Binalarda taşıyıcı sisteme yönelik izinsiz müdahaleler, deprem riski kadar ciddi bir güvenlik sorununa dönüştü. Özellikle iş yeri ve konutlarda daha geniş alan elde etmek amacıyla kolonların kesilmesi, duvarların kaldırılması ve yapıların projeye aykırı biçimde değiştirilmesi binaların dayanıklılığını tehlikeye attı. Deprem yaşanmadan çöken yapılarda da gündeme gelen bu usulsüzlüklerin önüne geçmek amacıyla yeni bir yasal düzenleme hazırlığı başlatıldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan taslak kapsamında binaların 5 yılda bir zorunlu denetime tabi tutulması planlandı. Denetimlerde özellikle kritik katlardaki kolonların durumu, binanın kat sayısı ve mevcut yapının onaylı projeye uygunluğu incelenecek.
DENETİMLERİ YAPI DENETİM KURULUŞLARI YAPACAK
Mimar ve Kentsel Dönüşüm Uzmanı Dr. Nihat Şen, denetimlerde binaların ruhsat ve onaylı projelerine uygunluğunun araştırılacağını belirtti. Kolonlarda hasar bulunup bulunmadığı, sonradan ilave kat yapılıp yapılmadığı ve yapı yönetmeliğine aykırı değişikliklerin gerçekleştirilip gerçekleştirilmediği kontrol edilecek.
Şen, denetim sürecine ilişkin şu ifadeleri kullandı:
“Mevcut ruhsatına göre uygun yapılıp yapılmadığı, kolonlarda bir hasar olup olmadığı, ilave kat yapılıp yapılmadığı ve tasdikli onaylı projesine göre binanın uygulama yönetmeliğine göre uygun yapılıp yapılmadığı, değişiklikler olup olmadığı ilgili şirketler tarafından incelenecek ve tutanağa bağlanacak.”
USULSÜZLÜKLER KAYIT ALTINA ALINACAK
Düzenlemenin yeni yılda yürürlüğe girmesi beklenirken, yapı denetim kuruluşlarının Bakanlık tarafından sırayla görevlendirilmesi öngörüldü. Denetim sırasında tespit edilen usulsüzlükler fotoğraf ve video kayıtlarıyla belgelendirilerek raporlanacak. Denetim ekiplerinin görevlerini yapmasının engellenmesi veya ekiplere zorluk çıkarılması durumunda ise kolluk kuvvetleri devreye girecek.
Düzenlemenin özellikle deprem olmadan meydana gelen bina çökmelerinin önlenmesinde önemli bir adım olacağını savunan Şen, “Böylece özellikle son zamanlarda deprem olmadan da binaların yıkılması neticesi ile ortaya gelen binalardaki bu durum önlenmiş olacak” dedi. Öte yandan Bina Kimlik Sertifikası uygulaması, 2021 yılından itibaren iskân alan binalar için zorunlu hale getirilmişti.
