Akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş İzmirli sürücünün bütçesindeki ağırlığını artırırken, motorinde önceden belirlenen ÖTV takviminin yeni aşaması 1 Ekim’de başlayacak. 22 Eylül 2026 itibarıyla İzmir’de motorinin litre fiyatı yaklaşık 97,70 TL seviyesinde bulunuyor. Aynı gün motorin Ankara’da 97,40 TL, İstanbul Avrupa Yakası’nda ise 96,30 TL seviyesinde. Böylece İzmir, üç büyük kent arasında motorinin en pahalı olduğu kent konumunda bulunuyor. İzmirli sürücüyü asıl ilgilendiren gelişme ise önümüzdeki aylarda motorine uygulanacak vergi takvimi. 13 Ağustos 2026 tarihli ve 33339 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile motorinde ÖTV kademeli olarak yeniden belirlendi. Buna göre ağustosun ikinci yarısında sıfırlanan ÖTV, eylülde litre başına 3 TL olarak uygulanmaya başladı. Vergi ekimde 6 TL’ye, kasımda 9 TL’ye, aralıkta 12 TL’ye çıkacak. 1 Ocak 2027’den itibaren ise litre başına 13,9006 TL ÖTV uygulanacak.
Ekimde 100 TL sınırı aşılabilir
İzmir’deki mevcut 97,70 TL’lik motorin fiyatı üzerinden yapılan hesap, 100 TL sınırının ne kadar yakın olduğunu ortaya koyuyor. Eylül ayında motorinden litre başına 3 TL ÖTV alınıyor. 1 Ekim’de bu rakam 6 TL’ye çıkacak. Yani yalnızca ÖTV kaynaklı artış litre başına 3 TL olacak. ÖTV üzerinden ayrıca yüzde 20 KDV hesaplandığı için pompa fiyatına teorik yansıma yaklaşık 3,60 TL oluyor. Petrol fiyatı, dolar kuru, rafineri maliyeti ve dağıtım marjının hiç değişmediği varsayılırsa:
97,70 TL + 3,60 TL = 101,30 TL
Bu nedenle İzmir’de motorinin litre fiyatı yalnızca vergi artışının etkisiyle ekim başında 101,30 TL seviyesine çıkabilir. Bu rakam kesinleşmiş pompa fiyatı değil. Uluslararası motorin fiyatlarının veya dolar/TL kurunun gerilemesi rakamı aşağı çekebilir; yükselmesi ise 101,30 TL seviyesinin de üzerine taşıyabilir.
Her ay 3 TL ÖTV artacak
Motorindeki vergi artışı ekim ayıyla sınırlı kalmayacak. Mevcut takvim değişmez ve İzmir’deki bugünkü vergi öncesi fiyat yapısının aynı kaldığı varsayılırsa ortaya şu tablo çıkıyor:
| Dönem | Motorin ÖTV’si | İzmir için teorik litre fiyatı |
|---|---|---|
| Eylül 2026 | 3,00 TL | 97,70 TL |
| Ekim 2026 | 6,00 TL | 101,30 TL |
| Kasım 2026 | 9,00 TL | 104,90 TL |
| Aralık 2026 | 12,00 TL | 108,50 TL |
| Ocak 2027 | 13,9006 TL | 110,78 TL |
Bu hesaplamada petrol, döviz kuru, rafineri fiyatı ve dağıtım maliyetlerinin sabit kaldığı varsayılıyor.
