Türkiye genelinde ücretli otoyol ve köprüleri kullanan araç sahiplerinin Hızlı Geçiş Sistemi (HGS) nedeniyle yaşadığı mağduriyet iddiaları büyüyor. İzmir-İstanbul Otoyolu, İzmir-Çeşme ve İzmir-Aydın otoyolları ile Menemen-Aliağa-Çandarlı güzergâhını kullanan sürücüleri de yakından ilgilendiren uygulamada, tahsil edilemeyen geçiş ücretlerinin kısa sürede katlanarak yüksek tutarlı borçlara dönüşmesi tartışma yarattı. HGS hesabında bakiye bulunmasına rağmen geçiş ücretinin tahsil edilemediğini öne süren sürücüler, borçlarından ancak icra işlemleri başladığında haberdar olduklarını belirtiyor.
150 liralık geçiş 25 bin liraya kadar çıkabiliyor
HGS uygulamasına yönelik şikâyetlerde en dikkat çekici konu, başlangıçta düşük tutarlı olan geçiş ücretlerinin cezalar, faiz, avukatlık ücretleri ve icra masraflarıyla büyümesi oldu. Türkiye genelindeki mağduriyet örneklerinde 150 liralık geçiş ücreti nedeniyle yaklaşık 25 bin liralık ödeme yapmak zorunda kaldığını belirten sürücüler bulunuyor. Gaziantep'te araç kiralama sektöründe çalışan Behçet Tacirli ise 13 bin liralık otoyol geçiş borcunun yaklaşık 76 bin liraya yükseldiğini, araçlarına haciz ve banka hesaplarına bloke uygulanabildiğini anlattı. Bir başka sürücü 54 lira 50 kuruşluk ihlalli geçiş nedeniyle 2 bin 157 lira, başka bir vatandaş ise 210 liralık borç için 4 bin 200 lira ödediğini açıkladı.
İzmir'in dört önemli otoyolunda sürücülere uyarı
HGS tartışması, ücretli otoyol ağının önemli merkezlerinden İzmir açısından da büyük önem taşıyor. Özellikle İstanbul ile İzmir arasındaki yolculuklarda kullanılan Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu, kuzeyde Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu ve kentin Çeşme ile Aydın bağlantılarında uygulanan ücretli geçiş sistemleri, araç sahiplerinin düzenli olarak kontrol etmesi gereken güzergâhlar arasında yer alıyor. Farklı işletmecilere bağlı bu yolları kullanan sürücüler, geçiş ücretlerinin tahsil edilmemesi durumunda cezai işlemlerle karşılaşabiliyor.
İlk 15 gün kritik: Ceza dört katına çıkıyor
Mevzuata göre ücretli otoyollarda yapılan ihlalli geçişlerin ilk 15 gün içerisinde ödenmesi durumunda ceza uygulanmıyor. Geçiş tarihini takip eden 15'inci günden 45'inci güne kadar ödeme yapılması halinde ise normal geçiş ücretine bir katı tutarında ceza ekleniyor. Kırk beş günlük sürenin aşılması durumunda ceza, geçiş ücretinin dört katına yükseliyor. Böylece başlangıçta 100 lira olan geçiş borcu, 45 günü aşan süreçte 100 liralık ana para ve 400 liralık ceza ile toplam 500 liraya ulaşıyor. Hukuki takip başlatılması halinde faiz, avukatlık ücreti ve icra masraflarıyla ödenecek miktar daha da artabiliyor.
Borçlarını icra aşamasında öğrendiklerini söylüyorlar
Sürücülerin şikâyetlerinin merkezinde bildirim ve borç sorgulama süreçleri bulunuyor. Bazı araç sahipleri, hesaplarında yeterli bakiye olmasına rağmen geçiş ücretlerinin tahsil edilmediğini, kendilerine zamanında SMS ya da başka bir uyarı ulaşmadığını savunuyor. Özellikle farklı otoyol işletmecilerinin sorgulama sistemlerini düzenli kontrol etmeyen vatandaşlar, birikmiş borçlarını hukuki takip başladıktan sonra öğrendiklerini ifade ediyor. HGS geçişlerine ilişkin bilgilerin görüntülenmesi ve yetkilendirme yöntemlerindeki değişiklikler de tartışmaların önemli başlıkları arasında yer alıyor.
Bakanlık harekete geçti
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, HGS cezalarına ilişkin şikâyetlerin artmasının ardından açıklama yaptı. Borç sorgulama sisteminin kişisel verilerin korunmasına yönelik düzenlemeler nedeniyle değiştirildiğini belirten Uraloğlu, daha önce plaka üzerinden yapılan bazı sorgulamaların artık yetkilendirilmiş kişiler tarafından e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebildiğini söyledi. Bakanlık olarak mağduriyetleri yakından takip ettiklerini ifade eden Uraloğlu, Karayolları Genel Müdürlüğü koordinasyonunda özel otoyol işletmecileriyle bir toplantı yapılacağını ve bildirim süreçlerinin yeniden ele alınacağını açıkladı.
Hukuk bürolarıyla ilgili iddialar Meclis gündeminde
HGS borçlarının icra takibine dönüşmesiyle birlikte otoyol işletmecileri ile anlaşmalı hukuk büroları arasındaki ilişkiler de tartışma konusu oldu. CHP Gaziantep Milletvekili Hasan Öztürkmen, vatandaşlardan çok sayıda şikâyet aldıklarını belirterek tahsilat uygulamalarının incelenmesi gerektiğini savundu. YENİ Parti Grup Başkanvekili Ali Mahir Başarır ise daha önce TBMM'de yaptığı açıklamada, bazı icra dosyalarında eski Merkez Bankası Başkanı ve BDDK Başkanı Şahap Kavcıoğlu'nun oğlu Halit Buğra Kavcıoğlu'nun adının geçtiğini öne sürerek ilgili avukatlık faaliyetlerinin ve icra süreçlerinin açıklığa kavuşturulmasını istedi.
İzmirli araç sahipleri borçlarını nereden sorgulayabilir?
İzmir'de ücretli otoyolları kullanan araç sahipleri, HGS hesap hareketlerini ve ihlalli geçişlerini e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor. Karayolları Genel Müdürlüğünün işlettiği otoyollara ilişkin borçlar kurumun sorgulama sisteminden, İzmir-İstanbul Otoyolu'na ilişkin geçişler Otoyol AŞ'nin, Menemen-Aliağa-Çandarlı Otoyolu'na ilişkin işlemler ise Kuzey Ege Otoyolu'nun resmi kanallarından sorgulanabiliyor. Özellikle uzun yolculuklardan sonra geçiş kayıtlarının kontrol edilmesi, HGS hesabında yeterli bakiye bulundurulması ve olası ihlalli geçişlerin ilk 15 gün içerisinde ödenmesi, yüksek cezalarla karşılaşma riskini azaltıyor.




