İzmir'de 30 Ekim 2020 depreminin ardından daha fazla gündeme gelen yapı güvenliği sorunu, kentsel dönüşüm çalışmalarının önemini artırıyor. Kentin farklı bölgelerinde eski yapı stokunun yenilenmesi için belediyeler, merkezi idare ve hak sahipleri tarafından çeşitli çalışmalar yürütülüyor. Ancak ilan edilen dönüşüm alanlarının bir bölümünde inşaatlar devam ederken bazı bölgelerde henüz planlama, hak sahipliği veya uzlaşma görüşmeleri sürüyor. İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin 2026 yılı açıklamalarına göre altı ayrı bölgede toplam 248 hektarlık alanda kentsel dönüşüm çalışmaları bulunuyor. Bu projelerde bugüne kadar 1.955 bağımsız bölümün tahliye edilerek yıkıldığı, yaklaşık 1.150 bağımsız bölümün tamamlanarak hak sahiplerine teslim edildiği bildirildi. İnşaatı başlatılan bağımsız bölüm sayısı ise 6 bin 346 olarak açıklandı.

İzmir'de hangi mahalleler dönüşüm kapsamında?

Büyükşehir Belediyesi'nin yürüttüğü projeler Karabağlar, Karşıyaka, Konak, Gaziemir ve Çiğli ilçelerinde yoğunlaşıyor.

Dönüşüm programında yer alan bölgeler şöyle:

Bu mahallelerin tamamında bulunan binaların otomatik olarak yıkılacağı anlamına gelmeyen proje kararları, belirlenmiş dönüşüm alanları ve uygulama etapları kapsamında yürütülüyor.

Karşıyaka'da konut teslimleri öncelikli

2026 yılında en fazla dikkat çeken dönüşüm alanlarından biri Karşıyaka Örnekköy oldu. Yaklaşık 18 hektarlık proje alanında 1.290 yapı bulunduğu belirtilirken, hak sahiplerinin yüzde 98'iyle sözleşme imzalandığı açıklandı. Projenin birinci ve ikinci etaplarında toplam 333 bağımsız bölümün teslimi tamamlandı. Üçüncü ve dördüncü etaplarda ise toplam 1.018 konutun yapım çalışmalarında son aşamaya gelindiği bildirildi. Belediyenin ağustos ayında güncellediği proje bilgilerine göre bu etaplarda 2026 yılı içerisinde konut teslimlerine başlanması planlandı. Beşinci etapta 585 bağımsız bölümü kapsayan inşaat çalışmaları devam ederken, altıncı etap için de hazırlıklar bulunuyor. Dolayısıyla Karşıyaka Örnekköy, yalnızca dönüşüm kararı alınmış bir bölge değil, farklı etaplarda inşaat ve teslim süreçlerinin yürütüldüğü alanlardan biri olarak öne çıkıyor.

Gaziemir'de 550 bağımsız bölüm

Gaziemir'in Aktepe ve Emrez mahallelerinde yürütülen kentsel dönüşüm projesi, yaklaşık 122 hektarlık alanı kapsıyor. Belediye kayıtlarına göre bölgede 4 bin 968 bağımsız bölüm bulunuyor. Projenin birinci ve ikinci etaplarında yaklaşık 550 bağımsız bölümün inşaat çalışmaları yürütülüyor. Ağustos 2026 tarihli belediye açıklamasında binaların betonarme, duvar, sıva ve seramik işlerinin tamamlandığı; dış cephe kaplamaları, doğrama ve daire içi montaj işlemlerinin sürdüğü belirtildi. Gaziemir'deki çalışmalar, 2026 yılı için belediyenin tamamlanmasını önceliklendirdiği etaplar arasında yer alıyor. Bununla birlikte bütün proje alanının aynı yıl içinde yenilenmesi söz konusu değil.

Uzundere'de yeni etaplar bekleniyor

Karabağlar'daki Uzundere ve Yurtoğlu mahallelerini kapsayan dönüşüm projesi yaklaşık 32 hektarlık alanda yürütülüyor. Bölgedeki ilk iki etapta konut ve işyeri teslimleri tamamlanırken üçüncü ve dördüncü etapların sonuçlandırılması için yeni yapım ve tamamlama süreçleri gündeme geldi. Uzundere projesi yalnızca konut yenilenmesini içermiyor. Belediye planlarında yaklaşık 3 bin 800 konut ve konut altı ticari birimin yanı sıra spor kompleksi, gençlik merkezi, sosyal ve kültürel alanlar, pazar yeri ve otopark gibi kullanımlar da yer alıyor. Ancak etapların farklı uygulama aşamalarında olması nedeniyle bütün bölge için tek bir teslim tarihi bulunmuyor.

Ege Mahallesi'nde inşaat ve yıkım süreci

Konak Ege Mahallesi'nde yaklaşık 7 hektarlık dönüşüm alanı bulunuyor. Proje alanındaki mevcut bağımsız bölüm sayısı belediye kayıtlarında 809 olarak belirtiliyor. Birinci yapım etabında 714 bağımsız bölümü kapsayan inşaat süreci yürütülürken, çevredeki bazı yapıların tahliyesi ve yıkımı da gerçekleştirildi. Belediyenin 5 Ekim 2026'da güncellediği bilgilere göre ilk yapım etabının bitişiğindeki 30 kaçak yapı ile 16 bağımsız bölümlü bir blok için yürütülen tahliye ve yıkım işlemleri tamamlandı. Bölgede hak sahipliği güncellemeleri, uzlaşma görüşmeleri ve tapu işlemleri de dönüşümün önemli aşamalarını oluşturuyor.

