Kemalpaşa Organize Sanayi Bölgesi’nde faaliyet gösteren Renkler Makina ve Yedek Parça Sanayi ve Ticaret A.Ş., mevcut tesisine boyahane ve yüzey işlem ünitesi eklemeye hazırlanıyor. Şirketin proje için sunduğu Proje Tanıtım Dosyası (PTD), İzmir Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından ÇED Yönetmeliği’nin 16. maddesi kapsamında incelemeye alındı.
26 Ekim 2026’da sunulan dosyayla başlayan süreç henüz sonuçlanmadı. ÇED incelemesinin başlatılması, projeye çevresel onay verildiği anlamına gelmiyor.
Elektrik devre aksamları, otomotiv ve beyaz eşya sektörlerine yönelik parçalar ile 4.5G anten ünitesi imalatı yapan şirketin yeni yatırımı, üretim tesisindeki yüzey işlem kapasitesini önemli ölçüde artıracak. Ancak dosyada yer alan bazı hesaplamalar ve çevresel etkilerin nasıl yönetileceğine ilişkin açıklamalar, yanıt bekleyen noktaları da beraberinde getiriyor.
HAVUZ HACMİ 9,8 KATINA ÇIKACAK
Renkler Makina’nın mevcut yüzey işlem hattında toplam 2,852 metreküp hacme sahip beş havuz bulunuyor. PTD’ye göre bu havuzlar için 30 Aralık 2024 tarihli ÇED muafiyet belgesi mevcut.
Yeni projeyle tesise altı havuz daha eklenecek. Bunların ikisi 6 ve 5 metreküp hacminde yağ alma havuzu, biri 3,5 metreküplük şebeke durulama havuzu, ikisi 3 ve 2,5 metreküplük DI durulama havuzu, diğeri ise 5 metreküplük nano kaplama havuzu olacak.
Böylece 25 metreküplük yeni kapasiteyle birlikte toplam havuz hacmi 27,852 metreküpe ulaşacak. Mevcut duruma göre yaklaşık 9,8 katlık artış anlamına gelen yatırımda, ÇED Yönetmeliği’nin Ek-II listesinde yer alan 5 metreküplük eşik de aşılmış olacak.
Bununla birlikte havuz hacmindeki artış, üretim miktarının ya da çevreye bırakılabilecek kirletici yükünün aynı oranda artacağı anlamına gelmiyor. Şirket, PTD’de yeni faaliyet kapsamında yıllık toplam 1.470 kilogram kimyasal kullanılacağını bildiriyor.
36,5 MİLYON LİRALIK YATIRIMDA 310 AVROLUK KALEM
Projenin toplam yatırım bedeli PTD’de 36 milyon 539 bin 642 lira olarak gösteriliyor. Dosyanın 16. sayfasındaki maliyet tablosunda bu tutarın 662 bin 310 avroya karşılık geldiği belirtiliyor. Hesaplamada, 23 Eylül 2026 tarihli sözleşmede esas alınan 55,17 TL’lik avro kuru kullanılmış.
Yatırım tablosuna göre havuzlar, boyahane ve fırınlar için 537 bin avro, havalandırma ve yardımcı tesisler için 125 bin avro ayrılmış. Ancak “kurulum ve diğer giderler” kaleminde yalnızca 310 avro yer alıyor.
Dosyanın eklerindeki sözleşmelere bakıldığında, 537 bin avroluk bedelin Manisa’nın Akhisar ilçesinde faaliyet gösteren İlke Endüstriyel Boyama Sistemleri ve Otomasyon A.Ş. ile 23 Eylül 2026’da imzalanan sözleşmeyle ilişkili olduğu görülüyor. Sözleşme; altı banyolu sprey yıkama hattı, kurutma fırını, toz boya kabini, kızılötesi ön ısıtma tüneli, pişirme fırını, konveyör sistemi ve otomasyon ekipmanlarını kapsıyor.
Sözleşmede teslimatın 31 Ocak 2027’ye, montaj ve devreye alma çalışmalarının ise 12 Nisan 2027’ye kadar tamamlanması öngörülüyor.
Öte yandan PTD eklerinde, İsviçre merkezli Gema Switzerland GmbH tarafından hazırlanmış ayrı bir teklif de bulunuyor. Toz boya uygulama ekipmanlarını kapsayan bu belgede, Renkler Makina için özel indirimli son fiyat 310 bin avro olarak belirtiliyor.
Teklifte otomatik ve manuel boya tabancaları, toz yönetim sistemi, boya kabini, siklon ve kartuş filtre sistemi ile patlama koruma ekipmanları yer alıyor.
Ana yatırım tablosundaki 310 avroluk “kurulum ve diğer giderler” kalemiyle Gema teklifindeki 310 bin avroluk bedel arasındaki ilişki ise dosyada açıklığa kavuşmuyor. Teklifteki ekipmanların toplam yatırım bütçesine dahil olup olmadığı, belgelerden kesin olarak anlaşılamıyor.
