Türkiye'de milyonlarca çalışanın uzun süredir beklediği kademeli emeklilik düzenlemesi yeniden gündemde. EYT düzenlemesinin ardından özellikle 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında ilk kez sigortalı olan vatandaşlar, emeklilik koşullarında yeni bir düzenleme yapılmasını istiyor. Sigorta başlangıç tarihleri arasında çok kısa süre bulunmasına rağmen emeklilik yaşında önemli farklılıklar oluşması, çalışanların en fazla itiraz ettiği konuların başında geliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulan yeni kanun teklifi ise kademeli emeklilik beklentilerini yeniden artırdı.
Meclis'e yeni kanun teklifi sunuldu
Kademeli emeklilik tartışmalarında son gelişme, 26 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunulan kanun teklifi oldu. DEM Parti Grup Başkanvekilleri Sezai Temelli ve Gülüstan Kılıç Koçyiğit tarafından hazırlanan teklif, 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan ve emeklilik için gerekli prim ile hizmet süresini tamamlamasına rağmen yaş şartına takılan çalışanları ilgilendiriyor. 28 Ekim'de ilgili komisyona sevk edilen düzenleme, emeklilik sisteminde sigorta başlangıç tarihinden kaynaklanan farklılıkların giderilmesini amaçlıyor. Teklif henüz yasalaşmadı ve yürürlükteki emeklilik koşullarında herhangi bir değişiklik yapılmadı.
1999-2008 arası sigortalılar için kritik düzenleme
Teklifin gerekçesinde özellikle 8 Eylül 1999 sonrasında ve 30 Nisan 2008 öncesinde ilk kez sigortalı olanların yaşadığı emeklilik sorununa dikkat çekiliyor. EYT düzenlemesinden yararlanamayan bu gruptaki çalışanlar, prim günlerini tamamlamış olsalar bile mevcut mevzuattaki yaş şartını beklemek zorunda kalıyor. Yeni düzenleme önerisi ise yaş dışındaki emeklilik koşullarını yerine getiren sigortalılara daha erken emeklilik imkânı sağlanmasını hedefliyor. Teklifin gerekçesinde kademeli emeklilik vurgusu yapılırken madde metninde, şartları karşılayanların yaş koşulu aranmadan emekli aylığı alabilmesi öngörülüyor.
Emeklilikte bir gün farkı yıllara dönüşüyor
Kademeli emeklilik taleplerinin temelinde, 8 Eylül 1999 tarihinin emeklilik sisteminde oluşturduğu keskin ayrım bulunuyor. 2023 yılında yürürlüğe giren EYT düzenlemesiyle 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigortalı olanlar için belirli koşullarla yaş şartı kaldırılmıştı. Ancak 9 Eylül 1999 tarihinde sigortalı olan bir çalışan aynı haktan yararlanamadı. Böylece sigorta başlangıçları arasında yalnızca bir gün bulunan iki kişinin emeklilik tarihleri arasında yıllara varan farklar ortaya çıktı. Kademeli emeklilik isteyen çalışanlar, bu farklılığın işe giriş tarihine göre aşamalı bir sistemle giderilmesini talep ediyor.
Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı
Mevcut mevzuata göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez SSK kapsamında sigortalı olan çalışanlar için genel emeklilik yaşı kadınlarda 58, erkeklerde 60 olarak uygulanıyor. Bu dönemde sigortalı olanlar, 7 bin prim gününü tamamlayarak veya 25 yıllık sigortalılık süresiyle birlikte 4 bin 500 prim günü şartını sağlayarak ilgili yaş sınırında emekli olabiliyor. Bağ-Kur ve diğer sigortalılık statülerinde ise farklı prim ve hizmet koşulları bulunuyor. Kademeli emeklilik düzenlemesi henüz yasalaşmadığı için Sosyal Güvenlik Kurumu mevcut şartlara göre emeklilik işlemlerini sürdürüyor.
Teklif yasalaşırsa kimler emekli olabilecek?
