Meme kanseri tedavisinde kişiye özel tıp dönemini bir adım öteye taşıyan çığır açıcı bir araştırma İngiltere'den geldi. Southampton Üniversitesi ve İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) ortaklığında yürütülen çalışmada bilim insanları, "CenSegNet" adı verilen gelişmiş bir yapay zekâ algoritması geliştirdi. Toplam 911 tümör örneğini doku düzeyinde ve hücre hücre analiz eden yapay zekâ, tümörlerin içinde daha önce gözle tespit edilemeyen gizli bir düzeni ortaya çıkardı.
İki Farklı Bozulma, İki Farklı Seyir
Araştırma, sentrozom yapısındaki bozulmaların tek bir süreçten ibaret olmadığını, iki farklı hücresel mekanizma üzerinden ilerlediğini kanıtladı. Yapay zekânın tespit ettiği bu iki bozulma türü, tümörün saldırganlık düzeyini doğrudan belirliyor:
- Aşırı Büyüme (Düşük Risk): Sentrozomların sayıca az fakat hacimsel olarak aşırı büyüdüğü vakalarda kanserin daha yavaş ilerlediği ve hastaların yaşam süresinin daha uzun olduğu görüldü.
- Fazladan Çoğalma (Yüksek Risk): Sentrozom sayısının kontrolden çıkarak fazladan çoğaldığı vakalarda ise hastalığın çok daha saldırgan bir seyir izlediği saptandı.
Kişiye Özel Tedavi Dönemi
Hangi tümörün büyüme, hangisinin çoğalma odaklı ilerlediğini ayırt edebilmek, klinik kararlarda hayati bir rol oynayacak. Hekimler; cerrahi müdahale, kemoterapi, hedefe yönelik tedavi veya immünoterapi gibi seçenekler arasından hastaya en uygun protokolü doğru tespit edebilecek. Bu sayede düşük riskli hastalara gereksiz ağır tedaviler uygulanmasının önüne geçilirken, yüksek riskli hastalar için zaman kaybetmeden agresif tedaviye başlanabilecek.
Açık Kaynak Kodlu Tıp Teknolojisi
Bilim dergisi Nature Communications’ta yayımlanan bu çalışma, tüm dünyadaki araştırmacıların kullanımına sunulmak üzere açık kaynak olarak paylaşıldı. Algoritmanın başarısı üzerine uzmanlar, CenSegNet modelini diğer kanser türleri ve farklı doku örnekleri üzerinde de denemeye başladı. Yapay zekânın hücre ölçeğinde sağladığı bu hassas bakış açısının, önümüzdeki yıllarda kanser teşhis ve tedavi standartlarını kökten değiştirmesi bekleniyor.
