İzmir'in üniversiteleri dünyada nerede? Times Higher Education'ın (THE) 2027 Dünya Üniversite Sıralaması'nın açıklanmasıyla bu sorunun yanıtı da ortaya çıkmaya başladı. Dünya genelinde 118 ülke ve bölgeden 2 bin 297 yükseköğretim kurumunun yer aldığı sıralamada Türkiye, üniversite sayısı bakımından önemli bir temsil gücüne ulaştı. Türkiye'den tam 124 üniversite listeye girdi. Ancak üniversite sayısındaki artış ile dünya sıralamasının üst basamaklarındaki akademik performans arasında dikkat çekici bir fark bulunuyor. İzmir açısından bakıldığında da kentin üniversiteleri ilk 500'ün oldukça uzağında kaldı.
İzmir'in en iyi derecesi İYTE'den
2027 sıralamasında İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü, 1201-1400 bandında yer aldı. Bilim ve mühendislik ağırlıklı yapısıyla İzmir'in araştırma üniversitelerinden biri olan İYTE, böylece şu ana kadar doğrulanan İzmir üniversiteleri arasında en üst bantta bulunan kurumlardan biri oldu. İYTE'nin özellikle mühendislik ve temel bilimlerdeki araştırma ağırlığı dikkat çekerken, dünya genelindeki toplam sıralamada ilk 1000'in dışında kalması İzmir açısından dikkat çeken sonuçlardan biri oldu. THE'nin 2027 değerlendirmesinde üniversiteler öğretim, araştırma ortamı, araştırma kalitesi, uluslararası görünüm ve sanayiyle ilişkiler gibi göstergeler üzerinden değerlendiriliyor.
Yaşar Üniversitesi 1401-1600 bandında
İzmir'in vakıf üniversitelerinden Yaşar Üniversitesi ise THE 2027 Dünya Üniversite Sıralaması'nda 1401-1600 bandında yer aldı. Yaşar Üniversitesi'nin bazı alan bazlı sıralamalardaki performansı genel dünya sıralamasından daha yüksek seviyelerde bulunmasına rağmen, üniversitenin toplam performansı 1401-1600 aralığına karşılık geldi. Böylece Yaşar Üniversitesi de ilk 1000'in dışında kaldı.
Kâtip Çelebi 2001+ bandında
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nin dünya sıralamasındaki yeri ise daha alt basamaklarda kaldı. Üniversite THE 2027 listesinde 2001+ bandında bulunuyor. 2010 yılında kurulan ve özellikle sağlık bilimleri, tıp, diş hekimliği, mühendislik ve sosyal bilimler alanlarında faaliyet gösteren İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, sıralamaya girmeyi başarsa da listenin son grubunda yer aldı. Bu sonuçlarla birlikte İzmir'in dünya üniversiteleri arasındaki konumu yeniden tartışmaya açıldı.
Ege ve Dokuz Eylül için dikkat çeken ayrıntı
İzmir'in en köklü iki yükseköğretim kurumu olan Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi'nin durumu da ayrıca önem taşıyor. THE'nin önceki, 2026 Dünya Üniversite Sıralaması'nda Ege Üniversitesi 1201-1500, Dokuz Eylül Üniversitesi ise 1501+ bandında bulunuyordu.
2027 sıralamasında bant sistemi değiştirilerek daha ayrıntılı hale getirildi. Bu nedenle geçmiş yıllardaki geniş sıralama bantları ile yeni sonuçları doğrudan basamak hesabıyla karşılaştırmak yanıltıcı olabiliyor.
İzmir'deki üniversitelerin genel görünümü ise kentin henüz dünya sıralamasının üst basamaklarında güçlü bir temsil oluşturamadığını ortaya koyuyor.
Türkiye'den sadece 4 üniversite ilk 500'de
İzmir'deki tablo böyleyken Türkiye genelinde ilk 500'e girebilen üniversite sayısı 4 oldu. Listenin Türkiye'deki en yüksek derecesini ODTÜ ve Koç Üniversitesi paylaştı. İki üniversite de dünya genelinde 326-350 bandında yer aldı. Sabancı Üniversitesi 376-400, Boğaziçi Üniversitesi ise 401-450 bandına yerleşti. Böylece Türkiye'den ilk 500'e giren üniversiteler ODTÜ, Koç, Sabancı ve Boğaziçi oldu. Bilkent Üniversitesi ile İstanbul Teknik Üniversitesi ise 651-700 bandında yer aldı.
Türkiye'den toplam 13 üniversite dünyanın ilk 1000 üniversitesi arasına girmeyi başardı.
124 üniversiteyle dünya üçüncüsü olduk
THE 2027 sonuçlarının Türkiye açısından en dikkat çekici bölümlerinden biri ise sıralamaya giren üniversite sayısı oldu.
Geçen yıl Türkiye'den 109 üniversite listede bulunurken bu yıl sayı 124'e çıktı.
15 üniversitenin daha sıralamaya dahil olmasıyla Türkiye, listeye giren üniversite sayısında ABD ve Hindistan'ın ardından dünya üçüncüsü konumuna yükseldi.
