KAZİM BOZKURT/Menderes Karakuyu’da planlanan kalker ocağı projesinin ÇED raporunda, mahalle mezarlığının proje alanı çevresindeki hassas noktalar arasında gösterildiği, patlatma yapılacak ocak alanlarına mesafesinin ise 380-490 metre arasında hesaplandığı belirtildi.
İzmir’in Menderes ilçesi Karakuyu Mahallesi’nde özel bir şirket tarafından yapılması planlanan “86416 ve 86417 Sicil Numaralı Kalker Ocakları” projesine ilişkin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci devam ediyor.
Toplam 58,03 hektarlık alanda gerçekleştirilmesi planlanan projede, üç ayrı açık ocak işletmesiyle yıllık 5 milyon ton kalker üretimi hedefleniyor. Projenin yatırım bedeli ise 192,3 milyon lira olarak hesaplandı.
ÇED raporunda, proje alanı çevresindeki hassas noktalar arasında Karakuyu Mahallesi mezarlığına ilişkin mesafe ve patlatma kaynaklı olası etkiler değerlendirildi.
Mezarlık hassas noktalar arasında gösterildi
ÇED raporunda, proje alanının çevresinde “yaşam alanları, yapılar, mesire alanı, mezarlık, su kuyuları ve su yapıları” gibi hassas noktaların bulunduğu belirtildi.
Raporda, proje sahasının batısında yaklaşık 130 metre mesafede mezarlık, yaklaşık 200 metre mesafede ise mesire alanı bulunduğu bilgisi yer aldı.
Patlatma faaliyetleri kapsamında hazırlanan mesafe tablolarında ise mezarlığın, patlatma yapılacak ocak alanlarına olan uzaklığı ayrı ayrı hesaplandı. Buna göre mezarlığın Ocak-1’e 490 metre, Ocak-2’ye 380 metre, Ocak-3’e ise 380 metre mesafede olduğu belirtildi.
Patlatmalarda maksimum anlık şarj 53,5 kilogram olarak hesaplandı
ÇED raporunda ocak faaliyetlerinde kontrollü patlatma yöntemi kullanılacağı belirtildi. Patlatma tasarımında delik çapı, derinliği ve patlayıcı miktarlarına ilişkin teknik hesaplamalara yer verildi.
Raporda, gecikme başına kullanılacak maksimum anlık şarj miktarının 53,5 kilogram olduğu, bunun 52,5 kilogram AN-FO ve 1 kilogram dinamitten oluştuğu ifade edildi.
Patlatma sisteminde milisaniyelik gecikmeli ateşleme yöntemi uygulanacağı, bu nedenle aynı anda patlayacak miktarın maksimum anlık şarj değeriyle sınırlandırılacağı belirtildi.
Taş savrulması hesabında iki farklı senaryo değerlendirildi
ÇED raporunda kaya fırlaması ve taş savrulmasına ilişkin teorik hesaplamalara da yer verildi.
Kontrollü patlatma senaryosunda taş savrulması mesafesi 56,77 metre olarak hesaplandı. Raporda, bu mesafenin patlatma öncesinde oluşturulacak güvenlik bölgesinin belirlenmesinde esas alındığı belirtildi.
Raporda, olası risklerin değerlendirilmesi amacıyla farklı hesaplama yöntemleriyle taş savrulmasına ilişkin teorik analizler yapıldı. Kontrollü senaryoya göre hesaplanan 56,77 metrelik taş savrulma mesafesinin, çevredeki hassas noktaların patlatma alanına olan uzaklıklarının altında kaldığı belirtildi.
Ocak-3 sahasına ilişkin değerlendirmede mezarlığın patlatma noktasına 380 metre mesafede bulunduğu, hesaplanan 56,77 metrelik kontrollü taş savrulma mesafesinin mezarlığa ulaşmadığı ifade edildi.
Raporda ayrıca farklı bir hesap yöntemiyle en kötü durum senaryosuna yönelik teorik değerlendirmelerin de yapıldığı kaydedildi.
Hava şoku ve titreşim hesapları raporda yer aldı
ÇED dosyasında patlatma kaynaklı hava şoku ve yer titreşimine ilişkin hesaplamalara da yer verildi.
Hava şoku hesaplamasında 53,5 kilogram maksimum anlık şarj değeri esas alınarak farklı mesafelerde oluşabilecek değerler hesaplandı. Raporda 380 metre mesafedeki mezarlık için hava şoku değerinin 126,616 dB(A) olduğu belirtildi.
Yer titreşimi hesaplamalarında da mezarlık ayrı bir hassas alan olarak gösterildi. Raporda 380 metre mesafedeki mezarlık için hesaplanan değerler tablo halinde yer aldı.
ÇED sürecinde kritik toplantı 9 Ekim’de yapılacak
CYS Yapı İnş. Mad. San. ve Tic. A.Ş. tarafından Menderes ilçesi Cumaovası (Menderes) sınırları içerisinde yapılması planlanan “86416 (ER:3350753) ve 86417 (ER:3350757) Sicil Numaralı Kalker Ocakları” projesine ilişkin ÇED süreci devam ediyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan duyuruda, ÇED Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi kapsamında hazırlanan ÇED Raporu’nun Bakanlığa sunulduğu ve inceleme-değerlendirme sürecinin başladığı belirtildi.
Bakanlık duyurusuna göre proje için 9 Ekim 2026 tarihinde İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı gerçekleştirilecek. ÇED Raporu, Bakanlığın e-ÇED duyuru sistemi üzerinden kamuoyunun erişimine açıldı.
