Son yıllarda Türk vatandaşlarının seyahat özgürlüğünü ciddi şekilde kısıtlayan, turizmden iş dünyasına kadar her kesimi mağdur eden Schengen vizesi krizinde nihayet somut bir çıkış yolu göründü. Çin Halk Cumhuriyeti'nin ardından dünya genelinde en fazla Schengen başvurusu gerçekleştiren ikinci ülke konumunda olan Türkiye'de, konsoloslukların randevu sistemlerindeki tıkanıklıklar ve artan ret oranları sosyal bir sorun haline gelmişti. Vatandaşların kısa süreli vizeler nedeniyle yılda birkaç kez aynı zorlu prosedürleri tekrarlamak zorunda kalması, hem başvuru sahiplerinin üzerindeki mali yükü artırıyor hem de konsoloslukların operasyonel iş yükünü kilitliyordu.
Bu kısır döngüyü kırmak ve vize serbestisi sürecine kadar geçici bir nefes alanı yaratmak amacıyla Ankara ile Brüksel arasında yürütülen diplomatik temaslar meyvesini verdi. Edinilen bilgilere göre, taraflar "güvenilir başvuru sahibi" kriteri üzerinden ortak bir zemin tescil etmek için uzlaştı. Belirlenecek belirli kriterleri karşılayan başvuru sahiplerine hızlı ve uzun vadeli seyahat imkanı tanıyacak bu yeni tüzüğün hayata geçirilmesi için tarafların teknik kurmayları bu hafta masa başına oturuyor. Projenin ilk aşamasında, bu özel statüye sahip kişilere öncelikle iki yıllık, ardından ise beş yıllık uzun süreli vizelerin verilmesi planlanıyor.
Ticaret odalarından akademi dünyasına uzanan özel kapsama alanı
Teknik çalışma grubunun bu hafta yapacağı ilk kritik toplantının ana gündem maddesini, vize kolaylığından yararlanacak olan kitlelerin sınırlarının çizilmesi ve bu kişilerin "güvenilir" statüsünün nasıl tescil edileceği oluşturuyor. Geliştirilen yeni tüzük, rastgele bir dağıtımdan ziyade, Türkiye'nin ekonomik ve akademik lokomotifi konumundaki kesimleri önceliklendirmeyi hedefliyor.
Söz konusu listenin ilk sırasında, küresel pazarlarla doğrudan entegrasyon halinde çalışan iş insanları ve sanayiciler yer alıyor. Borsa İstanbul (BIST) bünyesinde işlem gören halka açık firmaların sahipleri ve üst düzey yöneticileri bu kapsamda doğrudan ayrıcalıklı grup içinde değerlendirilecek. Bunun yanı sıra, ülkenin en büyük sanayi üreticilerini barındıran İstanbul, Ankara ve İzmir sanayi odalarına üye kişiler de bu teknik formülün doğrudan hak sahipleri arasında yer alacak. İş dünyasının yanı sıra, Avrupa'daki bilimsel projelere ve ortak araştırmalara katkı sunan uzmanlar, akademisyenler ve öğrenci değişim programları kapsamında seyahat edecek başarılı öğrenciler de bu listenin asli unsurları olarak tescil edilecek.
Yüzbinlerce başvuruyu hafifletecek geçici rahatlama formülü
Ankara ve Brüksel'in üzerinde tam bir uzlaşı sağladığı bu formül, sadece bireysel bazda seyahat kolaylığı sağlamakla kalmayıp, iki bölge arasındaki ekonomik ve kültürel bağların lojistik altyapısını da güçlendirecek. Vize başvurularında yaşanan yığılmanın önüne geçilmesi, konsoloslukların diğer başvuru dosyalarını daha titiz ve hızlı incelemesine de imkan tanıyacak.
Yapılan ön simülasyonlara ve hazırlanan teknik raporlara göre, "güvenilir kişiler" formülünün devreye girmesiyle birlikte ilk etapta yaklaşık 200 bin ila 400 bin arasında başvuru sahibinin bu haktan yararlanacağı öngörülüyor. Sık seyahat eden bu grubun uzun süreli çok girişli vizelerle sistemden çekilmesi, yıllık toplam başvuru adedini dramatik bir şekilde düşürecek. Vize kolaylığı tescil dökümlerinin imzalanmasının ardından, özellikle iş insanlarının sınır ötesi yatırımlar, fuarlar ve ticari temaslar için ihtiyaç duyduğu operasyonel esnekliğin yeniden kazanılması bekleniyor.
