Ege Sanayicileri ve İş İnsanları Derneği (ESİAD), bölgesel ve ulusal imalat sanayisinin içinde bulunduğu derin krizi ve değişen küresel rekabet koşullarını mercek altına alan "2026 Sanayi Çalıştayı Raporu"nu kamuoyuna açıkladı. Yaşar Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Levent Kandiller moderatörlüğünde iş dünyasının temsilcileriyle hazırlanan rapor, Türk sanayisinin sadece yüksek enflasyon ve girdi maliyetleriyle değil, aynı zamanda üretimde kalıcı bir daralma tehdidiyle yüzleştiğini belgeledi.
PMI 29 AYDIR DÜŞÜŞTE, ÜRETİCİ FİYATLARI KATIŞTI
Raporda yer alan makroekonomik veriler, imalat sanayindeki kan kaybının boyutunu açıkça ortaya koydu. 2026 yılı Ağustos ayı itibarıyla Kapasite Kullanım Oranı’nın %73,5’e kadar gerilediği belirtilirken, Sanayi Satın Alma Yöneticileri Endeksi’nin (PMI) 48,1 değeriyle üst üste 29 aydır daralma bölgesinde seyrettiği vurgulandı.
Üretici Fiyat Endeksi’nin (ÜFE) %27,95 seviyesinde katılaşması ve iş gücü ile ara malı maliyetlerindeki fahiş artışlar, sanayicinin belini bükmeye devam ediyor. Türkiye’de üretim maliyetlerinin rakip ülkelerin neredeyse iki katı hızla yükseldiğine dikkat çekilen raporda, TÜSİAD Rekabet Gücü Endeksi’nin gerilemeye devam ettiği kaydedildi.
FABRİKALAR KAPANIYOR, YABANCI YATIRIMCI KAÇIYOR
Sanayicinin finansmana erişim noktasında tam bir kilitlenme yaşadığını belirten ESİAD yönetimi; bankacılık sektöründeki kredi daralması, yüksek faiz oranları ve ekonomideki öngörülemezlik nedeniyle birçok tesisin yatırım kararlarını durdurduğunu duyurdu.
Son dönemde Ege Bölgesi başta olmak üzere ülke genelinde kapanan fabrikalara ve Türkiye pazarından çekilen yabancı yatırımcılara dikkat çekilen raporda, devletin stratejik yatırım belgelerini işlevsel kılacak bir "Yatırım Kolaylaştırma Merkezi" kurması gerektiği ifade edildi.
"SİSTEMATİK DÖNÜŞÜM OLMAZSA SANAYİSİZLEŞME KAÇINILMAZ"
İhracatın %43'ünün yapıldığı Avrupa Birliği pazarındaki Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve "Made in EU" gibi yeni korumacı tedbirlerin Türk sanayisini kapıda bekleyen dev bir tehdide dönüştüğü belirtildi. Sanayide yüksek teknoloji ihracat payının hâlâ %3,7 gibi yetersiz bir seviyede kaldığına işaret eden rapor, dijital, yeşil ve toplumsal "üçüz dönüşümün" yakalanamaması halinde Türkiye'nin erken bir "sanayisizleşme" süreciyle sarsılacağı uyarısında bulundu.
ESİAD Yönetim Kurulu Başkanı Sibel Zorlu'nun mektubuyla kamuoyuna sunulan rapor; sanayiciye acil karbon ayak izi haritası çıkarılması, nitelikli mavi yaka insan kaynağı için teknik liselerin ihyası ve sanayi-üniversite iş birliklerinin proje bazlı olmaktan çıkarılıp kalıcı hale getirilmesi çağrısıyla son buldu.
