişikliğin sosyal güvenlik sistemine getireceği mali yükün hesaplanması ve sonuçların kamuoyuyla paylaşılması da yer alıyor. Sosyal güvenlik sisteminin finansmanının adil ve sürdürülebilir biçimde planlanması gerektiği vurgulanırken emeklilik hakkına erişimde sosyal devlet ilkesinin gözetilmesi isteniyor.
Teklif yasalaştı mı?
Kademeli emeklilik teklifi henüz yasalaşmadı. TBMM Başkanlığına sunulan düzenlemenin komisyona sevk edilmesi, emeklilik koşullarının değiştiği anlamına gelmiyor. Teklifin yürürlüğe girebilmesi için Meclis'teki yasama sürecinin tamamlanması, kabul edilmesi ve Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Bu nedenle mevcut emeklilik şartları geçerliliğini korurken milyonlarca çalışan, kademeli emeklilik konusunda Meclis'ten çıkacak kararı bekliyor.
