Milli Eğitim Bakanlığı, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı kapsamında ölçme ve değerlendirme sisteminde yeni bir dönemin hazırlıklarını yapıyor. Türkiye genelinde hayata geçirilmesi planlanan düzenlemeler, İzmir'deki ilkokul, ortaokul ve liselerde eğitim gören öğrencileri de kapsayacak. Yeni sistemle öğrencilerin yalnızca sınav sonuçlarının değil, öğrenme süreçlerinin ve kazandıkları becerilerin de değerlendirilmesi hedefleniyor. Özellikle açık uçlu soruların yapay zekâ yardımıyla puanlanması, eğitimde dikkat çeken değişikliklerden biri olacak.
İzmir'deki ortaokul ve liselerde yeni sistem
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında ortaokul ve liselerde Türkçe, matematik ve fen bilimleri derslerine yönelik yeni bir ölçme ve değerlendirme modeli uygulanacak. Çoktan seçmeli ve açık uçlu soruların birlikte kullanılacağı okul tabanlı izleme sistemiyle öğrencilerin öğrenme çıktıları ve akademik beceri düzeyleri belirlenecek. İzmir'deki ortaokul ve lise öğrencilerini de kapsayacak uygulamayla öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğu, hangi alanlarda desteğe ihtiyaç duyduğu daha ayrıntılı biçimde değerlendirilebilecek. Böylece eğitim sürecinin yalnızca sınav puanlarına değil, öğrencilerin gelişimine göre şekillendirilmesi amaçlanıyor.
Sınav kâğıtlarını yapay zekâ değerlendirecek
Yeni dönemin en dikkat çekici uygulamalarından biri, açık uçlu soruların puanlanmasında yapay zekâ teknolojilerinden yararlanılması olacak. MEB, öğrencilerin yazılı yanıtlarının değerlendirilmesinde yapay zekâ destekli sistemleri kullanmayı planlıyor. Bu uygulamayla ölçme ve değerlendirme süreçlerinde teknolojinin daha etkin kullanılması hedefleniyor. Ancak yapay zekâ destekli puanlamanın hangi sınavlarda, hangi sınıf düzeylerinde ve nasıl uygulanacağına ilişkin ayrıntılar henüz netleşmiş değil. Dolayısıyla İzmir'deki bütün yazılı sınavların doğrudan yapay zekâ tarafından değerlendirileceği yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
4, 8 ve 10. sınıflar için dijital değerlendirme
Bakanlığın planlamasına göre iki yılda bir gerçekleştirilen Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE) araştırması da elektronik ortama taşınacak. e-ABİDE adıyla uygulanacak araştırma, 4, 8 ve 10. sınıf öğrencilerinin bilgi ve becerilerini günlük yaşamda kullanabilme düzeylerini ölçmeyi amaçlıyor. İzmir'deki ilgili sınıf düzeylerinde öğrenim gören öğrenciler de ulusal ölçekte yürütülecek bu sistemin kapsamında yer alabilecek. Araştırmayla öğrencilerin yalnızca öğrendikleri bilgileri hatırlamaları değil, bu bilgileri yorumlama, problem çözme ve günlük yaşamda kullanma becerileri değerlendirilecek.
Türkçe dersinde dört temel beceri ölçülecek
Yeni sistemde Türkçenin doğru ve etkili kullanımına yönelik ölçme araçları da geliştirilecek. Okuma, yazma, dinleme ve konuşma becerilerinin ayrı ayrı değerlendirilmesine yönelik çalışmalar yürütülecek. Böylece öğrencilerin yalnızca dil bilgisi ve yazılı sınav başarıları değil, kendilerini ifade etme ve iletişim kurma becerileri de ölçme ve değerlendirme süreçlerinde daha fazla önem kazanacak. Ortaokullarda bilişim teknolojileri ve yazılım derslerinde kazanılan dijital becerilerin belirlenmesine yönelik çalışmalar da yapılacak.
İzmirli lise öğrencilerine yapay zekâ destekli asistan
MEB'in dijital eğitim planlaması kapsamında 11 ve 12. sınıf öğrencilerine yönelik yeni içerikler hazırlanacak. MEB Bireysel Öğrenme Platformu'na yüklenecek materyallerle lise öğrencilerinin ders çalışma süreçlerinin desteklenmesi hedefleniyor. Öğrenme analitiği ve yapay zekâ destekli bir asistan geliştirilerek dijital eğitim platformlarıyla bütünleştirilecek. Bu uygulama, İzmir'de üniversite sınavına hazırlanan lise öğrencileri açısından da önem taşıyor. Yeni sistemin öğrencilerin öğrenme ihtiyaçlarının belirlenmesine ve kişiselleştirilmiş eğitim desteği sunulmasına katkı sağlaması amaçlanıyor.
Öğretmenlere yeni eğitimler verilecek
Değişiklikler yalnızca öğrencilerle sınırlı kalmayacak. İlkokullarda görev yapan sınıf öğretmenlerinin ölçme ve değerlendirme konusundaki mesleki yeterliliklerini geliştirmek amacıyla eğitimler düzenlenecek. Öğretmenlerin sınıf içerisinde kullanabileceği süreç odaklı ve oyun temelli etkinlik örnekleri hazırlanacak. İzmir'deki sınıf öğretmenleri de ülke genelinde yürütülecek bu çalışmaların hedef kitlesinde yer alacak.
Bazı sınavlar dijital ortama taşınacak
2027 yılı programında uygulamalı eğitim ve iş başı eğitim süreçlerinde kullanılan sınavların dijital ortamda gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar da bulunuyor. Özellikle olağanüstü durumlarda eğitimin kesintiye uğramaması ve ölçme-değerlendirme faaliyetlerinin sürdürülebilmesi amaçlanıyor. Bu kapsamda eğitim teknolojileri alanında faaliyet gösteren sektör temsilcileriyle toplantılar düzenlenecek ve dijital sınav uygulamalarına yönelik çözümler değerlendirilecek. Öte yandan Eğitim Bilişim Ağı'nın (EBA) içerikleri zenginleştirilecek. Eğitsel videolar, simülasyonlar, dijital kitaplar ve farklı öğretim materyalleriyle öğrencilerin uzaktan eğitim olanaklarının geliştirilmesi hedeflenecek.
Yeni sistem ne zaman başlayacak?
MEB'in yapay zekâ destekli ölçme ve değerlendirme uygulamaları, 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nda yer alan hedefler arasında bulunuyor. Ancak yeni sistemin İzmir'deki okullarda hangi tarihte başlayacağına ve hangi sınavlarda kullanılacağına ilişkin ayrıntılı bir uygulama takvimi henüz açıklanmadı. Bakanlığın önümüzdeki süreçte yapacağı duyurularla yapay zekâ destekli puanlama, dijital sınavlar ve okul tabanlı izleme modelinin uygulama esaslarının netleşmesi bekleniyor.