Ballıkuyu'da 6 bin 196 bağımsız bölüm

Konak'ta Ballıkuyu, Kosova, Kocakapı, Yeşildere ve Akarcalı mahallelerini kapsayan dönüşüm alanı yaklaşık 48 hektar büyüklüğünde. Belediye kayıtlarına göre bu alanda 6 bin 196 bağımsız bölüm bulunuyor. Ballıkuyu projesinde hak sahipliği tespitleri ve yeni konutlara ilişkin dağıtım modeli hazırlanırken ilk etap için görüşmeler devam ediyor. Bölgenin önemli özelliklerinden biri yalnızca yapıların eskiliği değil, bazı kesimlerinde heyelan ve kaya düşmesi riskinin bulunması. Bu nedenle geçmiş yıllarda bazı taşınmazlar hakkında kamulaştırma kararları alındı ve belirli yapıların yıkımı gerçekleştirildi. Ayrıca Kadifekale'nin tarihi siluetinin korunması amacıyla imar düzenlemelerine yönelik alternatif çalışmalar yürütülüyor. Ballıkuyu'daki süreç, inşaatı ilerleyen Örnekköy ve Gaziemir projelerinden farklı olarak planlama, hak sahipliği ve uygulama hazırlıkları yönüyle öne çıkıyor.

Çiğli Güzeltepe de dönüşüm programında

Çiğli Güzeltepe Mahallesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin ilan ettiği altı ana dönüşüm bölgesinden biri. Bölgede hak sahipleriyle uzlaşma, imar planı ve uygulama hazırlıkları dönüşümün temel başlıklarını oluşturuyor. Güzeltepe'deki bütün yapıların hangi tarihte yıkılıp yenileneceğine ilişkin kesin bir takvim bulunmuyor. Uygulamanın etaplara ayrılması ve hak sahipliği süreçlerinin tamamlanması, inşaat aşamasına geçiş açısından belirleyici olacak.

Bakanlık kayıtlarında 8 ayrı riskli alan

İzmir'de kentsel dönüşüm yalnızca Büyükşehir Belediyesi'nin yürüttüğü altı projeden oluşmuyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın İzmir'deki ilgili müdürlüğünün kayıtlarında, 6306 sayılı Kanun kapsamında yedi ilçede toplam sekiz riskli alan bulunuyor. Bu alanlar Bayraklı, Buca, Karabağlar, Karşıyaka, Kemalpaşa, Menemen ve Narlıdere ilçelerinde yer alıyor. İlan edilen riskli alanların toplam büyüklüğü yaklaşık 918 hektara ulaşıyor. Ancak riskli alan ilan edilmesi ile belirli bir binanın yıkım tarihinin kesinleşmesi aynı anlama gelmiyor. Uygulama için planlama, mülkiyet ve ilgili mevzuat süreçlerinin tamamlanması gerekiyor.

Ekran Görüntüsü 2026 10 21 183017

Evinizin dönüşüme gireceğini nasıl öğrenebilirsiniz?

İzmir'de yaşadığı binanın dönüşüm kapsamında olup olmadığını öğrenmek isteyen vatandaşların öncelikle taşınmazlarının bulunduğu ada ve parsel bilgilerini kontrol etmesi gerekiyor. Bu bilgilerle ilgili belediyenin imar ve kentsel dönüşüm birimlerinden, ayrıca Bakanlığın yetkili birimlerinden sorgulama yapılabiliyor. Bir binanın belediyenin dönüşüm alanı dışında kalması ise deprem açısından güvenli olduğu anlamına gelmiyor. 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı tespiti, yetkilendirilmiş kuruluşlar aracılığıyla bina bazında da yapılabiliyor. Bu süreç, mahalle ölçeğinde yürütülen dönüşüm projelerinden ayrı olarak işliyor.

Peki, İzmir'de dönüşümde öncelik neye göre belirleniyor?

Kentsel dönüşüm projelerinin önceliğinde yapıların fiziksel durumu, deprem tehlikesi, zemin özellikleri, altyapı ihtiyaçları ve hak sahipliği koşulları gibi birçok unsur etkili oluyor. Ancak uygulama sürecinde yalnızca teknik riskler değil, imar planlarının tamamlanması, mülkiyet sorunlarının çözülmesi, uzlaşma oranları ve finansman imkânları da belirleyici hale geliyor. Bu nedenle deprem riski yüksek olduğu değerlendirilen bir bölgede dönüşümün başlaması zaman alabilirken, uzlaşma ve proje hazırlıkları tamamlanan başka bir bölgede inşaat daha hızlı ilerleyebiliyor. İzmir'de 2026 yılı itibarıyla ortaya çıkan tablo, bazı mahallelerde yeni konutların teslimine yaklaşılırken başka bölgelerde hak sahipliği ve planlama çalışmalarının devam ettiğini gösteriyor. Kentte binlerce bağımsız bölümün yenilenmesine yönelik çalışmalar bulunsa da vatandaşların kendi binaları için kesinleşmiş bir dönüşüm takvimi olup olmadığını ilgili kurumların parsel ve etap kayıtlarından öğrenmesi gerekiyor.

Kaynak: AJANSLAR