İzmir’in tarihi ve tarımsal potansiyeliyle öne çıkan Buca ilçesi, Ege gastronomi dünyasında ses getirecek yenilikçi bir lezzet hamlesine imza attı. Kentin 700 yıllık köklü geçmişe sahip kırsal yerleşimlerinden Kırklar Mahallesi, mikroklip özellikleri ve kendine has toprak yapısıyla yetiştirdiği özgün ürünlerini bu kez çok farklı bir konseptle damak tadı tutkunlarının beğenisine sundu. Bölgenin simgesi haline gelen, ince kabuğu ve yüksek şeker oranıyla bilinen bardacık inciri ile iriliği ve dış kabuğundaki tırtıklı dokusu nedeniyle halk arasında 'hırsız çalmaz' kavunu olarak adlandırılan iki temel değer, geleneksel dondurma ustalarının elinde serinletici bir lezzete dönüştürüldü. Bölge köylüsünün ve yerel derneklerin ortaklaşa yürüttüğü vizyoner çalışma, kentin kırsal kalkınma hamlesine de yepyeni bir ivme kazandırdı.
Kırklar Mahallesi’nin kuraklığa meydan okuyan ve hiç sulanmadan sadece doğanın sunduğu yeraltı su kaynaklarıyla olgunlaşan ürünleri, bölgedeki usta eller tarafından işlendi. Buca Kırklar Köyü Çevre ve Kültür Derneği çatısı altında bir araya gelen üreticiler ve tatlı ustaları, tamamen katksız bir reçe oluşturdu. İki ayrı çeşitte üretilen dondurmanın yapım sürecinde hiçbir yapay aroma veya tatlandırıcı kullanılmadı. Dalından taze toplanan bardacık inciri özel değirmenlerde çekildikten sonra kazanlarda kaynatılarak yoğun bir kıvama getirildi. Ardından doğal süt ve gerçek salep ile harmanlanan karışım, soğutulup dinlendirildikten sonra geleneksel yöntemlerle dondurmaya dönüştürüldü. Bölgeye özel devasa boyutlardaki susuz kavunlar da aynı meşakkatli süreçten geçirilerek katıksız bir dondurma kıvamına ulaştırıldı.
Projenin mutfağında yer alan 27 yıllık tecrübeli pasta ustası Serkan Uçak, Kırklar toprağının sunduğu bu nimetlerin başka hiçbir bölgede bu aromaya ulaşamayacağını dile getirdi. Üretilen dondurmaların tamamen köye özgü bir lezzet profili taşıdığını vurgulayan Uçak, Kırklar’da yetişen kavunların sulama yapılmadığı için şeker oranının ve kokusunun çok yüksek olduğunu ifade etti. Normal şartlarda yetişen kavunlara kıyasla çok daha iri bir yapıya sahip olan ve ortalama 8 ila 10 kilogram ağırlığa ulaşan 'hırsız çalmaz' kavunu çeşidinin dondurmaya eşsiz bir meyvemsi tat kattığını belirten usta, ürünün orijinalliğini korumak istediklerini söyledi. Hazırlanan lezzetlerin ticari bir üründen ziyade köyün simgesi olduğunu vurgulayan yetkililer, bu ürünleri tatmak isteyen tüm lezzet tutkunlarını Kırklar Mahallesi’ne davet etti.
Tarihi mahallenin doğal zenginliklerini katma değerli ürünlere dönüştüren Buca Kırklar Köyü Çevre ve Kültür Derneği, elde edilen başarının ardından çıtayı bir adım daha yukarı taşıdı. Salep, süt ve meyvenin mükemmel uyumuyla ortaya çıkan iki farklı dondurma çeşidi için tescil süreci başlatıldı. Ürünlerin taklit edilmesini önlemek, üreticiye ekonomik katkı sağlamak ve bölgenin tanıtımını ulusal ölçeğe taşımak amacıyla coğrafi işaret başvurusunun yapılacağı duyuruldu. Kırklar’ın mikroklima ikliminde kimyasal gübre ve sulama yapılmadan yetişen meyvelerin bu tescille birlikte koruma altına alınması hedefleniyor.
Kırklar Mahallesi’nde düzenlenen yerel festival ve etkinliklerde görücüye çıkan incirli ve kavunlu dondurma, tadım yapan ziyaretçilerden tam not aldı. Daha önce endüstriyel veya farklı meyve aromalı dondurmaları denediklerini belirten vatandaşlar, Kırklar’da tattıkları bu ürünün çok daha yoğun, ferahlatıcı ve tamamen doğal olduğunu ifade etti. Tamamen köyün kendi öz kaynaklarıyla hazırlanan ve katkı maddesi içermeyen bu soğuk lezzetler, yaz aylarında bölgeyi ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin en çok tercih ettiği gastronomi ürünlerinden biri olmaya aday görünüyor. Köy halkı, tescil sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Buca’nın bu şirin mahallesini dondurmasıyla tanınan bir gastronomi durağı haline getirmeyi amaçlıyor.