50 litrelik depo 5 bin lirayı geçecek
Artışın İzmirli araç sahibine gerçek maliyeti depo hesabında daha açık görülüyor. Bugünkü 97,70 TL fiyatla 50 litrelik bir motorin deposunu doldurmak 4 bin 885 TL tutuyor. Aynı büyüklükteki depo teorik olarak ekimde 5 bin 65 TL’ye, kasımda 5 bin 245 TL’ye, aralıkta 5 bin 425 TL’ye çıkıyor. Ocak 2027 hesabında ise 50 litrelik deponun maliyeti yaklaşık 5 bin 539 TL oluyor. Başka bir ifadeyle yalnızca belirlenmiş ÖTV takvimi ve buna bağlı KDV etkisi hesaba katıldığında, 50 litrelik bir depo için bugüne göre yaklaşık 654 TL daha fazla ödeme yapılması söz konusu olabilecek. 60 litrelik deposu bulunan bir dizel otomobilde ise mevcut 5 bin 862 TL’lik dolum maliyeti aynı varsayımla ocakta yaklaşık 6 bin 647 TL’ye ulaşabilecek.
Vergi yükü ne kadar?
97,70 TL’lik güncel İzmir motorin fiyatı üzerinden geriye doğru hesaplandığında, mevcut 3 TL ÖTV'nin yanı sıra yaklaşık 16,28 TL KDV bulunuyor. Böylece motorinin litresindeki toplam ÖTV ve KDV yükü bugün yaklaşık 19,28 TL seviyesinde. Vergiler çıkarıldığında geriye yaklaşık 78,42 TL kalıyor. Ancak bu tutarın yalnızca motorinin ham maliyeti olmadığı; ürün bedeli, rafineri ve dağıtım zincirindeki diğer maliyet ve marjları da içerdiği unutulmamalı. Mevcut fiyat yapısının hiç değişmediği varsayımıyla 1 Ocak 2027’de ÖTV 13,9006 TL’ye ulaştığında KDV yaklaşık 18,46 TL olacak. Böylece bir litre motorindeki toplam ÖTV ve KDV yükü yaklaşık 32,36 TL’ye yükselecek. Bugünkü koşullarla karşılaştırıldığında litre başına vergi yükündeki artış yaklaşık 13,08 TL olacak.
Motorin eşel mobil sisteminden çıkarıldı
Düzenlemenin bir başka önemli ayağını eşel mobil sistemi oluşturuyor. 11606 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile motorin için daha önce uygulanan eşel mobil mekanizması sona erdirildi. Motorin açısından vergi tutarları doğrudan aylık takvime bağlandı. Hazine ve Maliye Bakanlığı düzenlemeyi, jeopolitik gelişmeler nedeniyle motorinde oluşan yüksek fiyat artışının tüketici ve üreticilere bir anda yansımasını sınırlamaya yönelik bir geçiş uygulaması olarak açıklamıştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de ağustosta ÖTV'nin sıfırlanıp yıl sonuna kadar kademeli artırılmasının maliyet baskıları ile enflasyon beklentilerinin etkisini azaltmayı amaçladığını belirtmişti. Ancak belirlenen takvim, İzmirli dizel araç sahipleri açısından önümüzdeki üç ay boyunca her ay yeni bir vergi artışının pompaya yansıması ihtimalini beraberinde getiriyor.
İzmirli için kritik tarih 1 Ekim
İzmir’de motorin bugün itibarıyla 100 TL sınırına yalnızca 2,30 TL uzaklıkta. Buna karşılık 1 Ekim’de ÖTV'den kaynaklanacak teorik pompa etkisi KDV dahil yaklaşık 3,60 TL. Bu nedenle petrol ve döviz cephesinde fiyatı aşağı çekecek güçlü bir gelişme yaşanmaması halinde İzmir’de motorinin 100 TL psikolojik sınırının üzerine çıkması güçlü bir olasılık olarak hesaplanıyor. Asıl tablo ise yıl sonuna doğru ağırlaşacak. Mevcut koşulların korunması halinde kasımda 104,90 TL, aralıkta 108,50 TL ve 1 Ocak 2027 itibarıyla yaklaşık 110,78 TL’lik litre fiyatı gündeme gelebilecek. İzmirli sürücü açısından önümüzdeki dönemde yalnızca petrol ve dolar değil, takvime bağlanmış ÖTV artışları da pompadaki rakamın temel belirleyicilerinden biri olacak.
