Türkiye'nin barajları doluyor, İzmir'de yağmur var ama artış yok!

Türkiye'nin farklı bölgelerinde baraj doluluk oranları yüksek seviyelerde seyrederken İzmir'de dikkat çeken bir tablo ortaya çıktı. Kentte son günlerde etkili olan yağışlara rağmen içme suyu barajlarında beklenen yükseliş henüz görülmedi. İstanbul'da doluluk yüzde 61,08, Bursa'da yüzde 68,73 seviyesindeyken İzmir'de bu oran yüzde 33,58'de kaldı. Geçen kış etkili olan yağışlarla önemli ölçüde toparlanan İzmir barajlarının yeni yağış dönemine sınırlı hareketlilikle girmesi, yağmur suyunun neden yeterince depolanamadığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı.

Karşıyaka Kolektif’te 2027 yılının yol haritası çizildi

İçeriği Görüntüle

Geçen kış dolan barajlar şimdi neden yükselmiyor?

İzmir'de 2025 yılındaki şiddetli kuraklığın ardından 2026'nın ilk aylarında etkili olan yağışlar barajlara adeta can suyu olmuştu. Özellikle ocak ve şubat aylarında düşen yağışlarla birlikte kuruma noktasına gelen su kaynaklarında belirgin toparlanma yaşanmıştı. Tahtalı Barajı'nda 2025'in sonlarında yüzde 1'in altına kadar gerileyen doluluk, 2026 Ekim ayında yüzde 42,6 seviyesine ulaşmıştı. Ancak kasım ayında etkili olan yeni yağışların ardından aynı ölçekte bir yükseliş görülmedi. İZSU'nun 13 Kasım tarihli verilerine göre Tahtalı'da doluluk yüzde 40,84 olarak ölçüldü. Bu durum, İzmir'de yağmur yağmasının barajların hemen dolacağı anlamına gelmediğini bir kez daha ortaya koydu.

İstanbul ve Bursa'da yüzde 60'ın üzerinde, İzmir'de yüzde 34'ün altında

Büyükşehirlerin baraj doluluk oranları arasındaki fark dikkat çekiyor. İstanbul'da 15 Kasım itibarıyla doluluk yüzde 61,08 olarak açıklanırken Bursa'da 5 Kasım'da yüzde 68,73 seviyesine ulaşıldı. İzmir'de ise 13 Kasım verilerine göre toplam doluluk yüzde 33,58 olarak kaydedildi. Böylece İzmir'in doluluk oranı İstanbul'un yaklaşık 27,5, Bursa'nın ise 35,2 puan gerisinde kaldı. Ancak farklı tarihlerde ölçülen bu oranlar, söz konusu kentlerde barajların aynı dönemde ne kadar su topladığını doğrudan göstermiyor. İzmir açısından asıl dikkat çeken gelişme, son yağışların özellikle büyük içme suyu barajlarında henüz belirgin bir yükselişe dönüşmemesi oldu.

Profesör açıkladı: Yağmur yağıyor ama su barajlara ulaşamıyor

İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Orman Fakültesi Havza Amenajmanı Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Ufuk Özkan, daha önce yaptığı değerlendirmede yağışların miktarı kadar süresinin ve şiddetinin de önemli olduğuna dikkat çekmişti. Özkan, kısa sürede etkili olan yoğun yağışların yeterince tutulamadığında yüzeysel akışla kaybedilebildiğini belirterek, “Yağışlarımız güzel geliyor ama bu yağışlar kısa süreli şiddetli geldiğinde, yağmur suyunu hasat edemediğimiz durumlarda maalesef barajlarımıza çok bir etkisi olmuyor, yüzeysel akışla denizlere kaybediyoruz” ifadelerini kullanmıştı. Özkan'ın açıklaması, yağışların neden her zaman baraj doluluk oranlarında aynı ölçüde artış sağlamadığını ortaya koyuyor.

Prof. Dr. Doğan Yaşar: Toprak suyu çekiyor

Türkiye Bilimler Akademisi Çevre ve İklim Değişikliği Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Doğan Yaşar da daha önce yaptığı değerlendirmelerde yağışların barajlara ulaşmasında toprağın nem durumunun belirleyici olduğunu vurgulamıştı. Yaşar, 2026 yılının ilk aylarında Tahtalı Barajı'ndaki yükselişin başlangıçta sınırlı kalmasını toprağın kuraklığıyla ilişkilendirerek, “Çünkü toprak suya o kadar açtı. Toprak bu suyu hep çekti” demişti. Yaşar'ın açıklamasına göre uzun süre kurak kalan topraklar, yağışın önemli bir bölümünü önce kendi nem açığını kapatmak için tutabiliyor. Toprak yeterince nemlendikten sonra ise yağışların akarsulara ve barajlara ulaşan bölümü artabiliyor. Bununla birlikte kasım ayındaki sınırlı yükselişin doğrudan aynı nedenle yaşandığını söylemek için güncel havza ve toprak nemi ölçümlerinin incelenmesi gerekiyor.

Yağmur İzmir'e yağıyor, peki baraj havzalarına?

Barajların dolması için yağışın yalnızca kent merkezinde etkili olması yeterli değil. Asıl belirleyici olan, barajları besleyen havzalara ne kadar yağış düştüğü ve bu yağışın ne kadarının akarsular aracılığıyla baraj gölüne ulaştığı. İzmir merkezinde kuvvetli sağanak görülürken Tahtalı veya Gördes barajlarını besleyen havzalarda daha az yağış yaşanabiliyor. Ayrıca yağışın kısa sürede ve yüksek şiddette gerçekleşmesi, suyun bir bölümünün hızla yüzey akışına geçmesine neden olabiliyor. Bu nedenle kentte hissedilen yağmur ile barajlardaki su artışı her zaman aynı doğrultuda ilerlemiyor.

Betonlaşma ve yağmur suyunun kaybı da gündemde

Prof. Dr. Doğan Yaşar, daha önce kentlerdeki betonlaşmanın yağmur suyunun toprağa sızmasını zorlaştırdığına da dikkat çekmişti. Asfalt ve beton yüzeyler nedeniyle yağışın bir bölümü yer altı su kaynaklarına ulaşmadan drenaj sistemleriyle uzaklaştırılabiliyor. Uzmanların değerlendirmeleri, yağmur suyu hasadı ve yer altı su kaynaklarının beslenmesine yönelik uygulamaların önemini ortaya koyuyor. Ancak kent merkezindeki betonlaşma ile Tahtalı ve Gördes gibi barajların doğal su toplama havzalarındaki koşulların ayrı değerlendirilmesi gerekiyor. Barajlardaki son değişimin nedenini belirlemek için havza bazında yağış, akış ve su tüketimi verilerinin birlikte incelenmesi önem taşıyor.

İzmir'de barajların doluluk oranları ne kadar?

İZSU'nun 13 Kasım 2026 tarihli verilerine göre İzmir'deki altı barajın doluluk oranları şöyle:

Gözler yeni yağışlarda

İzmir'in mevcut baraj doluluk oranları, kentte bugün bir susuzluk yaşandığı anlamına gelmiyor. Nitekim geçen kış alınan yağışlar, önceki yılın ağır kuraklık koşullarına göre su rezervlerinde önemli bir iyileşme sağlamıştı. Ancak sonbaharda başlayan yeni yağış döneminde barajlardaki artışın sınırlı kalması, su toplama havzalarının durumunu yeniden gündeme getirdi. Önümüzdeki haftalarda yağışların miktarı, hangi havzalara düştüğü ve barajlara ulaşan suyun hacmi, İzmir'in yeni su yılındaki seyrini belirleyecek.