Araç kiralama sektöründe yeni bir dönem başlıyor. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmek üzere yayımlandı.
Yeni düzenlemeyle birlikte araç kiralama şirketlerinin faaliyetlerinden kiralanacak araçların teknik özelliklerine, tüketici haklarından internet üzerinden yapılan işlemlere kadar birçok alanda yeni kurallar getirildi.
Bakanlık, düzenlemenin temel amacının sektörde daha güvenli, şeffaf ve rekabetçi bir yapı oluşturmak olduğunu açıkladı.
Araç kiralama şirketlerine yetki belgesi şartı
Yeni yönetmelikle birlikte ticari faaliyet kapsamında motorlu kara taşıtı kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale getirildi. Yetki belgesi almak isteyen şirketlerin bazı şartları yerine getirmesi gerekecek. Buna göre işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefiyetinin bulunması ve faaliyet gösterilen iş yerinin belirlenen kriterlere uygun olması şartı aranacak.
Ayrıca işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı Seviye 4 mesleki yeterlilik belgesine sahip olması gerekecek.
Yetki belgesi başvuruları ve ilgili işlemler, kurulacak Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi üzerinden yürütülecek.
Eski ve yüksek kilometreli araçlara sınır geliyor
Yeni düzenlemede kiralanacak araçların yaş ve kullanım sınırlarına ilişkin de önemli değişiklikler yapıldı.
Buna göre klasik taşıtlar hariç olmak üzere 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek.
Ayrıca;
- 180 bin kilometrenin üzerindeki araçlar,
- 300 bin kilometrenin üzerindeki elektrikli araçlar,
- Periyodik bakımları zamanında yapılmayan taşıtlar,
- Ağır hasar kaydı bulunan araçlar
kiralama hizmetinde kullanılamayacak.
Bu düzenlemeyle tüketicilerin daha güvenli ve standartları yüksek araçlarla hizmet almasının hedeflendiği belirtildi.
Depozitoya yeni sınır getirildi
Yeni yönetmelikle birlikte tüketicilerin en fazla şikâyet ettiği konulardan biri olan depozito uygulamasına da sınır getirildi.
Buna göre kiralama şirketleri;
- 1 ila 6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük kira bedeli,
- 7 ila 29 günlük veya haftalık kiralamalarda en fazla 7 günlük kira bedeli
kadar depozito alabilecek.
Ayrıca araç tüketici tarafından teslim edildikten sonra depozitonun en geç 7 gün içerisinde iade edilmesi zorunlu olacak.
Normal yıpranmadan ücret alınamayacak
Yönetmelikle tüketicilerin karşılaştığı önemli bir sorun da düzenleme kapsamına alındı. Araçların normal kullanımından kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar nedeniyle tüketiciden herhangi bir ücret talep edilemeyecek.
Kiralama şirketleri, olağan kullanım sonucu oluşan durumları gerekçe göstererek depozitodan kesinti yapamayacak. Bu düzenlemeyle birlikte kiralama sonrası ortaya çıkan haksız ücret taleplerinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Filolara asgari araç şartı getirildi
Yeni sistemde araç kiralama şirketlerinin sahip olması gereken minimum araç sayıları da belirlendi.
Büyükşehir belediyesi bulunan illerde nüfusu 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmelerin;
- En az 5’i kendi adına kayıtlı olmak üzere toplam 10 araca sahip olması gerekecek.
Nüfusu 30 binin altında olan ilçeler ile büyükşehir olmayan illerde ise;
- En az 2’si işletme adına kayıtlı olmak üzere toplam 5 araç şartı aranacak.
Ayrıca bu bölgelerde faaliyet gösteren şirketlerin filolarında, biri Türkiye’de üretilmiş olmak şartıyla en az 2 hibrit veya tamamen elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak.
Sigorta ve kış lastiği düzenlemesi
Yeni yönetmelikle araç kiralama süreçlerinde güvenliği artırmaya yönelik bazı zorunluluklar da getirildi. İşletmeler, mevsim şartları ve trafik güvenliği nedeniyle gerekli olduğu durumlarda kış lastiği sağlamakla yükümlü olacak.
Ayrıca sigorta güvenceleri kiralama bedeline dahil edilecek. Kiracının sigortadan yararlanması ek ücret veya farklı şartlara bağlanamayacak. Sigorta tahkim kararı veya mahkeme kararı bulunmadan, değer kaybı gerekçesiyle tüketiciden herhangi bir ücret talep edilemeyecek.
İnternet üzerinden kiralamalara denetim geliyor
Yeni düzenleme, internet üzerinden yapılan araç kiralama işlemlerini de kapsıyor. Kiralama ilanı yayımlayan platformlar, ilan veren şirketlerin yetki belgesine sahip olup olmadığını kontrol etmek zorunda olacak.
Yetki belgesi bulunmayan işletmelerin internet platformlarında ilan vermesi engellenecek.
Böylece kayıt dışı faaliyetlerin azaltılması ve tüketicilerin sahte ya da güvenilir olmayan ilanlardan korunması hedefleniyor.
Düzenleme ne zaman başlayacak?
Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik, 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girecek.
Mevcut işletmelere yetki belgesi almaları için 1 Temmuz 2027’ye kadar süre tanınırken, araç sayısı ve taşıt standartlarına ilişkin şartların tamamlanması için son tarih 1 Ocak 2028 olarak belirlendi.
Ticaret Bakanlığı, düzenlemeyle birlikte araç kiralama sektöründe şeffaflığın artırılacağını, tüketici haklarının güçlendirileceğini ve haksız rekabetin önüne geçileceğini açıkladı.
