TZOB’nin ekim ayı verileri, tarımsal üretimde artan maliyetler ve tüketicinin karşı karşıya kaldığı yüksek fiyatları bir kez daha gözler önüne serdi. Üreticinin düşük fiyata sattığı ürün, market raflarına gelene kadar katlanarak pahalandı. Limon, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek olduğu ürün oldu. Üreticide 3,90 liradan satılan limonun market fiyatı 42,87 liraya ulaştı.
MARKETTE FİYAT UÇURUMU
Limonu, yüzde 333,6 fiyat farkıyla kuru incir, yüzde 282,7 ile havuç, yüzde 233,2 ile elma ve yüzde 232,8 ile fındık izledi. Üreticide 135 lira olan kuru incirin market fiyatı 585 lira 41 kuruşa, 12 lira 50 kuruş olan havucun fiyatı 47 lira 84 kuruşa çıktı. Üreticide 21 lira 66 kuruşa satılan elma markette 72 lira 17 kuruşa, 350 lira olan fındık ise bin 164 lira 77 kuruşa satıldı.
Ekim ayında markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş kaydedildi. Market fiyatı en fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu. Domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 16,5’lik gerilemeyle limon olarak kayıtlara geçti.
TARLADAN SERAYA GEÇİŞ FİYATLARI ARTIRDI
Üretici fiyatlarında da artış eğilimi görüldü. TZOB verilerine göre, üreticide takip edilen 28 ürünün 15’inde fiyatlar yükselirken 9’unda geriledi, 4 üründe ise değişim yaşanmadı. Üreticide fiyatı en fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates olurken, en fazla düşüş yüzde 44,3 ile limonda görüldü.
TZOB, domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki fiyat artışlarını tarla üretiminden sera üretimine geçiş süreciyle ilişkilendirdi. Zeytinyağı fiyatlarındaki gerilemenin yeni hasat dönemiyle birlikte zeytin arzının artmasından, limondaki düşüşün erkenci çeşitlerin hasadının sürmesinden kaynaklanmış olabileceği belirtildi. Patateste ise depolarda biriken ürünlerin düşük fiyatlarla piyasaya sunulmasının fiyatları aşağı çektiği değerlendirildi.
MAZOT VE GÜBRE ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
Üreticinin maliyet yükü de artmaya devam etti. Ekim ayında bir önceki aya göre ÜRE gübresi yüzde 3, DAP gübresi yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 2 zamlandı. Süt yeminin fiyatı yüzde 6,6, besi yeminin fiyatı ise yüzde 6,5 arttı. Mazot fiyatı aylık bazda yüzde 3,5, yıllık bazda yüzde 73,4 yükseldi. Elektrik fiyatlarındaki yıllık artış yüzde 25,1’e, tarım ilaçlarındaki artış ise yüzde 27,7’ye ulaştı. Girdi maliyetlerindeki yükseliş, üreticinin üretim giderlerini artırırken tüketicinin de gıda fiyatları karşısındaki yükünü ağırlaştırdı.