ATIK MİKTARLARI DOSYANIN FARKLI SAYFALARINDA DEĞİŞİYOR
Proje Tanıtım Dosyası’ndaki en belirgin farklılıklardan biri, işletme döneminde oluşacak atık miktarlarına ilişkin hesaplamalarda ortaya çıkıyor.
Şirket, mevcut 340 kişilik çalışan sayısına 62 kişinin daha ekleneceğini ve toplam personel sayısının 402’ye ulaşacağını belirtiyor. Dosyanın hesaplama bölümlerinde atık miktarları bu personel sayısı üzerinden belirleniyor.
Buna göre günlük evsel katı atık miktarı 490,44 kilogram, ambalaj atığı miktarı 147,132 kilogram, evsel atıksu miktarı ise 84,42 metreküp olarak hesaplanıyor.
Ancak dosyanın 51. sayfasındaki Tablo 13’te farklı rakamlar yer alıyor. Aynı atık türleri için günlük evsel katı atık 506,3 kilogram, ambalaj atığı 151,89 kilogram, evsel atıksu ise 87,15 metreküp olarak gösteriliyor.
Böylece aynı proje için günlük evsel katı atık hesabında 15,86 kilogram, ambalaj atığında 4,758 kilogram, evsel atıksuda ise 2,73 metreküplük fark ortaya çıkıyor.
Dosyada bu farklılıkların nedenine ve hangi değerlerin esas alınacağına ilişkin açık bir açıklama bulunmuyor.
YILDA 705,704 METREKÜP PROSES ATIKSUYU OLUŞACAK
Yatırımın bir diğer önemli çevresel boyutunu yüzey işlem havuzlarından kaynaklanacak sıvı atıklar oluşturuyor.
PTD’nin 26. sayfasına göre tesiste yılda toplam 705,704 metreküp proses atıksuyu oluşması bekleniyor. Bunun 105,704 metreküpü havuzların belirli aralıklarla boşaltılıp yenilenmesinden, 600 metreküpü ise durulama işlemlerinden kaynaklanacak.
Dosyada bu sıvıların, “11 01 11* – Tehlikeli maddeler içeren sulu durulama sıvıları” atık koduyla lisanslı firmalara gönderileceği belirtiliyor.
Ancak aynı bölümde başka bir olasılığa da yer veriliyor. İhtiyaç duyulması halinde ön arıtma tesisi kurulabileceği, Kemalpaşa OSB’den gerekli izinlerin alınması ve deşarj standartlarının sağlanması koşuluyla atıksuyun OSB kanalizasyonuna verilebileceği ifade ediliyor.
Dosyanın çevresel etkilerin ele alındığı bölümünde ise tesis işletmeye geçtikten sonra atıksu çıkışının yalnızca evsel nitelikli olacağı belirtiliyor.
Bu açıklamalar, proses sırasında oluşması beklenen 705,704 metreküp sıvı atığın nasıl yönetileceği konusunda belirsizlik yaratıyor. Atıkların tamamının lisanslı tesislere mi gönderileceği, yoksa belirli koşullarda ön arıtmadan geçirilerek kanalizasyona mı verileceği dosyada kesin bir işletme uygulaması olarak ortaya konulmuyor.
NANO KAPLAMA HATTINDA DÖRT FARKLI KİMYASAL
Yeni yüzey işlem ünitesinde yağ alma, durulama ve nano kaplama işlemleri yapılacak. PTD’de bu işlemler için kullanılacak dört kimyasalın yıllık tüketim miktarları da yer alıyor.
Buna göre yılda 1.150 kilogram eska®phor W 633, 60 kilogram eska®phor EM 315, 200 kilogram eska®phor Z 1300-1 ve 60 kilogram eska®phor P 402 S kullanılacak.
Zirkonyum bazlı nano kaplama işleminde havuzun pH değerinin 4,50 ile 5,50 arasında, toplam asit değerinin ise 13 ile 15 aralığında tutulması planlanıyor. Dosyada iletkenlik için 2.500 µS/cm sınırı belirtilirken, değerin 2.000 µS/cm’ye yaklaşması halinde havuz içeriğinin boşaltılıp yenileneceği ifade ediliyor.
PTD eklerindeki Güvenlik Bilgi Formlarında, kullanılan kimyasal karışımlar ve bunların bileşenleri için farklı tehlike sınıflandırmaları bulunuyor. Bu nedenle kimyasalların depolanması, kullanımı ve olası döküntülere müdahale süreçlerinde ilgili güvenlik önlemleri önem taşıyor.
Kimyasalların İzmir’in Bornova ilçesinde bulunan Optiva Endüstriyel Ürünleri tarafından tedarik edilmesi planlanıyor.
DÖRT YENİ BACA KURULACAK
Projeyle birlikte mevcut dört bacaya dört yeni proses bacası daha eklenecek. Bunların ikisi yağ alma havuzlarına, biri kurutma fırınına, diğeri ise kürleme ve pişirme fırınına hizmet verecek.