Meclis'e sunulan teklifin kabul edilmesi halinde yaş şartı dışında gerekli sigortalılık süresi, hizmet süresi ve prim gününü tamamlayan bazı çalışanların emeklilik hakkı elde etmesi mümkün olabilecek. Düzenleme, ilgili kanunlara tabi sigortalılara yaş koşulu aranmaksızın yaşlılık aylığı bağlanmasını öngörüyor. Bunun için kanunun yürürlüğe girmesinin ardından Sosyal Güvenlik Kurumuna yazılı başvuru yapılması planlanıyor. Ancak teklifin mevcut haliyle yasalaşacağı kesin değil. Meclis görüşmeleri sırasında kapsamın değiştirilmesi, yeni şartların eklenmesi veya teklifin kabul edilmemesi ihtimalleri bulunuyor.
Kademeli emeklilik tablosu belli oldu mu?
Kademeli emeklilik bekleyenlerin en çok araştırdığı konulardan biri de sigorta başlangıç yılına göre uygulanacak emeklilik yaşı ve prim günü tablosu. Sosyal medyada 2000, 2001, 2002 ve sonraki yıllarda işe başlayanlar için farklı yaş sınırları içeren çok sayıda tablo paylaşılıyor. Ancak bunların hiçbiri yürürlüğe girmiş resmî bir kademeli emeklilik düzenlemesini göstermiyor. Meclis'e daha önce sunulan teklifler arasında da farklı emeklilik modelleri bulunuyor. Son teklifin madde metninde ise her sigorta başlangıç yılı için ayrı bir yaş tablosu yer almıyor. Bu nedenle vatandaşların kesinleşmiş bir kademeli emeklilik tablosu varmış gibi yapılan açıklamalara karşı dikkatli olması gerekiyor.
2027 yılında kademeli emeklilik çıkacak mı?
2027 yılı yaklaşırken milyonlarca çalışanın en önemli sorularından biri, kademeli emeklilik düzenlemesinin yeni yılda yasalaşıp yasalaşmayacağı oldu. Meclis'e yeni bir teklif sunulması beklentileri artırsa da düzenlemenin 2027 yılında kesin olarak yürürlüğe gireceğine ilişkin alınmış bir karar bulunmuyor. Kanun teklifinin öncelikle ilgili komisyonda ele alınması, ardından TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edilmesi gerekiyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde yürürlük tarihi ve uygulama ayrıntıları da netlik kazanacak. Bu nedenle yeni yılda kademeli emekliliğin başlayacağı yönündeki iddialar şu aşamada kesinlik taşımıyor.
Başvuru yapmak isteyenler ne yapmalı?
Kademeli emeklilik beklentisi bulunan vatandaşlar, sigorta başlangıç tarihlerini ve toplam prim günlerini e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümlerini inceleyerek öğrenebiliyor. Özellikle ilk sigorta giriş tarihi, prim ödeme gün sayısı ve sigortalılık statüsü, emeklilik koşullarının belirlenmesinde önem taşıyor. Mevcut durumda kademeli emeklilik için açılmış özel bir başvuru süreci bulunmuyor. Bu nedenle vatandaşların herhangi bir başvuru ücreti ödemesine veya yeni düzenleme kapsamında işlem yaptırmasına gerek yok. Olası bir kanun değişikliğinin ardından başvuru şartlarının SGK tarafından duyurulması bekleniyor.
Milyonların gözü Meclis'te
EYT düzenlemesinin ardından emeklilik sisteminde yeni bir değişiklik bekleyen çalışanlar, kademeli emeklilik taleplerini gündemde tutmayı sürdürüyor. 26 Ekim'de sunulan kanun teklifi, özellikle 1999 sonrası sigorta girişi bulunan ve yaş şartı nedeniyle emekli olamayan vatandaşlar açısından yeni bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak teklifin yasalaşması için Meclis sürecinin tamamlanması gerekiyor. Şimdi gözler, ilgili komisyonda yapılacak görüşmelere ve siyasi partilerin düzenlemeye ilişkin tutumlarına çevrilmiş durumda.
