Anayasa Mahkemesi (AYM), 30 Ağustos 2024 tarihinde gerçekleştirilen Kara Harp Okulu mezuniyet töreninin ardından kılıç çatarak Subay Andı'nı okuyan ve “Mustafa Kemal'in askerleriyiz” sloganı atan 5 teğmenin bireysel başvurusuna ilişkin kararını verdi. Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) ihraç edilen teğmenlerin adil yargılanma haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle yaptığı başvuru, AYM tarafından “konu bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez bulundu. Karar oybirliğiyle alındı.
Beş teğmen ihraç edilmişti
30 Ağustos 2024'teki Kara Harp Okulu mezuniyet töreninin ardından yaşanan olaylar kamuoyunda geniş yankı uyandırmıştı. Törende kılıçlarını çatarak Subay Andı'nı okuyan ve “Mustafa Kemal'in askerleriyiz” sloganı atan teğmenler hakkında disiplin soruşturması başlatılmıştı. Soruşturma sonucunda Batuhan Gazi Kılıç, Deniz Demirtaş, Ebru Eroğlu, Serhat Gündar ve Talip İzzet Akarsu hakkında Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayırma cezası verilmişti. Aynı süreçte üç komutan da ihraç edilmişti.
Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğini savundular
TSK'den ihraç edilen beş teğmen, avukatları aracılığıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulundu. Teğmenler, haklarında yürütülen süreçte adil yargılanma haklarının ihlal edildiğini ileri sürdü. Başvuru, AYM İkinci Bölüm Üçüncü Komisyonunda görev yapan üyeler Rıdvan Güleç ve Yıldız Seferinoğlu tarafından incelendi. Komisyon, 6 Kasım 2026 tarihinde yaptığı değerlendirme sonucunda başvurunun kabul edilemez olduğuna karar verdi.
AYM'den "ortak koruma alanı" gerekçesi
Anayasa Mahkemesi, kararında bireysel başvuruların incelenebilmesi için ihlal edildiği ileri sürülen hakkın hem Anayasa hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında korunması gerektiğine dikkat çekti. 6216 sayılı Kanun'un 45'inci maddesine atıfta bulunan Yüksek Mahkeme, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6'ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin uyuşmazlıklar ile suç isnatlarının karara bağlandığı yargılamalarda uygulandığını belirtti. Komisyon, teğmenlerin başvurusundaki ihlal iddialarının söz konusu maddenin kapsamına girmediği değerlendirmesinde bulundu.
Diğer şartlar incelenmeden reddedildi
AYM'nin gerekçeli kararında, “Başvuruya konu ihlal iddialarının Sözleşme'nin 6. maddesi kapsamına girmediği, dolayısıyla Anayasa ve Sözleşme'nin ortak koruma alanında olmadığı anlaşılmaktadır” ifadelerine yer verildi. Bu gerekçeyle başvurunun diğer kabul edilebilirlik koşulları incelenmeden reddedilmesine hükmedildi. Komisyon ayrıca yargılama giderlerinin başvurucular üzerinde bırakılmasına karar verdi. Kararın kesin olduğu belirtildi.
İhraç kararının esasına girilmedi
Anayasa Mahkemesinin kararı, teğmenlerin ihraç edilmesinin hukuka uygun olup olmadığı konusunda esastan verilmiş bir hüküm niteliği taşımıyor. Yüksek Mahkeme, yalnızca önüne gelen adil yargılanma hakkı şikâyetinin bireysel başvuru kapsamında incelenip incelenemeyeceğini değerlendirdi. Böylece kamuoyunda uzun süre tartışılan beş teğmenin başvurusu, ihraç işleminin esasına ilişkin bir inceleme yapılmadan sonuçlandırılmış oldu.
