13 Mart 2026’da hayatını kaybeden tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı’ya ait bazı eşyaların bir WhatsApp grubunda satışa çıkarılması kamuoyunda tartışma yarattı. Ortaylı’nın kızı Tuna Ortaylı Kazıcı, satışların amacı ve eşyaların nasıl değerlendirileceği konusunda açıklamada bulundu.
Tabak, fincan, kupa, vazo ve benzeri gündelik kullanım eşyalarının yer aldığı satış listesindeki ürünlerin yaklaşık 200 ila 600 lira arasında değişen fiyatlarla grupta paylaşıldığı belirtildi. Bazı haberlerde fiyat aralığının ürünlere göre 100 ila 800 liraya kadar çıktığı aktarıldı.
Tuna Ortaylı, satıştan elde edilen gelirin babasının adına TEMA Vakfı bünyesinde oluşturulması planlanan hatıra ormanına katkı amacıyla kullanılacağını ifade etti. Ortaylı, gelen tepkilerin ardından WhatsApp grubunda başka bir eşya satmayacağını da açıkladı.
Eşyalar WhatsApp grubunda paylaşıldı
İlber Ortaylı’nın vefatının ardından İstanbul’daki evlerinde bulunan bazı gündelik eşyalar, ikinci el ürünlerin alınıp satıldığı bir WhatsApp grubunda satışa sunuldu.
Satışa çıkarılan ürünler arasında çay ve kahve fincanları, tabaklar, vazolar, kupalar, reçellikler ve çeşitli dekoratif objeler bulunduğu belirtildi. Eşyaların büyük bölümünün Ortaylı’nın kişisel çalışma hayatıyla doğrudan bağlantılı olmayan, gündelik kullanım veya hediye olarak gelen ürünlerden oluştuğu aktarıldı.
Satışın kamuoyuna yansımasının ardından sosyal medyada farklı değerlendirmeler yapıldı. Bazı kullanıcılar İlber Ortaylı’ya ait eşyaların korunması gerektiğini savunurken, bazıları ise ailenin kişisel eşyalar konusunda karar verme hakkı bulunduğunu belirtti.
Tuna Ortaylı, tartışmaların ardından eşyaların satış gerekçesini açıklayarak, elde edilecek gelirin kişisel kazanç amacıyla kullanılmadığını söyledi.
“İstanbul’da kapatılması gereken yedi ev var”
Tuna Ortaylı, gruba gönderdiği açıklamada babasına ait İstanbul’da düzenlenmesi ve boşaltılması gereken yedi ev bulunduğunu belirtti.
Bu evlerde çok sayıda kitap, çalışma malzemesi, kişisel eşya ve farklı dönemlerde satın alınan ya da hediye edilen objelerin bulunduğunu ifade eden Ortaylı, aile için hatıra değeri taşıyan eşyaların ayrıldığını söyledi.
Babasının çalışma masaları ile kitaplarını kendisi açısından özel ve korunması gereken eşyalar olarak tanımlayan Tuna Ortaylı, aile üyeleri ve yakın dostlar arasında dağıtılacak hatıraların da ayrıca belirlendiğini aktardı.
Bu işlemlerin ardından geride çok sayıda gündelik eşya ve dekoratif obje kaldığını belirten Ortaylı, söz konusu ürünlerin atılması yerine bir sosyal sorumluluk çalışmasına katkı sağlamasını amaçladığını dile getirdi.
Gelir hatıra ormanına aktarılacak
Tuna Ortaylı, eşya satışından elde edilen tutarın TEMA Vakfı’nın İlber Ortaylı adına oluşturacağı hatıra ormanına katkı olarak kullanılacağını açıkladı.
TEMA Vakfı’nın hatıra ormanı uygulaması kapsamında bireyler veya kurumlar adına fidan bağışı yapılabiliyor. Vakfın yayımladığı bilgilere göre bireysel bir hatıra ormanı oluşturulabilmesi için en az 2 bin fidanlık bağış gerekiyor.
Ortaylı, evlerde kalan eşyaların doğrudan elden çıkarılması yerine satış yoluyla değerlendirilmesini ve gelirinin çevre çalışmalarına aktarılmasını tercih ettiğini söyledi.
