Emeklilerin geçim tablosu giderek ağırlaşıyor. Eylül 2026 verilerine göre Burhaniye’de yaşayan iki kişilik bir emekli ailesinin zorunlu aylık yaşam maliyeti 37 bin 63 TL’ye yükseldi. En düşük emekli aylığının 23 bin 552 TL olduğu hesaplamada, gelir ile zorunlu gider arasındaki fark 13 bin 511 TL oldu. Böylece en düşük aylıkla geçinen iki kişilik emekli hanesinde maaş, zorunlu harcamaların yalnızca yüzde 63,55’ini karşılayabildi. Ağustos ayında 11 bin 932 TL olarak hesaplanan aylık bütçe açığı da bir ay içerisinde 1.579 TL daha büyüdü.
En büyük yük kira oldu
Emeklinin bütçesini en fazla zorlayan kalemlerin başında barınma giderleri geldi. Eylül ayında barınma harcamalarında yüzde 8,07 artış hesaplandı. 2+1, kombili ve asansörlü dairelerde yeni kiralamalar için taban fiyat 24 bin TL’ye yükselirken, eski kira sözleşmelerinde ortalama bedel 15 bin 120 TL seviyesinde kaldı. Eski ve yeni kira sözleşmelerinin birlikte değerlendirilmesiyle hesaplanan ağırlıklı ortalama kira ise 17 bin 784 TL'ye çıktı. Bu rakam, tek başına en düşük emekli aylığının yaklaşık dörtte üçünün yalnızca kiraya gitmesi anlamına geliyor.
Gıda geriledi, giyim arttı
Eylül ayında gıda ve alkolsüz içecek harcamalarında ise yüzde 2,76'lık düşüş yaşandı. Patates, kuru soğan, sivri biber ve yumurta fiyatlarında görülen gerileme bu düşüşte etkili oldu. Giyim ve ayakkabı harcamalarında ise tam tersi bir tablo ortaya çıktı. Bu gruptaki harcamalar bir ayda yüzde 11,34 arttı. Kış ayları öncesinde bot, kaban ve ceket fiyatlarındaki yükseliş, emeklinin zorunlu giderlerini artıran kalemlerden biri oldu.
Maaş giderin yüzde 63'üne yetti
Eylül ayında 37 bin 63 TL'ye ulaşan zorunlu yaşam maliyeti karşısında 23 bin 552 TL'lik en düşük emekli aylığı yetersiz kaldı. Maaş zorunlu giderlerin yüzde 63,55'ini karşılayabilirken, geriye 13 bin 511 TL'lik açık kaldı. Bu tablo, emeklilerin aradaki farkı borçlanma, çalışmaya devam etme ya da aile desteği gibi yöntemlerle kapatmaya çalıştığını ortaya koyuyor.
Dokuz ayda açık 106 bin lirayı geçti
Emeklinin aylık bütçesinde oluşan açık yıl boyunca birikerek çok daha yüksek seviyeye ulaştı. En düşük emekli aylığı üzerinden yapılan hesaplamaya göre, 2026'nın ilk dokuz ayında oluşan toplam bütçe açığı 106 bin 813 TL oldu. Haziran sonunda 70 bin 12 TL seviyesinde bulunan birikimli açık, temmuz ayında emekli aylıklarına yapılan artışa rağmen büyümeye devam etti. Eylül sonunda fark 106 bin TL sınırını aşmış oldu.
Ortalama maaş da yetmedi
Hesaplama yalnızca en düşük emekli aylığı üzerinden yapıldığında ortaya çıkan bir tablo değil. Ortalama emekli aylığının ocak-haziran döneminde yaklaşık 25 bin 500 TL, temmuz sonrasında ise yaklaşık 30 bin 500 TL kabul edildiği alternatif hesaplamada da gelir gideri karşılamadı. Bu hesaplamaya göre ortalama emekli aylığı alan iki kişilik hanenin yalnızca eylül ayındaki bütçe açığı yaklaşık 6 bin 563 TL oldu. Yılın ilk dokuz ayında oluşan toplam açık ise yaklaşık 52 bin 300 TL'ye ulaştı. Böylece hem en düşük emekli aylığı hem de ortalama emekli aylığı üzerinden yapılan hesaplama, emekli gelirlerinin zorunlu yaşam giderlerinin gerisinde kaldığını ortaya koydu.
