SEMİ TEKTAŞ / İzmir Büyükşehir Belediyesi iştiraki İZBETON'a yönelik kooperatif soruşturması kapsamında ana dosyadan ayrılan Örnekköy Kooperatifi davasında eski İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer savunmasını yaptı. Aliağa Şakran Ceza İnfaz Kurumu Duruşma Salonu'nda görülen duruşmada 505 gündür tutuklu bulunduğunu hatırlatan Soyer, cezaevinde geçirdiği süreci, hakkındaki suçlamaları ve iddianamelerde yer alan delilleri değerlendirdi. Suçsuz olduğunu savunan Soyer, kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin konuşmalarının kooperatiflere üye kazandırmaya yönelikmiş gibi gösterildiğini belirterek mahkeme heyetinden tahliyesini istedi.
Herkes mi vicdanını kaybetti?
Tutukluluğunun ilk günlerinden itibaren masumiyetinin anlaşılacağına inandığını anlatan Soyer, geçen yıl tutukluluğunun 80'inci gününde yaşadıklarını Jules Verne'in 80 Günde Devriâlem eserine benzetti. Cezaevinde 4 x 11 metrelik avluda geçirdiği günleri anlatan Soyer, aradan geçen zamanda yaşadığı ruhsal değişimi şu sözlerle dile getirdi: “İlk günlerde; ‘Nasılsa masum olduğum yakında anlaşılır’ diyordum. Sonraları ‘Vicdanlar bu kadar kurumuş olamaz’ demeye başladım. Artık, ‘Herkes mi vicdanını kaybetti?’ sorusunu soruyorum ve tüm yapraklarım dökülmüş hissediyorum.” Cezaevini bir okul gibi görmeye çalıştığını ve yaşadıklarından ders çıkarmaya gayret ettiğini belirten Soyer, F tipi hücrede tek başına kalmasının kendisini ve hayatı sorgulamasına neden olduğunu ifade etti.
Yüz kuşkudan bir delil oluşturulamaz
Yargılama sürecinde karşı karşıya kaldıkları iddianameyi eleştiren Soyer, birçok sanığı ilk kez mahkeme salonunda gördüğünü ve yaşadıkları mağduriyetlerden üzüntü duyduğunu söyledi. Franz Kafka'nın hukuk üzerine sözlerini hatırlatan Soyer, adaletin herkese eşit uygulanmadığını düşündüğünü belirtti. Hakkındaki tutuklama kararının gerekçesinin üç ayrı iddianamede bir paragrafla ifade edildiğini söyleyen Soyer, suçlamanın vatandaşlarda güven uyandırarak kooperatiflere üye olmalarını sağladığı yönündeki değerlendirmelere dayandırıldığını aktardı.
Kooperatiflere üye olunmasını teşvik ettiğim tek bir cümlemi göstersinler
Kentsel dönüşüm çalışmalarına ilişkin yaptığı konuşmaların yanlış yorumlandığını savunan Soyer, söz konusu açıklamalarının kooperatif üyelerine değil, 10 yılı aşkın süredir tapularını belediyeye devrederek kentsel dönüşüm bekleyen hak sahiplerine yönelik olduğunu söyledi. Soyer, konuşmasında yer alan ifadeleri hatırlatarak şöyle konuştu: “Kentsel dönüşüm çalışmalarımızda üç temel ilkeyi benimsedik. Birincisi yerinde dönüşüm. İzmirlilerin dönüşüm sonrası mahallelerinden kopmasına razı gelmiyoruz. İkinci ilkemiz her bir vatandaşımızın rızasını almak. Yani yüzde yüz uzlaşıyla dönüşüm yapıyoruz. Ve son olarak... Tüm bu süreci İzmir Büyükşehir Belediyesinin güvencesi ve garantörlüğüyle yürütüyoruz. Vatandaşlarımız teker teker tapularını belediyemize teslim ediyor. Biz de tüm süreci açık ve şeffaf bir şekilde vatandaşlarımızla birlikte yürütüyoruz.” Bu açıklamaların kooperatiflere üyelik çağrısı olmadığını savunan Soyer, “İddia makamından rica ediyorum, kooperatiflere üye olunmasını teşvik ettiğim tek bir cümlemi göstersin. Gösteremez çünkü yok. Kooperatifle ilgili tek söz; kuran organize eden iş dünyasına genel bir teşekkürün dışında yok” dedi. Belediye başkanı olarak yaptığı kamuya açık konuşmalar ile yıllar sonra yetkisi ve sorumluluğu bulunmadığını belirttiği kooperatif işlemleri arasında bağlantı kurulamayacağını ifade eden Soyer, şöyle konuştu: “Kısacası iddianamelerde suçlamanın içini doldursun diye ortaya konulan tek bir eylem var, törenlerdeki bu konuşmalar, onun da içeriği yanlış anlaşılmış. Yani sadece içi boş kuşkular var ortada. Ve o boş kuşkularla yazılmış 11 satırdan 11 aydır hapisteyim.”
