Eski İzmir fotoğraflarının simgesi haline gelen tarihi Hatuniye Parkı yalnızca betonlaşmakla kalmadı; yıllarca parka hayat veren, dinlenmeye gelenlere huzur sunan ve cıvıl cıvıl öten kuşların sesleri de kesildi. Günümüzde park, bir meydana ve ikinci el eşya pazarına dönüştü. Yaşam alanları ellerinden alınan kuşlar da adeta hayata küstü ve geride bir avuç toprak bile kalmayan meydanı terk etti. Bu durumu öğrenen ve derinden üzülen İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Hatuniye Parkı’nı eski tarihi kimliğine kavuşturmak ve küskün kuşların yeniden geri dönmesini sağlamak için çalışma başlattı.
O Kuşlar Geri Gelecek
Parkın yeniden kentin nefes alan yeşil noktalarından biri haline getirileceğini belirten Tugay, halk arasında “Kuşlu Cami” olarak bilinen Hatuniye Camii bitişiğindeki parkın, betonlaşma nedeniyle bölgeyi terk eden kuşlarının proje tamamlandığında geri döneceğini ifade etti.
Anafartalar Caddesi üzerinde yer alan; çevresinde Hatuniye Camii, Dönertaş Sebili ve Tevfik Paşa Konağı gibi önemli tarihi yapıları barındıran meydanın, özgün kimliğine sadık kalınarak yeniden düzenleneceğini belirten Tugay, yapılacak çalışmalarla birlikte bölgenin yeniden nefes alan yeşil alanlardan biri haline getirileceğini vurguladı ve “Söz veriyorum, kuşlar terk ettikleri parkına geri dönecek” dedi.
Günümüzde kimsesiz vatandaşların barınma alanı haline gelen ve ikinci el ürün satışlarının yapıldığı alanın geçmişte yemyeşil bir park olduğunu hatırlatan Tugay, betonlaşma ve yoğunluk nedeniyle kuşların bölgeyi terk ettiğini söyledi. “Düzenleme çalışmaları tamamlandığında kuşlar geri dönecek. Meydan yeniden eski canlı ve doğal görünümüne kavuşacak” dedi.
Tarihi Doku Korunacak
Çalışma ofisini Basmane’ye taşıyan Tugay, bölgenin kültürel ve tarihi değerlerini korumaya büyük önem verdiklerini ifade etti. İzmir Mimarlar Odası Başkanı Uğur Yıldırım ise projeye ilişkin yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Bu çalışma, parlatılmış bir vitrin oluşturmayı değil; mevcut yaşamı görünür ve güçlü kılmayı amaçlamaktadır.”
Bölge Halkında Heyecan Yarattı
Hatuniye Meydanı, Basmane’de yaşayanlar ve bölgeyi ziyaret edenler için önemli bir soluklanma alanı olma özelliğini taşıyor. Açıklanan proje, bölge sakinleri arasında da heyecan yarattı. Uzun süredir ihmal edildiği düşünülen Hatuniye Parkı’nın yeniden canlandırılacak olması, önemli bir gelişme olarak görülüyor.
Orhan Beşikçi’den ‘Meydanlaşma’ eleştirisi
Bölgeyi yakından tanıyan araştırmacı yazar Orhan Beşikçi’ye Hatuniye Parkı’nı sorduk. “Hatuniye Parkı’na meydan kimliği kazandırılmasına ve aynı adla anılmasına karşıyım. Anafartalar Caddesi çizgisinde, Hatuniye Camii, Tevfik Paşa Konağı, Dönertaş Sebili, İzmir Müftüsü Rahmetullah Evi ve kortejoların çevresinde konumlanan Hatuniye Parkı, eski İzmir fotoğrafıdır. İzmir’in en hareketli ve ruhani bölgesinde konumlanan Hatuniye Parkı ve çevresi Somut ve somut olmayan zengin kültür mirasına ev sahipliği yapmanın dışında Akıncı, Altınordu, Pazaryeri ve Hurşidiye mahallerine geçiş verir. İzmirlilerin, Kuşlu Camii olarak adlandırdığı parkla ilgili yurttaş önerilerini dikkate alan, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Dr. Cemil Tugay’ın ilgili birimleri harekete geçirmesini önemsiyorum. Önceki yıllarda yapılan düzenleme sırasında parkın batısında ve caminin doğu girişinde bulunan ve binek taşı olarak kullanılan antik dönemden kalma granit sütun tamburunun, yapım aşaması sırasında yerinden kaldırılması affedilmez bir hatadır. Bulunup derhal yerine konulmalıdır. Başkan Cemil Tugay’a tarihsel çevreye ve Hatuniye Parkı’na gösterdiği ilgi için teşekkür ediyorum.
Amaç: Kamusal Yaşamı Güçlendirmek
İzmir Mimarlar Odası Başkanı Uğur Yıldırım, Hatuniye Meydanı’nın yalnızca fiziksel bir boşluk olmadığını, kentsel hafıza açısından güçlü bir kamusal alan olduğunu vurguladı.
“Meydan; geçmiş ile bugün, gündelik yaşam ile tarihsel birikim arasında ilişki kuran canlı bir karşılaşma noktasıdır” diyen Yıldırım, Anafartalar Caddesi’nin İzmir’in ticaret ve sosyal yaşam tarihinin en önemli damarlarından biri olduğunu ifade etti. Bu cadde üzerindeki her açık alanın kentin toplumsal ritmini taşıyan önemli eşikler olduğunu belirten Yıldırım, Hatuniye Meydanı’nın da kamusal yaşama açılan önemli duraklardan biri olduğunu söyledi.
Meydandaki düzenleme çalışmalarının çevresindeki sokak iyileştirmeleriyle birlikte ele alındığını belirten Yıldırım, bu yaklaşımın yerin dinamiklerine saygılı, kademeli ve onarıcı bir kent anlayışını yansıttığını dile getirdi. Kent merkezlerindeki dönüşümün çoğu zaman sert müdahalelerle gerçekleştirildiğini ancak tarihi dokularda gerçek değişimin daha ölçülü yaklaşımlarla mümkün olduğunu belirten Yıldırım, Hatuniye Meydanı’nın bu açıdan İzmir için önemli bir örnek olabileceğini ifade etti.
Henri Lefebvre’nin yaklaşımına da atıfta bulunan Yıldırım, sözlerini şöyle tamamladı:
“Mekân, toplumsal ilişkilerin hem ürünü hem de yeniden üretildiği bir alandır. Hatuniye Meydanı da bu bakışla ele alındığında yalnızca geçmişin izlerini taşıyan bir alan değil; geleceğin kamusal yaşamını kuran aktif bir kent mekânına dönüşecektir. Bu çalışma, parlatılmış bir vitrin oluşturmayı değil; mevcut yaşamı görünür ve güçlü kılmayı amaçlamaktadır.”
