Türkiye'de mizahın, sanatın ve sanatsal ifade özgürlüğünün sınırları bir kez daha yargı koridorlarında tartışma konusu haline geldi. Sahne performansları ve toplumsal eleştirileriyle geniş bir izleyici kitlesine ulaşan ünlü stand-up sanatçısı Deniz Göktaş, dijital platformda yayımlanan son gösterisindeki ifadeleri gerekçe gösterilerek tutuklandı. Bu gelişme, sanat camiasında ve sivil toplum örgütlerinde derin bir infial yaratırken, başkent Ankara'da bir araya gelen çok sayıda tiyatro topluluğu, meslek örgütü ve kültür-sanat emekçisi ortak bir direniş ve dayanışma metni kaleme aldı.
Kamuoyuna sunulan ve imzaya açılan deklarasyonda, mizah suç değildir vurgusu yapılarak, Göktaş’ın tutuklanmasının bireysel bir olay olmadığı, aksine sanat ve ifade özgürlüğüne yönelik sistematik baskıların en somut halkasını oluşturduğu belirtildi. Metni kaleme alan kurmay kadro, mevcut siyasi iklimin yaratıcı beyinleri ve sahne emekçilerini "apolitikliğe ve söylemsizliğe" mahkûm etmeyi amaçladığını, ancak bu otokratik kuşatmaya karşı dayanışmanın her geçen gün daha da büyütüleceğini ilan etti. Kısa sürede Türkiye genelinde yankı bulan bildiriye, Anadolu Müzik Kültürleri Derneği, Mülkiye Sahne ile Tiyatro Üreticileri ve Yapımcıları Derneği’nin de aralarında bulunduğu 16 kurum doğrudan kurumsal destek verdi. Bildirinin bireysel imzacıları arasında ise Bülent Ortaçgil, Nur Sürer, Erdal Erzincan, Mercan Erzincan, Vedat Sakman, Taner Öngür ve Ayşe Tütüncü gibi Türk kültür hayatına yön veren duayen isimler yer aldı.
Milyonların izlediği açık hava gösterisi hedef tahtasına oturtuldu
Hukuki sürecin ve ardından gelen tutuklama kararının arka planında, dijital medyanın gücü ve toplumsal yankısı çok yüksek olan bir sahne performansı yer alıyor. Genç komedyenin yaklaşık üç yıldır Türkiye’nin dört bir yanında kapalı gişe oynadığı “Ölü Deniz” adlı stand-up gösterisi, geçtiğimiz 24 Haziran tarihinde Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu’nda kaydedilen özel prodüksiyonuyla YouTube üzerinden tamamen ücretsiz ve reklamsız olarak geniş kitlelerin erişimine açılmıştı. Yaklaşık 90 dakikalık bu performans, yayımlandığı andan itibaren dijital algoritmaları sallayarak kısa sürede milyonlarca izlenmeye ulaştı.
Gösteride yer alan ve ülkenin güncel sosyo-ekonomik yapısını, bürokratik mekanizmalarını mizahi bir dille eleştiren bölümler, kısa süre sonra iktidar blokuna yakın sosyal medya hesapları ve medya organları tarafından koordineli bir şekilde hedef gösterildi. Yaratılan dijital linç kampanyasının ardından harekete geçen İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sanatçı hakkında Türk Ceza Kanunu'nun ilgili maddeleri uyarınca soruşturma başlattı. Hakkındaki yasal takibatı yurt dışındayken öğrenen ve kaçma şüphesi uyandırmayacak bir duruşla derhal Türkiye’ye dönme kararı alan Deniz Göktaş, 2 Temmuz tarihinde İstanbul Havalimanı’nda pasaport kontrol noktasında gözaltına alındı. Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ertesi günü nöbetçi sulh ceza hâkimliğine sevk edilen genç sanatçı, hızlı bir yargılama tüzüğüyle tutuklanarak cezaevine gönderildi.
Ankara’da hazırlanan ve 17-18 Temmuz tarihlerinde sosyal medya üzerinden de paylaşılan metin, yalnızca sanatçılar ile sanat emekçilerinin katılımına açık olarak Google Forms üzerinden imzalanmaya devam ediyor.
İmzacı kurum ve topluluklar
Anadolu Müzik Kültürleri Derneği
Ankara Devinim Tiyatro
Antrakt7 Tiyatro
Aralık Sahne
Arçura Tiyatro
Artakalan Sanat Topluluğu
Borderline Culture
Fareler Tiyatrosu
Fuzuli Tiyatro
K.A.S.A Tiyatro
Kültürel ve Ekolojik Hayatı Koruma Derneği
Mülkiye Sahne
Sanat Bu Taraftan
Sanat Fabrika
Tiyatro İklimler
Tiyatro Üreticileri ve Yapımcıları Derneği
Ahmet Yapar - Yazar/Yönetmen
Ali Fuat Aydın - Müzisyen
Ali Seçkiner Alıcı - Müzisyen/Oyuncu
Alican Erişti - Oyuncu
Aysel Çiçek - Halk Ozanı
Ayşe Tütüncü - Piyanist/Müzisyen
Başak Kara - Oyuncu
Belgin Karar - Oyuncu/Yönetmen
Burak Aloğlu - Tiyatro Yapımcısı/Yönetmen
Burak Kesimoğlu - Dans Sanatçısı
Bülent Ortaçgil - Müzisyen
Çınar Taşdemir - Yönetmen
Defne Kar - Oyuncu/Çevirmen
Deniz Altungül - Dansçı
Deniz Bice - Oyuncu
Dertli Divani - Halk Ozanı
Ekim Deniz Akarslan - Bale Sanatçısı
Emrah Metin - Oyuncu
Enver Enli - Yazar/Gazeteci
Ercan Arslan - Arkeolog/Sahaf
Erdal Erzincan – Müzisyen
Fazlı Öztürk - Fotoğrafçı
Gizem Yöngül - Oyuncu
Gülgün Önder - Arkeolog
Hacı Kaya - Gezgin
Hale Sekmen - Arkeolog/Sanat Tarihçisi
Haydar Ünal - Şair
Hazal Arduç - Oyuncu
Helin Uzun - Oyuncu
İsmail Hakkı Demircioğlu - Müzisyen
İsmail Suat Öztürk - Oyuncu
Kardelen Ezgi Yıldız - Oyuncu
Kemal Eroğlu - Lutiye
Mercan Erzincan - Müzisyen
Murat Atıcı - Şair
Nilüfer Ada Soyugütmüş - Oyuncu
Nur Sürer - Sinema Oyuncusu
Onur Gazdağ - Oyuncu/Yönetmen
Özcan Yaman - Fotoğrafçı/Gazeteci
Özge Gelen - Müzisyen
Prof. Dr. Cenk Güray - Müzisyen
Raziye Zalgı - Oyuncu/Yönetmen
Selim Kalıç - Oyuncu/Yönetmen
Su İnce - Oyuncu
Süreyya Köle - Yazar
Şevin Parlak - Oyuncu
Taner Öngür - Müzisyen
Tarkan Akan - Oyuncu
Tekin Süllü - Arkeolog/Sanat Tarihçisi
Tolga Çandar - Müzisyen
Umur Kılınç - Komedyen
Uygur Orhan - Heykeltıraş/Şair/Yazar
Ümmüşen Ünlü Gürsoy - Müzisyen
Vedat Sakman - Müzisyen
Yağmur Demirtaş - Oyuncu
Yağmur Su Özdemir - Opera Sanatçısı
Yaşar Morpınar - Yazar
Zeki Emre Tüfekçioğlu - Müzisyen
Zeynep Bafralı - Sanatçı
