Türkiye Büyük Millet Meclisi, ulusal güvenliği, ticari hayatı ve basın koridorlarını yakından ilgilendiren yoğun bir gündemle haftaya başlıyor. Yasama faaliyetlerine hız kesmeden devam eden TBMM Genel Kurulu, bu hafta 14 ayrı temel kanunda köklü değişiklikler barındıran ve toplam 26 maddeden oluşan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine resmen başlıyor. Paket halinde sunulan bu torba yasanın en çok tartışılan ve kamuoyunun odağında yer alan maddeleri ise emniyet yapısı ile medya sektörüne getirilen yeni kriterler etrafında şekilleniyor.
Teklifin içeriği incelendiğinde, güvenlik bürokrasisinde önemli tıkanıklıkları aşmayı hedefleyen adımlar öne çıkıyor. Yasa tasarısı ile emniyet teşkilatı bünyesindeki her amir rütbesinde bulunması gereken azami oranlar, sahadaki ihtiyaçlar ve hiyerarşik denge gözetilerek yeniden formüle ediliyor. Ayrıca geçmiş yıllarda Emniyet Genel Müdürlüğü eğitim kurumlarına girişte aranan sağlık şartlarını tam olarak taşımadıkları gerekçesiyle polis okullarından ilişiği kesilen, fakat hukuk mücadelesi vererek mahkeme kararıyla mezun olup göreve başlayan polisleri ilgilendiren hayati bir düzenleme de pakette yer alıyor. Bu şekilde göreve başladıktan sonra memuriyeti bir şekilde sona eren eski polislere, hak mahrumiyetlerinin önüne geçilmesi amacıyla yeniden atama hakkı tanınarak hukuki bir güvence sağlanması amaçlanıyor.
İnternet medyasına sıkı denetim ve reklam kesme cezası kapıda
Paketin medya dünyasında büyük yankı uyandıran ve en çok konuşulan başlıkları ise basın mevzuatına getirilen yeni yaptırımlar oldu. Yeni nesil gazeteciliğin merkezi haline gelen dijital mecraları yasal bir disiplin altına almayı amaçlayan teklife göre, internet haber sitelerine yönelik nitelik, içerik ve kurumsal yükümlülükler en baştan yazılıyor. Düzenleme yürürlüğe girdiğinde; resmi ilan ve reklam alma hakkına sahip olan ya da bu hakkı elde etmek için yasal bekleme süresi içerisinde bulunan internet haber sitelerinin asgari personel kadrosu, günlük üretmek zorunda oldukları özgün haber sayısı, okur trafiği ve en az yayın hayatı süresi gibi teknik parametreleri doğrudan Basın İlan Kurumu Genel Kurulu tarafından belirlenecek. Mevcut Basın Kanunu'nda yer alan ve basılı gazetelerin uymakla yükümlü olduğu tüm yasal ödev ve sorumluluklar, artık dijital yayıncılık yapan siteler için de aynen geçerli kılınacak.
Yasal çerçevenin dışına çıkan ve gazetecilik ilkelerini ihlal eden mecralara yönelik cezai yaptırımlar da ciddi oranda artırılıyor. Kanunla belirlenen ödevleri yerine getirmeyen, basın yayın ilkelerine aykırı hareket eden gazete, dergi ve internet siteleri hakkında doğrudan idari soruşturma açılabilecek. İlkelerin ihlal edildiğine dair durumlar, ilgililerin resmi şikayeti üzerine veya kurul tarafından resen incelenerek karara bağlanacak. Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu, ihlalin niteliğini, kurumsal ağırlığını ve ne kadar süre devam ettiğini göz önünde bulundurarak, kusurlu bulunan yayın organlarına resmi ilan ve reklam kesme cezası uygulayabilecek. 1 ila 10 gün arasında değişecek bu cezalar süresince, ilgili gazete ya da internet sitesi devlet eliyle sağlanan diğer tüm kurumsal menfaatlerden de mahrum bırakılacak. Medya bütçelerini doğrudan etkileyecek bu yaptırımların sektörde nasıl bir otokontrol mekanizması yaratacağı ise şimdiden merak konusu.