Altı başlıkta suçlamalara yanıt verdi
Savunmasının devamında avukatlarının ayrıntılı açıklamalar yapacağını belirten Soyer, hakkındaki suçlamalara ilişkin altı başlıkta değerlendirmede bulundu. Soyer, hukuka aykırılığı iddia edilen İZBETON-kooperatif sözleşmelerinin İzmir Büyükşehir Belediye Meclisi'nin oybirliğiyle aldığı kararlara dayandığını, İzmir Büyükşehir Belediyesi Hukuk Müşavirliği'nin de sözleşmeleri hukuka uygun bulduğunu söyledi. İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 8 Aralık 2022 tarihinde söz konusu protokollerde hukuka aykırılık ve görevi kötüye kullanma bulunmadığı gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdiğini ve bu kararın kesinleştiğini belirten Soyer, Danıştay 1. Dairesi'nin 30 Ocak 2025 tarihinde hakkındaki soruşturma iznini iptal ettiğini de hatırlattı. İlk iddianamede kişisel menfaat elde etmediğinin tespit edildiğini ve MASAK raporunda usulsüz para hareketinin bulunmadığının belgelendiğini savunan Soyer, “Ve ben 3 ayrı iddianameyle aynı suçlamalarla 505 gündür tutukluyum” ifadelerini kullandı.
Sayın Başkan teraziyi düzeltin, hayatımı geri verin
Savunmasında İbn-i Rüşt'e atfedilen yumurta örneğini de kullanan Soyer, adalet terazisinin vereceği kararın yalnızca kendisini değil, toplumsal düzeni de etkileyeceğini söyledi. Marcus Aurelius'un sözleriyle savunmasını sürdüren Soyer, tutuklu kaldığı süre boyunca kaybettiği zamana dikkat çekerek mahkeme heyetine şu sözlerle seslendi: “Sayın Başkan teraziyi düzeltin, bana ‘şimdi’yi, hayatımı geri verin. Hepimiz biliyoruz; insan bilinci kör noktalarda doludur. Bazen yanlış yöne bakmakla öyle meşgulüzdür ki gözlerimizin önündeki doğruyu görmeyiz. Bana bakın, masumiyetim, uğradığım haksızlık apaçık karşınızda duruyor.” Toplumda adalete duyulan güvenin yüzde 20'nin altına düştüğünü ileri süren Soyer, bir masumun cezalandırılmaya devam edilmesinin toplum açısından da zarar doğuracağını savundu. Soyer, “Toplumun mayası adaletse, en küçük bozukluk, bütün bünyeyi zehirler” dedi. Savunmasının sonunda mahkeme heyetine teşekkür eden Soyer, “Söyleyecek daha çok söz var ama özünü söyledim. Gerisi size kalmış. Aslında gerisi yaşandı geçti, ilerisi size kalmış” ifadelerini kullandı.