ABD 168 üniversiteyle ilk sırada, Hindistan 143 üniversiteyle ikinci sırada yer alırken Türkiye 124 üniversiteyle üçüncü oldu.
Bu sonuç Türkiye'nin uluslararası yükseköğretim sıralamalarındaki temsil gücünün arttığını gösteriyor.
Ancak başka bir rakam tabloya farklı açıdan bakılmasına neden oluyor:
124 Türk üniversitesinden yalnızca 4'ü ilk 500'e girebildi.
Bir zamanlar ilk 100'deydik
Bugünkü sonuçları daha dikkat çekici hale getiren ise Türkiye'nin geçmiş yıllardaki performansı.
THE'nin 2015 yılı için yayımladığı Dünya Üniversite Sıralaması'nda ODTÜ ilk 100 üniversite arasında yer almıştı.
Aynı dönemde Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul Teknik Üniversitesi ve Sabancı Üniversitesi de dünyanın ilk 200 üniversitesi arasına girmişti.
Daha geriye gidildiğinde, 2011 sıralamasında Bilkent Üniversitesi ile ODTÜ'nün ilk 200 içerisinde bulunduğu görülüyor.
Aradan geçen yıllarda Türkiye'den sıralamaya dahil edilen üniversite sayısı önemli ölçüde artmasına rağmen en üst sıralardaki temsil aynı ölçüde güçlenmedi.
2027 tablosunda Türkiye'nin en yüksek dereceli üniversiteleri olan ODTÜ ve Koç, 326-350 bandında bulunuyor.
Bu nedenle Türkiye açısından ortaya ilginç bir tablo çıkıyor:
Sıralamaya giren üniversite sayısında dünya üçüncülüğü, ancak ilk 300'de hiçbir Türk üniversitesi yok.
Geçen yıla göre herkes yükselmedi
2027 sonuçlarının bir başka önemli ayrıntısı da sıralamaya daha fazla Türk üniversitesinin girmesinin bütün kurumların yükseldiği anlamına gelmemesi.
Karşılaştırılabilen üniversiteler arasında daha üst banda çıkan kurumların yanında gerileyenler de bulunuyor.
Örneğin İstanbul Teknik Üniversitesi 2026'da 501-600 bandındayken 2027'de 651-700 bandına geçti.
Yıldız Teknik Üniversitesi de 601-800 bandından 801-1000 bandına geriledi.
Buna karşılık ODTÜ daha üst bir banda çıkarak Koç Üniversitesi ile birlikte 326-350 aralığına yerleşti.
Dolayısıyla Türkiye'nin listeye giren üniversite sayısındaki yükselişi, akademik performans açısından bütün üniversiteleri kapsayan genel bir yükseliş olarak değerlendirmek mümkün değil.
Hedef ilk 100
YÖK Başkanı Erol Özvar ise Türkiye'nin bundan sonraki hedefinin dünya sıralamasının çok daha üst basamakları olduğunu açıkladı.
Özvar, hedeflerinin en az iki devlet ve iki vakıf üniversitesiyle dünyanın ilk 100 üniversitesi arasına girmek olduğunu belirtti.
Ancak THE 2027 tablosunda Türkiye'nin en yüksek dereceli üniversitelerinin 326-350 bandında bulunması, bu hedef için aşılması gereken önemli bir mesafe olduğunu gösteriyor.
İzmir açısından mesafe daha da büyük.
Kentte 2027 derecesi açık biçimde doğrulanabilen İYTE 1201-1400, Yaşar Üniversitesi 1401-1600 ve İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi 2001+ bandında yer alıyor.
Türkiye'nin üçüncü büyük kenti, köklü yükseköğretim geçmişi ve çok sayıdaki üniversitesine rağmen dünya üniversite sıralamasının üst basamaklarında henüz temsil edilemiyor.
2027 sonuçlarının İzmir açısından ortaya çıkardığı temel soru da tam burada başlıyor:
Türkiye ilk 100'ü hedeflerken İzmir'in üniversiteleri dünya yarışında nasıl daha üst sıralara çıkacak?
| Türkiye sırası | Üniversite | THE 2027 dünya sıralaması |
|---|---|---|
| 1-2 | ODTÜ | 326–350 |
| 1-2 | Koç Üniversitesi | 326–350 |
| 3 | Sabancı Üniversitesi | 376–400 |
| 4 | Boğaziçi Üniversitesi | 401–450 |
| 5-6 | Bilkent Üniversitesi | 651–700 |
| 5-6 | İstanbul Teknik Üniversitesi | 651–700 |
| 7-13 | Abdullah Gül Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | Atatürk Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | Hacettepe Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | İstanbul Nişantaşı Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | İstinye Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | Özyeğin Üniversitesi | 801–1000 |
| 7-13 | Yıldız Teknik Üniversitesi | 801–1000 |
| — | İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü (İYTE) | 1201–1400 |
| 37 | Dokuz Eylül Üniversitesi | 1401–1600 |
| — | Yaşar Üniversitesi | 1401–1600 |
| — | İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi | 2001+ |
