İzmir’de 30 Ekim 2020 depreminin ardından yıkılan okulların yerine yenilerinin yapılması sürecinde yaşanan sorunlar ve okul binalarının yetersizliği, kent merkezinde ikili eğitim uygulamasını yaygınlaştırdı. Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte öğrencilerin karanlıkta okula gidip karanlıkta eve dönmesi yeniden gündeme geldi.
Eğitim Sen İzmir 5 No’lu Şube Başkanı Savaş Candemir, yaz saati uygulaması ve ikili eğitim nedeniyle öğrencilerin yaşadığı sorunlara ilişkin açıklama yaptı. Ders sürelerinin bazı okullarda kısaltılmasına rağmen uygulamanın tüm öğrencileri kapsamadığını belirten Candemir, kalıcı çözüm için kış saati uygulamasına geçilmesi ve okulların fiziki koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulundu.
“Öğrenciler karanlıkta okula gidip karanlıkta eve dönmemeli”
Kış aylarının yaklaşmasıyla birlikte ikili eğitim yapılan okullarda öğrencilerin karşı karşıya kaldığı koşullara dikkat çeken Candemir, çocukların güvenliğinin eğitim hakkı kadar önemli olduğunu vurguladı.
Candemir, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“İkili eğitimde ve yaz saati uygulamasında ısrar, çocukların güvenliğini tehlikeye atmaya devam ediyor. Kış aylarına yaklaştıkça ikili eğitim yapılan okullarda öğrencilerin sabahın erken saatlerinde, henüz hava aydınlanmadan ders başı yapması; akşam saatlerinde ise hava karardıktan sonra okuldan çıkıp evlerine dönmek zorunda kalması ciddi bir sorun oluşturmaya başladı.
Çocuklarımızın eğitim hakkı kadar güvenliği, sağlığı ve fiziksel ve ruhsal gelişimi de önemlidir. Karanlıkta yola çıkan öğrenciler ulaşım güvenliği açısından risklerle karşı karşıya kalırken geç saatlerde eve dönmeleri, dinlenme sürelerini, uyku düzenlerini ve sosyal yaşamlarını da olumsuz etkilemektedir.
Eğitim kurumlarının temel amacı, çocukların güvenli, sağlıklı ve nitelikli bir eğitim ortamında öğrenmelerini sağlamaktır. Ancak okulların fiziki yetersizlikleri ve ikili eğitim uygulaması nedeniyle öğrencilerin günün karanlık saatlerinde okula gitmek ve okuldan dönmek zorunda bırakılmasını kabul etmiyoruz.
Çocukların ihtiyaçlarını esas alan, okulların fiziki koşullarını iyileştiren ve ikili eğitim uygulamasını ortadan kaldırmayı hedefleyen kamusal eğitim politikaları hayata geçirilmelidir. Her çocuğun güvenli ulaşım, yeterli dinlenme ve eşit eğitim olanaklarına erişim hakkı vardır.”
“Yıllardır yaz saati uygulamasının yarattığı sorunları gündeme getiriyoruz”
Yaz saati uygulamasının öğrenciler üzerindeki etkilerine uzun süredir dikkat çektiklerini belirten Candemir, yetkililerin uyarılara rağmen uygulamayı sürdürdüğünü ifade etti.
“Yıllardır yaz saati uygulamasının yarattığı sorunları gündeme getiriyor ve yetkilileri uyarıyoruz. Ancak gerekçesi kamuoyuna yeterince açıklanmayan yaz saati uygulamasında ısrar edilmeye devam ediliyor.
İzmir’de deprem nedeniyle yıkılan okulların yerine yenilerinin yapılması sürecinde yaşanan sorunlar ve okul binalarının yetersizliği nedeniyle kent merkezindeki okullarda ikili eğitim yaygın olarak uygulanmaktadır. Sınıf mevcutlarının kalabalık olması ve okul binalarının yetersizliği, yaşanan sorunları daha da artırmaktadır. Buca, Karabağlar, Konak, Bornova ve Karşıyaka gibi nüfus yoğunluğunun fazla olduğu ilçelerde şehir trafiği ve ulaşım sorunlarına bir de karanlıkta başlayıp karanlıkta biten okul saatleri eklenince okula gidip gelmek öğrenciler için bir çileye dönüşmektedir.”
Ders süreleri bazı okullarda kısaltıldı
İkili eğitim yapan okullarda yaşanan sorunlar nedeniyle önceki eğitim öğretim yılında ders sürelerinin düşürüldüğünü hatırlatan Candemir, bu uygulamanın farklı okullarda farklı biçimlerde hayata geçirildiğini belirtti.
“Yapılan itirazlar ve yaşanan sıkıntılar nedeniyle 2025-2026 eğitim öğretim yılında, ülke genelinde olduğu gibi İzmir’de de ikili eğitim yapan okullarda kış aylarında ders süreleri kısaltılmıştır. Bazı okullarda ders süreleri 30 dakikaya, bazılarında ise 35 dakikaya düşürülerek sorun çözülmeye çalışılmıştır.
Bu yıl da yaz saati uygulamasından kaynaklanan sorunların giderilmesi amacıyla 9 Eylül 2026 tarihinde Millî Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in imzasıyla bir yazı yayımlanmıştır. Söz konusu yazıda, yık-yap veya güçlendirme çalışmaları kapsamında başka okullara taşınan ve öğrenci yoğunluğu yaşanan okullarda ders sürelerinin 40 dakikadan 30 dakikaya düşürülebileceği belirtilmiştir. Bu yazı doğrultusunda İzmir Valiliği de günlerin kısalmasıyla yaşanan sorunları çözmek amacıyla, 1500’den fazla öğrencisi bulunan ve ikili eğitim yapan okullarda ders sürelerinin kısaltılmasını istemiştir.”
“Benzer koşullardaki okullarda farklı uygulamalardan vazgeçilmeli”
İzmir’de ders sürelerinin kısaltılmasına ilişkin uygulamanın tüm ikili eğitim yapan okulları kapsamadığını belirten Candemir, Buca’daki iki ortaokulu örnek gösterdi.
Meşkure Şamlı Ortaokulu ile Makbule Süleyman Alkan Ortaokulu arasında ders süreleri bakımından farklı uygulamalar bulunduğunu kaydeden Candemir, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Ancak yaz saati uygulamasının yol açtığı sorunlardan ikili eğitim yapan tüm okulların öğrencileri etkilenmektedir. Buca’da bulunan Meşkure Şamlı Ortaokulu’da 1490 civarında öğrenci eğitim gördüğü halde, ders saati kısalmamış hemen karşı sokağında 1510 civarında öğrencisi olan Makbule Süleyman Alkan Ortaokulu’nda ders saatleri kısaltılmıştır.
Bu örnekte görüldüğü gibi sorun, yalnızca birkaç okulda ders sürelerinin kısaltılmasıyla çözülebilecek bir mesele değildir. Uygulama yeniden değerlendirilmeli, benzer koşullardaki okullar arasında farklı uygulamalara gidilmesinden vazgeçilmelidir. Sorunun kalıcı çözümü için bir an önce kış saati uygulamasına geçilmelidir.
Yetkilileri; öğrencilerin ve eğitim emekçilerinin çalışma koşullarını dikkate almaya, okulların fiziki altyapı eksikliklerini gidermeye ve ikili eğitim uygulamasına kalıcı çözümler üretmeye çağırıyoruz.”
