Türkiye'nin üretim ve ihracat üssü Ege Bölgesi, tarım ve gıda sektörlerindeki küresel payını her geçen gün artırmaya devam ediyor. Bölge ekonomisinin amiral gemilerinden biri konumunda bulunan Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği, açıkladığı son bir yıllık verilerle tarihi bir dönüm noktasına ulaştı. Ege İhracatçı Birlikleri (EİB) bünyesinde son beş yıldır gıda kategorisinin liderliğini kimseye kaptırmayan birlik, performansını bir adım daha ileri taşıyarak 2 milyar dolar ihracat eşiğini geçen ilk gıda ihracatçı birliği unvanını kazandı. Son bir yıllık dönemde yakalanan bu ivme, hem Ege Bölgesi'nin üretim gücünü hem de Türk su ürünleri ve hayvansal mamullerinin uluslararası pazarlardaki yüksek rekabet gücünü bir kez daha tescilledi.
Birlik tarafından paylaşılan verileri değerlendiren Ege Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği Başkanı Ufuk Atakan Demir, bir önceki yılın aynı döneminde 1 milyar 763 milyon dolar seviyesinde gerçekleşen dış satımın, yürütülen efektif pazarlama stratejileri ve pazar çeşitlendirme çalışmaları sayesinde 2 milyar 1 milyon dolara yükseldiğini vurguladı. Yüzde 13,5 oranındaki bu rekor büyüme hızıyla birlik, EİB çatısı altında faaliyet gösteren 12 ayrı ihracatçı birliği arasında ivmesini en çok artıran yapı olarak öne çıktı.
Ege levreği ve çipurası küresel sofraların vazgeçilmezi oldu
Elde edilen devasa ihracat rakamının alt kalemleri incelendiğinde, sektörün lokomotif gücünün açık arayla su ürünleri olduğu görülüyor. Toplam 2 milyar dolarlık dış satımın yüzde 80 gibi ezici bir oranını tek başına üstlenen su ürünleri sektörü, 1 milyar 596 milyon dolarlık devasa bir döviz girdisine imza attı. Ege'nin berrak sularında ve modern kuluçkahanelerinde yetiştirilen balıklar, dünya mutfaklarının ilk tercihleri arasında yer almayı sürdürdü. Kalitesi, tazeliği ve besin değeriyle uluslararası standartları karşılayan balık türleri arasında özellikle Ege levreği ihracatın ilk sırasındaki yerini korudu.
Ürün bazlı dağılımda Ege levreği 682 milyon dolarlık dış satım hacmiyle zirvedeki yerini perçinlerken, onu 524 milyon dolarlık değerle çipura takip etti. Son yıllarda Karadeniz ve Ege çiftliklerinde üretimi artan ve uluslararası piyasalarda büyük talep gören Türk somonu ise 253 milyon dolarlık bir dış satım rakamına ulaşarak ihracat kalemleri arasındaki ağırlığını hissettirdi. Su ürünleri yetiştiricilerinin modern tesislerde gerçekleştirdiği sürdürülebilir üretim anlayışı, Ege balıklarının Avrupa ve Asya pazarlarındaki hakimiyetini pekiştirdi.
Yumurta ve kanatlı sektörü dış satımda gaza bastı
Ege Bölgesi'nin ihracat başarısı yalnızca su ürünleriyle sınırlı kalmayıp hayvansal mamuller tarafında da güçlü bir grafik çizdi. Protein kaynakları, süt ürünleri ve arıcılık mamullerinde yakalanan ivme, genel ihracat rekorunun kırılmasında kritik rol oynadı. Bölgedeki entegre tesislerin ve üreticilerin gayretleriyle yumurta sektörü son bir yıllık periyotta 169,5 milyon dolarlık ihracat hacmine ulaşarak önemli bir başarıya imza attı. Türkiye'nin lojistik avantajlarını ve üretim kalitesini kullanan kanatlı eti sektörü ise 137,5 milyon dolarlık ürün satışı gerçekleştirdi.
Sektörün diğer bileşenlerinde de katma değerli üretim ve ihracat artışı kaydedildi. Geleneksel üretim metotlarının teknolojik altyapıyla birleştiği süt ürünleri sektörü 39,5 milyon dolarlık dış satım rakamına ulaşırken, Ege’nin zengin endemik çeşitliliğinden beslenen bal sektörü ise dünya pazarlarına 15,5 milyon dolarlık süzme ve petek bal ihraç etti. Bölge üreticisinin kaliteden ödün vermeyen yaklaşımı, hayvansal gıda mamullerinin küresel ölçekteki pazar payını her geçen gün genişletiyor.
İtalya zirvedeki yerini korurken ihracat ağı 122 ülkeye yayıldı
Ege gıda sektörünün küresel pazarlardaki esnekliği ve pazar çeşitlendirme kabiliyeti, ihracat yapılan ülke sayısındaki artışla bir kez daha kanıtlandı. Birlik verilerine göre, bir önceki dönemde 118 olan ihracat yapılan ülke sayısı, yürütülen ticaret heyetleri ve uluslararası fuar katılımları sayesinde 122’ye yükseldi. Dünya genelindeki ekonomik dalgalanmalara ve ticaret savaşlarına rağmen Ege ürünleri beş kıtada alıcı bulmaya devam etti.
Ülke bazlı ihracat sıralamasında Akdeniz çanağındaki güçlü ticaret ortakları öne çıktı. 14 Ağustos 2025 ile 13 Ağustos 2026 tarihleri arasını kapsayan son bir yıllık periyotta, İtalya 255 milyon dolarlık ithalatla Ege su ürünleri ve hayvansal mamullerinin en büyük alıcısı konumunu sürdürdü. İtalya'yı 241 milyon dolarlık dış satım hacmiyle Rusya takip ederken, komşu ülke Yunanistan ise 236 milyon dolarlık alımla listenin üçüncü sırasında yer aldı. Bu üç dev pazarı sırasıyla Hollanda, İngiltere, Amerika Birleşik Devletleri, Irak, Polonya, Birleşik Arap Emirlikleri ve Almanya izledi.