Daha önce gruptan ürün satın alanlara teşekkür eden Tuna Ortaylı, bu kişilerin aynı zamanda babasının adına oluşturulması planlanan hatıra ormanına destek verdiğini ifade etti.
Tepkilerin ardından satış durduruldu
Eşyaların WhatsApp grubunda satışa çıkarılmasının haberleştirilmesi üzerine Tuna Ortaylı’ya yönelik eleştiriler gündeme geldi.
Ortaylı, bazı kişilerin kendisini babasının eşyalarını satan “vefasız bir evlat” olmakla suçladığını belirterek bu değerlendirmelere tepki gösterdi.
Satışın gerekçesinin kamuoyuna yansıdığı biçimden farklı olduğunu savunan Ortaylı, eşyaların çöpe gitmesini önlemek ve hatıra ormanına kaynak sağlamak amacıyla bu yöntemi seçtiğini anlattı.
Yaşanan tartışmaların ardından grupta başka bir ürün satışa çıkarmayacağını açıklayan Tuna Ortaylı, daha önce gerçekleştirilen satışlardan elde edilen gelirin belirlenen amaç doğrultusunda değerlendirileceğini bildirdi.
Kitaplar satış kapsamına alınmadı
Tuna Ortaylı’nın açıklamasına göre İlber Ortaylı’nın kitapları, çalışma masaları ve akademik yaşamıyla bağlantılı önemli belgeleri satışa sunulmadı.
Ortaylı, babasının bir akademisyen olarak gündelik kullanım eşyalarından çok kitaplarıyla anılmak isteyeceğini belirtti.
Bu nedenle İlber Ortaylı’nın kitaplarının korunması ve daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaştırılması amacıyla bir kütüphane kurulması planlanıyor.
Kütüphanenin nerede kurulacağı, kitapların nasıl tasnif edileceği ve kamuya açık olup olmayacağı konusunda henüz ayrıntılı bir takvim paylaşılmadı.
Ailenin, eserlerin korunması ve İlber Ortaylı’nın akademik mirasının gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla çalışma yürüttüğü ifade edildi.
Aile ve yakın dostlara hatıralar ayrıldı
Tuna Ortaylı, babasının yaşamında özel anlam taşıyan eşyaların aile üyeleri ve yakın dostlar arasında paylaştırıldığını da açıkladı.
Aile yadigârı niteliğindeki ürünlerin, çalışma hayatıyla ilgili materyallerin ve anı değeri taşıyan kişisel eşyaların satış listesine eklenmediğini belirtti.
WhatsApp grubunda paylaşılan ürünlerin ise evlerde bulunan ve aile içerisinde dağıtılan eşyalardan arta kalan objelerden oluştuğunu söyledi.
Bu açıklamayla, İlber Ortaylı’nın bütün kişisel eşyalarının satışa çıkarıldığı yönündeki değerlendirmelere de yanıt verilmiş oldu.
İlber Ortaylı 13 Mart’ta hayatını kaybetmişti
Prof. Dr. İlber Ortaylı, bir süredir devam eden sağlık sorunları nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 13 Mart 2026’da hayatını kaybetti. Ailesi tarafından yapılan açıklamada Ortaylı’nın uzun süren sağlık sorunlarına rağmen çalışmalarını ve sosyal yaşamını gücü yettiğince sürdürdüğü belirtilmişti.
1947 yılında Avusturya’nın Bregenz kentinde dünyaya gelen Ortaylı, Osmanlı ve Türkiye tarihi alanındaki akademik çalışmaları, kitapları, konferansları ve televizyon programlarıyla geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı.
Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ve Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde eğitim gören Ortaylı, yüksek lisansını Chicago Üniversitesi’nde tamamladı. Ankara Üniversitesi’nde doktora yapan Ortaylı, farklı üniversitelerde öğretim üyeliği görevinde bulundu.
Topkapı Sarayı Müzesi Başkanlığı görevini de yürüten Ortaylı, tarih alanındaki akademik birikimini geniş kitlelere ulaştıran isimler arasında yer aldı.
