Menemen ilçesinde belediyenin 2025 yılı hesap ve işlemlerini inceleyen Sayıştay, kamu kaynaklarının kullanımı, ihale süreçleri, taşınmazların kiralanması ve vergi tahsilatı başta olmak üzere birçok alanda mevzuata aykırılıklar ve eksiklikler tespit etti. Ekim 2026 tarihli raporda sıralanan 23 bulgu, belediyenin mali yönetimi ve idari uygulamalarını yeniden gündeme taşıdı. Özellikle tasarruf tedbirlerine uygun bulunmayan festival harcamaları, konser organizasyonlarında alımların birleştirilmesi ve ihalesiz taşınmaz kullandırılması dikkat çekti.
Festival harcamaları tasarruf tedbirlerine takıldı
Sayıştay, Menemen Belediyesi tarafından düzenlenen iki festival için yapılan harcamaların Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’ne uygun olmadığını belirledi. Tanıtım, reklam, sanatçı ücretleri, konaklama, ulaşım ve yeme-içme giderlerinin karşılandığı organizasyonların, genelgede istisna tutulan uluslararası toplantı veya millî bayramlar kapsamında değerlendirilemeyeceği ifade edildi.
Kamu kaynaklarının tasarruflu kullanılması gereken bir dönemde yapılan bu harcamalar denetim raporuna girdi. Belediye yönetimi, tespit doğrultusunda bundan sonraki işlemlerde mevzuata uygun davranılacağını bildirdi.
Konser organizasyonlarında da benzer bir sorun tespit edildi. Sanatçı temini için kullanılabilen doğrudan temin yöntemi kapsamında sahne kurulumu, ses ve ışık sistemleri, teknik ekipman ve konaklama hizmetlerinin de tek bir firmadan alındığı belirlendi.
Sayıştay, piyasada birden fazla firma tarafından sunulabilecek bu hizmetlerin sanatçı alımıyla birleştirilmesini mevzuata aykırı buldu. Raporda, sanatçı temini ile teknik ve organizasyon hizmetlerinin ayrı değerlendirilmesi, diğer hizmetlerin ise tutarlarına uygun ihale usulleriyle karşılanması gerektiği vurgulandı.
Belediye taşınmazları ihalesiz kullandırıldı
Rapordaki en dikkat çekici başlıklardan biri de belediyeye ait taşınmazların kiralanmasına ilişkin tespitler oldu. Bazı arazi, mesken, dükkân ve kahvehanelerin gerekli belediye meclisi veya encümen kararları alınmadan ve ihale yapılmadan işgaliye sözleşmeleri üzerinden kullandırıldığı belirlendi.
Üstelik Sayıştay, aynı tespitin 2022 yılı denetim raporlarında da yer almasına rağmen 2025 yılında herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığını kaydetti. Taşınmazlardan elde edilen gelirlerin ecrimisil tahakkuku üzerinden devam ettiği belirtildi.
Kira süresi dolan bazı taşınmazların da yeniden kiralama ihalesine çıkarılmadan ecrimisil karşılığında kullandırıldığı tespit edildi. Sayıştay, bu uygulamaların sona erdirilerek taşınmazların mevzuata uygun ihale usulleriyle kiraya verilmesi gerektiğini bildirdi.
Vergi tahsilatında da eksiklikler var
Menemen Belediyesinin vergi gelirlerine ilişkin uygulamaları da denetimden geçti. Çevre temizlik vergisi, ilan ve reklam vergisi mükellefleri ile işyeri açma ruhsatı listelerinin birbiriyle tutarlı olmadığı belirlendi.
Ulusal bayram günlerinde faaliyet gösteren bazı işyerlerinden tatil günlerinde çalışma ruhsatı harcının tahakkuk ve tahsil edilmediği, eğlence vergisi mükellefi bazı işletmeler için de gerekli tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin yapılmadığı rapora yansıdı.
Ayrıca çevre temizlik vergisinden İzmir Büyükşehir Belediyesine aktarılması gereken payın süresinde ödenmediği tespit edildi. Vergi mükelleflerinin takibi ve kamu gelirlerinin tahsilatına ilişkin bu bulgular, belediyenin gelir yönetimindeki eksiklikleri ortaya koydu.
Sermaye giderleri yüzde 91,2 geriledi
Belediyenin mali tablosunda da dikkat çeken değişimler yaşandı. Sayıştay raporuna göre Menemen Belediyesinin 2025 yılı bütçesi 5 milyar 855 milyon TL olarak belirlendi. Yıl içinde 3 milyar 610 milyon TL bütçe gideri yapılırken net bütçe gelirleri 3 milyar 613 milyon TL oldu.
Ancak giderlerdeki düşüşün en çarpıcı kısmı yatırımlarla bağlantılı sermaye giderlerinde görüldü. Sermaye giderleri 2024 yılında yaklaşık 1 milyar 348 milyon TL iken 2025 yılında 118,7 milyon TL’ye geriledi. Böylece bir yılda yüzde 91,2’lik düşüş kaydedildi.
Personel giderleri ise aynı dönemde yüzde 18,28 artarak 645,4 milyon TL’ye yükseldi. Sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri de yüzde 24,13 arttı.
Faaliyet sonuçları tablosuna göre belediyenin 2025 yılı faaliyet giderleri 4 milyar 97 milyon TL, faaliyet gelirleri ise 3 milyar 316 milyon TL olarak gerçekleşti. Enflasyon düzeltmesi de hesaba katıldığında dönem olumsuz faaliyet sonucu 721 milyon 29 bin TL oldu.
Atama ve mali kontrol uygulamaları da raporda
Sayıştay denetiminde sosyal denge sözleşmesinin süresi ve uygulanmasındaki mevzuata aykırılıkların yanı sıra öngörülen şartlara uyulmadan atama yapılması da tespit edildi.
Bazı harcamalarda harcama yetkilisi ile muhasebe yetkilisi görevlerinin aynı kişide birleştiği belirtildi. Raporda, bu durumun harcama sürecindeki kontrol mekanizmasını zayıflattığına dikkat çekildi.
İşçilerin birikmiş yıllık izinlerinin kullandırılmasına yönelik tedbirlerin alınmaması, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında sözleşme imzalanmadan ödeme yapılması, alımlarda piyasa fiyat araştırması yapılmaması ve peyzaj malzemesi alımının istisna kapsamında ihalesiz gerçekleştirilmesi de bulgular arasında yer aldı.
Ayrıca parasal limitlerin altında kalmak amacıyla ihtiyaçların bölünerek temin edilmesi, bazı mal ve hizmet alımlarında teknik özelliklerin belirtilmemesi ve mevzuata uygun olmayan alacak temliknamelerinin kabul edilmesi rapora yansıdı.
Sayıştay’ın genel değerlendirmesi: Raporda mali rapor ve tablolara ilişkin denetim görüşünün dayanağı olacak ayrı bir bulgu tespit edilmediği ve belediyenin mali raporlarının önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varıldığı belirtildi. Bununla birlikte, diğer bulgular kapsamında sıralanan mevzuata aykırılıklar ve idari eksiklikler, belediyenin harcama, ihale, taşınmaz yönetimi ve gelir tahsilatı süreçlerinde giderilmesi gereken sorunları ortaya koydu.
