Gezi Parkı davası kapsamında 2017 yılından bu yana tutuklu bulunan iş insanı Osman Kavala hakkında yeni bir yargı kararı verildi. İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Büyük Dairesi'nin hak ihlali kararının ardından yapılan yeniden yargılama başvurusunu reddetti. Mahkemenin kararıyla Kavala'nın yargılamasının yenilenmesi talebi bir kez daha sonuçsuz kaldı.
AİHM kararına rağmen ret
Osman Kavala'nın avukatı Ahmet Köksal Bayraktar, AİHM tarafından verilen hak ihlali kararını gerekçe göstererek İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'ne başvurmuştu. Başvuruda, Kavala hakkında kesinleşen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazının durdurulması ve yeniden yargılama yapılması talep edilmişti. Talep, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (CMK) 311. maddesinde yer alan hükümlü lehine yargılamanın yenilenmesi hükümlerine dayandırılmıştı. Söz konusu düzenleme, belirli koşullar altında AİHM tarafından verilen kesinleşmiş hak ihlali kararlarının yeniden yargılama gerekçesi olabilmesine imkân tanıyor. Ancak İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, yapılan değerlendirme sonucunda Kavala'nın yeniden yargılanması talebini kabul etmedi.
Mahkeme AİHM kararını istemişti
Yeniden yargılama başvurusunun ardından mahkeme, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Daire Başkanlığı'ndan Kavala hakkında verilen AİHM kararlarına ilişkin bilgi talep etmişti. 9 Eylül tarihinde gönderilen yazıda, Kavala hakkında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından verilmiş bir hak ihlali kararı bulunup bulunmadığının araştırılması istenmişti. Mahkeme ayrıca böyle bir kararın bulunması halinde Türkçe tercümesinin ivedilikle gönderilmesini talep etmişti. Bu yazışmaların ardından yapılan değerlendirme sonucunda yeniden yargılama başvurusunun reddine karar verildi.
Kavala 2017 yılında tutuklandı
Osman Kavala, Gezi Parkı eylemleriyle bağlantılı suçlamalar kapsamında 18 Ekim 2017 tarihinde gözaltına alındı. Kavala, 1 Kasım 2017'de tutuklanarak cezaevine gönderildi. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, 2019 yılında Kavala'nın tutukluluğunun Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ni ihlal ettiğine hükmetti. AİHM, Kavala'nın serbest bırakılması gerektiğini belirtti. Kavala, 18 Şubat 2020 tarihinde Gezi davasında beraat etti. Ancak cezaevinden çıkmadan 15 Temmuz darbe girişimiyle bağlantılı başka bir soruşturma kapsamında yeniden gözaltına alındı ve 19 Şubat 2020'de tutuklandı. Ardından 9 Mart 2020 tarihinde casusluk suçlamasıyla da hakkında tutuklama kararı verildi.
Ağırlaştırılmış müebbet cezası onanmıştı
Gezi Parkı davasında 25 Nisan 2022 tarihinde açıklanan kararla Osman Kavala, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti'ni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Söz konusu mahkûmiyet kararı, 2023 yılında Yargıtay tarafından onandı ve kesinleşti. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ise 11 Temmuz 2022 tarihinde Türkiye'nin Kavala hakkında 2019 yılında verilen hak ihlali kararının gereklerini yerine getirmediğine hükmetmişti.
Hukuki süreç yeniden gündemde
İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 13 Ekim 2026 tarihinde verdiği ret kararı, Osman Kavala dosyasındaki hukuki tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. AİHM kararlarının uygulanması, kesinleşmiş mahkûmiyet hükümlerinin yeniden değerlendirilmesi ve Türkiye'nin uluslararası insan hakları yükümlülükleri, dosyanın öne çıkan hukuki başlıkları arasında bulunuyor. Son kararla birlikte Osman Kavala hakkında verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasının infazı devam ederken, yeniden yargılama talebi bu aşamada kabul edilmemiş oldu.
