İzmir'in Urla ilçesinde gerçekleştirilen arkeolojik sondaj çalışmalarında binlerce yıllık geçmişe ışık tutan önemli buluntular ortaya çıkarıldı. Yağcılar Mahallesi'nde bulunan 291 ada 46 parsel numaralı taşınmazda Erken, Orta ve Geç Tunç Çağları ile Roma Dönemi'ne ait kalıntıların tespit edilmesi üzerine arazinin koruma statüsü yeniden değerlendirildi. İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, daha önce 3. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenen taşınmazın yeniden 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmesine karar verdi.
Urla'da binlerce yıllık kalıntılar bulundu
Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı İzmir 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından incelenen sondaj kazılarında farklı tarihsel dönemlere ait arkeolojik bulgulara ulaşıldı.
Çalışmalar sırasında Erken, Orta ve Geç Tunç Çağları ile Roma Dönemi'ne tarihlenen bir taş boncuk, figürin, tuğla parçaları ve büyük depolama kapları olarak bilinen pithoslara ait parçalar tespit edildi.
Kazılarda ayrıca yoğun ve kesintisiz devam eden kültür tabakası ile birbirine paralel uzanan taş duvar hattı ortaya çıkarıldı. Elde edilen bulgular doğrultusunda söz konusu arazinin Yağcılar Höyüğü'nün devamı niteliğinde olduğu değerlendirildi.
Arazinin sit statüsü yeniden değiştirildi
Urla'nın Yağcılar Mahallesi'ndeki taşınmazın koruma statüsünün geçmiş yıllarda da değiştirildiği ortaya çıktı.
İlk olarak 1995 yılında 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilen arazi, 2023 yılında alınan kararla 3. derece arkeolojik sit statüsüne geçirilmişti.
Müze Müdürlüğü denetiminde gerçekleştirilen yeni sondaj çalışmalarında elde edilen bulguların incelenmesinin ardından Koruma Bölge Kurulu, 23 Eylül 2026 tarihli toplantısında taşınmazın yeniden 1. derece arkeolojik sit alanı olarak belirlenmesini kararlaştırdı.
Yeni yapılaşmaya izin verilmeyecek
Alınan kararla birlikte 291 ada 46 parsel numaralı taşınmazın tapu kaydına, arazinin 1. derece arkeolojik sit alanında bulunduğuna ilişkin şerh işlenecek. 5 Kasım 1999 tarihli ve 658 sayılı ilke kararı doğrultusunda alanın bilimsel amaçlı kazılar dışında mevcut haliyle korunması esas alınacak.
Bu kapsamda taşınmaz üzerinde yeni yapılaşmaya yönelik talepler uygun görülmeyecek. Böylece arkeolojik kalıntıların bulunduğu alanın korunması amaçlanacak.
Tarihi taş duvar koruma altına alınacak
Sondaj kazılarında ortaya çıkarılan taş duvar hattına ilişkin koruma çalışmaları da kurul kararında yer aldı. Duvarın belgelenmesi ve korunmasına yönelik teknik uygulamalar, ilgili Restorasyon ve Konservasyon Bölge Laboratuvarı Müdürlüğü ile Müze Müdürlüğünün denetiminde gerçekleştirilecek. Konservasyon çalışmalarının tamamlanmasının ardından tarihi taş duvar hattının üzeri kapatılarak korunması sağlanacak.
Koruma şartları da belirlendi
Koruma Bölge Kurulu, 25 Ağustos 2026 tarihli kararla iki yıl süreyle uzatılan geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının da söz konusu taşınmaz için uygulanmasını kararlaştırdı.
Buna göre 1. derece arkeolojik sit alanlarına ilişkin koruma hükümleri geçerli olacak. Bilimsel kazılar dışında alanın mevcut durumunun korunması ve arkeolojik mirasa zarar verebilecek müdahalelerin önlenmesi esas alınacak.