Dosyaya göre kurutma fırını 0,18 MW, kürleme ve pişirme fırını 0,576 MW, kızılötesi ön ısıtma ünitesi ise 0,108 MW ısıl güce sahip olacak. Havuzların ve fırınların ısıtılmasında elektrik kullanılacağı, doğalgaz ya da başka bir fosil yakıt tüketiminin öngörülmediği belirtiliyor.
PTD’de dört yeni bacada EPA-HEPA filtre sistemi kullanılacağı taahhüt ediliyor. Ancak filtre kurulması, emisyonların yasal sınırların altında kalacağını tek başına göstermiyor. Bu durumun, faaliyetin niteliğine uygun emisyon değerlendirmeleri ve gerekli ölçümlerle doğrulanması gerekiyor.
Gürültü konusunda da benzer bir öngörü bulunuyor. Şirket, tesisin organize sanayi bölgesinde yer alması ve yakın çevresinde hassas alıcı bulunmaması nedeniyle gürültü düzeyinin 65 dB(A) gündüz sınırının altında kalacağını belirtiyor.
Dosyada en yakın yerleşim alanı olan Kızılüzüm Mahallesi’ndeki konutların yaklaşık 1,02 kilometre uzaklıkta bulunduğu ifade ediliyor. Gürültüye ilişkin değerlendirme ise henüz işletme sonrasında yapılmış bir ölçüme değil, proje aşamasındaki hesaplamalara dayanıyor.
SANAYİ TESİSLERİNİN ORTAK ETKİLERİ İÇİN AYRINTILI İNCELEMEYE GEREK GÖRÜLMEDİ
Proje Tanıtım Dosyası’nda dikkat çeken bir başka başlık, çevredeki sanayi tesislerinin oluşturabileceği ortak çevresel etkiler.
PTD’nin 58 ve 59. sayfalarında proje etki alanı 500 metre olarak tanımlanıyor. Dosyada yer alan uydu görüntüsü de bu alanın çok sayıda sanayi tesisini barındırdığını gösteriyor.
Buna rağmen alanın organize sanayi bölgesi içinde bulunması ve tesislerin faaliyetlerinin birbirinden farklı olması gerekçesiyle ayrıca bir kümülatif etki değerlendirmesine ihtiyaç duyulmadığı belirtiliyor.
Oysa farklı üretim alanlarında çalışan tesisler de aynı hava havzasına emisyon verebiliyor, aynı kanalizasyon altyapısını kullanabiliyor ve ortak çevresel alıcılar üzerinde etkiler oluşturabiliyor.
Dosyada benimsenen bu yaklaşım tek başına mevzuata aykırılık anlamına gelmese de sanayi tesislerinin yoğunlaştığı bir bölgede toplam çevresel yükün neden ayrıntılı değerlendirilmediği sorusunu gündeme getiriyor.
SU TANKERLE TAŞINACAK, İNŞAAT YAPILMAYACAK
PTD’ye göre tesisin hem proses hem de personel kullanım suyu ihtiyacı tankerlerle taşınan suyla karşılanacak.
Mevcut durumda 340 kişinin çalıştığı işletmede üretim, yılda 300 gün, günde 16 saat ve iki vardiya halinde sürdürülüyor. Yeni yatırımla 62 kişinin daha istihdam edilmesi ve toplam çalışan sayısının 402’ye çıkması planlanıyor.
Proje için yeni bir bina inşa edilmeyecek. Makine ve ekipmanlar, tesisin mevcut 23 bin 68 metrekarelik kapalı alanına yerleştirilecek. Yatırımın ekonomik ömrü ise en az 30 yıl olarak öngörülüyor.
Proje alanının yaklaşık 875 metre kuzeyinden Kemalpaşa Çayı geçiyor. Şirket, dosyada dere yataklarına müdahalede bulunulmayacağını ve bu alanlara katı ya da sıvı atık bırakılmayacağını taahhüt ediyor.
ÇED SÜRECİNDE KARAR HENÜZ VERİLMEDİ
Projenin çevresel değerlendirme süreci İzmir Valiliği tarafından yürütülüyor. İnceleme sonunda dosyanın uygun bulunması halinde “ÇED Gerekli Değildir” kararı verilebilecek. Gerekli görülmesi halinde dosyaya ilişkin ek bilgi ve belge istenebilecek veya proje daha kapsamlı bir ÇED incelemesine yönlendirilebilecek.
Renkler Makina’nın Proje Tanıtım Dosyası, ÇED yeterlik belge numarası 252 olan Proçed Çevre Danışmanlığı tarafından hazırlandı. Dosyada yer alan bilgilere göre proje sahasında 21 Ekim 2026 tarihinde yerinde inceleme gerçekleştirildi.
Henüz karar aşamasındaki yatırım için hazırlanan dosyada, atık miktarlarına ilişkin farklı hesaplamalar, bütçe kalemleri arasındaki açıklanmamış ilişki ve proses atıksuyunun yönetimine dair alternatif uygulamalar bulunuyor.
Bu noktaların ÇED incelemesi sırasında nasıl ele alınacağı, projenin çevresel etkilerinin değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.
