SEMİ TEKTAŞ/DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, İzmir’in Çeşme ilçesi için kamuoyuna duyurulan “Çeşme Turizm Projesi”ni Türkiye Büyük Millet Meclisi gündemine taşıdı. Akın, projeye ilişkin soru önergelerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yöneltti.
Projenin; turizm tesisleri, golf sahaları, festival ve etkinlik alanları, ulaşım yatırımları ve yeni altyapı düzenlemeleriyle büyük ölçekli bir dönüşüm modeli olarak sunulduğunu belirten Akın, kamuoyuna açıklanmayan bilimsel ve teknik çalışmaların soru işaretlerini artırdığını vurguladı.
Dört bakanlığa ayrı ayrı soru önergesi
Akın, Çeşme Turizm Projesi’nin yalnızca turizm yatırımı olarak değil, çevresel etkileri, su kaynaklarına baskısı, ulaşım altyapısı ve sosyal sonuçlarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a yöneltilen önergede, projenin ÇED sürecinin hangi aşamada olduğu, ekolojik taşıma kapasitesi analizinin hazırlanıp hazırlanmadığı, biyolojik çeşitlilik ve kıyı ekosistemlerine ilişkin bilimsel raporların bulunup bulunmadığı soruldu. Akın ayrıca, golf sahaları, ulaşım yatırımları, turizm tesisleri ve etkinlik alanlarının toplam çevresel etkisini ortaya koyacak kümülatif etki analizinin kamuoyuyla paylaşılmasını istedi.
Golf sahaları ve su tüketimi mercek altında
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya verilen önergede ise projenin su ihtiyacı öne çıktı. Akın, proje kapsamında deniz suyunun arıtılarak kullanılması, atık su arıtma kapasitesinin artırılması ve çok sayıda golf sahası yapılmasının planlandığını hatırlattı.
Bölgenin kuraklık riski ve su stresiyle karşı karşıya olduğuna dikkat çeken Akın, proje tamamlandığında ortaya çıkacak toplam su ihtiyacının ne kadar olacağını ve bu suyun hangi kaynaklardan karşılanacağını sordu. Özellikle sekiz golf sahasının günlük ve yıllık su tüketimine ilişkin teknik rapor bulunup bulunmadığı da önergenin dikkat çeken başlıkları arasında yer aldı.
Akın, deniz suyu arıtma tesislerinin denizel canlılara etkisi ile arıtım sonrası oluşacak yüksek tuzluluk içeren atık suyun deniz ekosisteminde yaratabileceği tahribatın da açıklığa kavuşturulmasını istedi.
Ulaşım yatırımlarının karbon etkisi soruldu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu’na yöneltilen önergede, projenin kara yolu ve hava yolu bağlantıları gündeme getirildi. Proje tanıtımında İzmir’in uluslararası hava ulaşımında yeni bir merkez haline getirilmesinin hedeflendiğini belirten Akın, bunun çevresel maliyetlerinin kamuoyuna açıklanmadığını ifade etti.
Akın, Bakanlığa; proje kapsamında planlanan kara yolu, hava yolu ve diğer ulaşım yatırımlarının ayrıntılarını, uzun vadeli trafik projeksiyonlarını ve Adnan Menderes Havalimanı’nın uluslararası aktarma merkezi olarak geliştirilmesine ilişkin fizibilite çalışmalarını sordu.
Önergede ayrıca, hava trafiği artışının karbon emisyonlarına etkisi, yeni kara yolu bağlantılarının doğal alanlar ve tarım arazileri üzerindeki sonuçları ile ulaşım yatırımlarının Türkiye’nin sera gazı azaltım politikalarıyla uyumu da gündeme taşındı.
Kıyılara erişim ve yerel yaşam vurgusu
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’a sunulan önergede ise projenin turizm planlaması, yerel halk üzerindeki etkileri ve kıyılara kamusal erişim hakkı ele alındı.
Akın, Çeşme Turizm Projesi’nin yılın 12 ayına yayılan turizm, yeni konaklama alanları, golf sahaları, kongre ve festival merkezleriyle büyük ölçekli bir yatırım modeli olarak tanıtıldığını belirtti. Ancak bu yatırımların konut fiyatları, kira bedelleri, küçük üreticiler, yerel istihdam, kültürel miras ve doğal peyzaj üzerindeki etkilerine ilişkin kapsamlı analizlerin kamuoyuna sunulmadığını ifade etti.
Akın, Bakan Ersoy’a; projenin turizm taşıma kapasitesine ilişkin bilimsel çalışma yapılıp yapılmadığını, hedeflenen yıllık turist sayısını, günlük azami ziyaretçi kapasitesini ve toplam yatak kapasitesini sordu. Ayrıca yerel halk, meslek odaları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve yerel yönetimlerin katılımıyla sosyal etki değerlendirme süreci yürütülüp yürütülmediğinin açıklanmasını istedi.
“Bilimsel raporlar kamuoyuna açıklansın”
Akın’ın dört ayrı bakanlığa yönelttiği önergelerde ortak talep, projenin bilimsel raporlar, teknik analizler ve sosyal etki değerlendirmeleriyle birlikte kamuoyuna açıklanması oldu.
Çeşme ve çevresinde büyük ölçekli dönüşüm yaratması beklenen projenin yalnızca ekonomik getirilerle değil; doğa, su kaynakları, kıyı hakkı, yerel yaşam, tarım alanları ve iklim krizi başlıklarıyla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Akın, bakanlıklardan yazılı yanıt bekliyor.