Ticari plaka satışlarına muafiyet ve akaryakıtta vergi güvencesi
Ekonomi ve ticaret dünyasını ilgilendiren maddelerde ise taşımacılık sektörüne yönelik büyük bir mali kolaylık göze çarpıyor. Kent içi ulaşımın omurgasını oluşturan taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araç sahiplerine yönelik ticari plaka satışlarında gelir vergisi istisnası hayata geçiriliyor. Gelir Vergisi Kanunu'nda yapılacak bu radikal değişiklikle birlikte, ticari kazancı gerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin, bu yasanın yürürlük tarihinden önce edindikleri ticari plakalarını elden çıkarmaları durumunda doğacak kazançlar tamamen gelir vergisinden muaf tutulacak. Ayrıca taksi işletmecilerinin elektronik ücret toplama sistemleri dışındaki hasılatlarını taksi mali cihazlarıyla belgelendirmeleri durumunda, hasılat esaslı kazanç tespit usulünden en fazla 3 yıl süreyle faydalanmalarının önü açılacak.
Maliyenin vergi kayıplarını engellemek amacıyla akaryakıt ve LPG piyasasına yönelik denetim yetkileri de olağanüstü düzeyde artırılıyor. Dağıtıcı ve bayi lisansına tabi olan bu piyasalarda vergi tahsilat güvenliğini maksimum seviyeye çıkarmak adına, bakanlığın şirketlerden talep edebileceği teminat tutarını artırma yetki sınırı iki katından beş katına yükseltiliyor. Bu sayede paravan şirketler üzerinden yürütülen vergi kaçakçılığı operasyonlarının kökten engellenmesi planlanıyor. Torba yasada sosyal hayata dokunan maddeler de unutulmadı; Orman Kanunu'nda yapılan esnetmeyle devlete ait engelli ve yaşlı bakım merkezlerinin ormanlık alanlarda açılmasına izin verilirken, Belediye Gelirleri Kanunu'ndaki değişiklikle 18 yaş altındaki çocuklardan ve tahsili süren 25 yaş altındaki öğrencilerden sirk, lunapark ve konser gibi biletli yerlerde eğlence vergisi alınmaması karara bağlanıyor.
Sendikalar meclis kürsüsünde: Gruplarda sıcak saatler bekliyor
Genel Kurul’daki bu yoğun yasa mesaisinin yanı sıra, TBMM çatısı altındaki ihtisas komisyonları da bu hafta kritik toplantılara ev sahipliği yapacak. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’ta son dönemde yaşanan ve eğitim camiasında infiale yol açan okul saldırılarını tüm yönleriyle araştırmak amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu, bu hafta kapılarını eğitim sendikalarına açıyor. Komisyon oturumlarında MEMUR-SEN, TÜRKİYE KAMU-SEN, BİRLEŞİK KAMU-İŞ, KESK, HÜR SEN ve EĞİTİM GÜCÜ SEN yetkilileri söz alarak okullardaki şiddet sarmalının önlenmesi ve öğretmen güvenliğinin sağlanmasına yönelik kurumsal görüş ve çözüm önerilerini milletvekillerine ilk ağızdan aktaracak. Öte yandan İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesindeki alt komisyonda da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uzmanları, iş hayatında fırsat eşitliği ve ayrımcılığın önlenmesi üzerine kapsamlı bir sunum gerçekleştirecek.
Meclis koridorlarında salı ve çarşamba günleri liderlerin yapacağı grup konuşmaları için hazırlıklar sürerken, ana muhalefet partisi kulislerinde ise olağanüstü bir hareketlilik göze çarpıyor. Cumhuriyet Halk Partisi'nde (CHP) 38. Olağan Kurultay’ın yargı kararıyla iptal edilmesinin ardından tırmanan idari kriz ve yönetimsel ayrışmalar, bu haftaki grup buluşmasını çok daha kritik bir eşiğe taşıdı. Son olarak partinin mevcut meclis grubunda önemli görevler üstlenen Ali Mahir Başarır ve Gökhan Günaydın’ın, genel merkez tarafından tüzük ihlali gerekçesiyle gruptan ihraç edilmesi ve bunun sonucunda grup başkanvekilliklerinin hukuken düşürülmesi meclis kulislerini adeta sarstı. Milletvekillerinin iki farklı yönetim odağı arasında kaldığı bu süreçte, salı günü yapılacak CHP grup toplantısının hangi liderin başkanlığında, nasıl bir milletvekili katılımıyla gerçekleştirileceği ve kürsüden hangi mesajların verileceği Ankara siyasetinin en sıcak tartışma başlığı olarak güncelliğini koruyor.
