Türkiye genelinde kış ve ilkbahar dönemlerinde etkili olan mevsim normalleri üzerindeki yağışlar, doğal bitki örtüsünün hızla gelişmesine zemin hazırladı. Ormanlık alanlarda, yol kenarlarında ve kırsal arazilerde kontrolsüz biçimde büyüyen otlar, yaz sıcaklarının bastırmasıyla birlikte kuruyarak adeta doğal bir fitil haline geldi. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Murat Türkeş, sahadaki ot ve çalı yoğunluğuna dikkat çekerek temizlik çalışmalarının aksatıldığı bölgelerde ciddi orman yangını riski oluştuğunu vurguladı. Ege ve Akdeniz coğrafyasında sıcaklıkların artış göstermesiyle birlikte en küçük bir kıvılcımın dahi felakete yol açabileceği belirtiliyor.
Yağışlı havanın ardından gelen yanıcı madde yükü tehlike saçıyor
İlkbahar aylarında gerçekleşen sağanak yağışlar barajlar ve tarım arazileri için can suyu olsa da orman ekosistemi açısından farklı bir riski beraberinde getirdi. Arazilerde ve kırsal alanlarda ot artışının geçen yıllara kıyasla gözle görülür bir seviyeye ulaştığına değinen uzmanlar, bu durumun alanlardaki yanıcı madde yükü potansiyelini yükselttiğini ifade ediyor. Çanakkale, Balıkesir, Manisa, İzmir, Muğla, Antalya, Mersin ve Adana gibi orman varlığının yoğun olduğu kentlerde, temizlenmeyen bu örtü büyük yangınların tetikleyicisi olma potansiyeli taşıyor. Küçük çaplı örtü yangınlarının, kurumuş bitki tabakası nedeniyle kısa sürede ağaç taçlarına sıçrayarak kontrolsüz bir boyuta ulaşabileceği kaydediliyor.
Atmosferik koşullar bu yaz geçen yıla göre daha dengeli seyretti
İklim verileri değerlendirildiğinde, içinde bulunduğumuz yaz döneminin geçmiş yıla oranla farklı bir atmosferik tablo çizdiği görülüyor. Uzun süreli ve kavurucu sıcak hava dalgalarının etkisi altında geçen bir önceki sezonun aksine, bu yıl yüksek atmosfer olukları ve serin hava kütleleri Türkiye’nin kuzey ve batı bölgelerinde sıcaklıkları belirli bir dengede tuttu. Marmara ve Karadeniz hatlarında aralıklarla etkili olan yağışlı sistemler, yangın riskini geçici sürelerle baskılamayı başardı. Ancak meteorolojik tahminler, önümüzdeki günlerden itibaren hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin 2 ila 4 derece üzerine çıkacağını gösteriyor. Bu durum, kurumuş otların tutuşma olasılığını yeniden tepe noktasına çıkarıyor.
Alevlerin ana kaynağı insan ihmali ve anız yakma alışkanlığı
İstatistiksel veriler, Türkiye'de meydana gelen orman yangınlarının yaklaşık yüzde 90'ının insan faaliyetleri sonucunda çıktığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Özellikle haziran ortasından ağustos sonuna kadar uzanan kritik dönemde; kontrolsüz yakılan anızlar, bilinçsizce bırakılan piknik ateşleri ve cam atıklar afetlerin başlıca nedeni haline geliyor. Akdeniz iklimi kuşağında yer alan bölgelerde toprağa hiçbir faydası bulunmayan anız yakma mantığının terk edilmesi gerektiği hatırlatılırken, kolluk kuvvetlerinin ve yerel yönetimlerin bu konuda tavizsiz idari yaptırımlar uygulaması talep ediliyor. Küresel ısınma etkisiyle sıcaklık rekorlarının kırıldığı günümüzde, bireysel tedbirlerin ve arazi temizliklerinin hayati önem taşıdığı altı çiziliyor.
