Türkiye'de milyonlarca sosyal medya kullanıcısını ilgilendiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Çocukların dijital ortamda korunmasını amaçlayan uygulamayla 15 yaşından küçüklerin sosyal medya hesabı açması engellenirken, mevcut hesapların da yaş doğrulamasından geçirilmesi öngörülüyor.
15 yaşından küçükler sosyal medya hesabı açamayacak
Yeni düzenlemeye göre sosyal medya platformları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak. Bu kapsamda 15 yaşından küçük kullanıcıların yeni hesap oluşturma talepleri kabul edilmeyecek.
Düzenleme yalnızca yeni hesapları değil, mevcut sosyal medya kullanıcılarını da kapsıyor. Yaş doğrulama işlemleri sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kullanıcıların hesapları kapatılacak.
15 yaşını doldurmuş ancak henüz 18 yaşına ulaşmamış kullanıcılar ise yaş doğrulama işlemlerinin ardından sosyal medya hizmetlerinden yararlanabilecek. Ancak bu yaş grubundaki hesaplar için yetişkin kullanıcılardan farklı güvenlik ve gizlilik önlemleri uygulanacak.
15-17 yaş grubuna hangi yasaklar getirildi?
Yeni düzenleme kapsamında 15-17 yaş grubundaki kullanıcıların sosyal medya deneyimini değiştirecek çeşitli sınırlamalar öngörülüyor. Çocukların çevrim içi güvenliğini artırmak, kişisel verilerini korumak ve ekran başında geçirdikleri süreyi kontrol altına almak amacıyla bazı özellikler kullanılamayacak.
Buna göre çocuklara ait sosyal medya hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Bu hesaplardan canlı yayın açılmasına ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesine izin verilmeyecek. Kullanıcıların içerikleri kesintisiz tüketmesine olanak sağlayan sonsuz kaydırma özelliği de sınırlandırılacak.
Mesajlaşma ve takipçi bilgilerine yönelik yeni kurallar da uygulanacak. Çocuk hesaplarına yalnızca takip ettikleri kullanıcıların mesaj gönderebilmesi öngörülürken diğer kullanıcıların çocukların takipçi ve takip edilen listelerini görüntülemesi engellenecek.
Sosyal medya yaş doğrulaması e-Devlet'ten nasıl yapılacak?
Yeni uygulamada yaş doğrulamasının e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulacak dijital belirteç aracılığıyla yapılacağı belirtiliyor. Aktarılan yönteme göre kullanıcılar, e-Devlet sistemine giriş yaptıktan sonra Siber Güvenlik Başkanlığının ilgili hizmetinden yaş doğrulama belirteci oluşturacak.
Oluşturulan dijital belirteç, hesap açılmak istenen veya mevcut hesabın kullanıldığı sosyal medya platformuna iletilecek. Platform da belirtecin geçerliliğini kontrol ederek kullanıcının hangi yaş grubunda bulunduğunu doğrulayacak.
Bu yöntemde sosyal medya şirketleriyle kullanıcının kimlik bilgilerinin paylaşılmaması hedefleniyor. Platformlara yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaş sınırlarını karşılayıp karşılamadığına ilişkin bilgi aktarılması öngörülüyor.
Ancak yaş doğrulama hizmetinin e-Devlet'te hangi adla sunulacağına ilişkin doğrulanmış bir hizmet bağlantısı bulunmadığından kullanıcıların yalnızca resmî duyuruları takip etmesi önem taşıyor.
Yaş doğrulaması yalnızca bir kez yapılmayacak
Düzenlemeye ilişkin aktarılan bilgilere göre yaş kontrolü yalnızca hesap açılışı sırasında gerçekleştirilmeyecek. Sosyal medya platformları, kullanıcıların yaşlarını hizmetin devam ettiği süreçte de teknolojik yöntemlerle kontrol edebilecek.
Bir hesabın 15 yaşından küçük bir kullanıcı tarafından kullanıldığına ilişkin şüphe oluşması halinde hesabın geçici olarak askıya alınması ve kullanıcının yeniden yaş doğrulamasına yönlendirilmesi öngörülüyor.
Böylece hesap açılışında yapılan doğrulamanın ardından da çocukların sosyal medya kullanımına yönelik denetimlerin sürdürülmesi amaçlanıyor.
Sosyal medya hesapları ne zaman kapatılacak?
Yeni düzenlemede mevcut hesapların yaş doğrulama sistemine uyum sağlaması için 31 Mart 2027 tarihi son gün olarak belirtiliyor.
Bu tarihe kadar sosyal medya platformlarının mevcut kullanıcıların yaşlarını doğrulaması ve yeni sisteme uyum sağlaması öngörülüyor. Yaş doğrulaması sonucunda 15 yaşından küçük olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları kapatılacak.
Bununla birlikte, 15 yaşından büyük olup belirtilen tarihe kadar doğrulama işlemini tamamlamayan bütün kullanıcıların hesaplarının otomatik olarak ve kalıcı biçimde kapatılacağına ilişkin ayrıntılı uygulama koşulları, aktarılan bilgilerde netleştirilmiyor.
Yaş doğrulama bahanesiyle dolandırıcılık uyarısı
Sosyal medya hesaplarının kapatılacağına ilişkin haberlerin ardından yaş doğrulama işlemlerini fırsata çevirmek isteyen dolandırıcılara karşı da uyarılar gündeme geldi.
Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığına atfedilen açıklamada, işlemler için yalnızca resmî e-Devlet adresinin veya mobil uygulamasının kullanılması gerektiği belirtildi. Sosyal medya platformlarının resmî uygulamaları ve yetkili kurumların duyuruları dışındaki mesajlara karşı dikkatli olunması istendi.
Özellikle yaş doğrulaması bahanesiyle gönderilen sahte bağlantıların kişisel bilgilerin ele geçirilmesi amacıyla kullanılabileceğine dikkat çekildi.
Kullanıcıların e-Devlet şifrelerini, SMS doğrulama kodlarını, banka ve kredi kartı bilgilerini üçüncü kişilerle paylaşmaması gerekiyor. Telefon, kısa mesaj veya sosyal medya üzerinden yaş doğrulama işlemi için ücret talep eden kişilere de itibar edilmemesi önem taşıyor.
Sosyal medya kullanıcıları nelere dikkat etmeli?
Yeni dönemde sosyal medya kullanıcılarının hesaplarına ilişkin bildirimleri yalnızca platformların resmî uygulamaları üzerinden kontrol etmesi gerekiyor. e-Devlet işlemleri için ise www.turkiye.gov.tr adresinin doğrudan kullanılması, sahte internet sitelerine yönlendirilme riskini azaltıyor.
Özellikle hesap kapatma tehdidi içeren mesajlar, acil işlem yapılmasını isteyen bağlantılar ve kişisel bilgi talep eden bildirimler karşısında dikkatli olunması gerekiyor.
31 Mart 2027'ye kadar tamamlanması öngörülen geçiş sürecinde yaş doğrulamasına ilişkin teknik ayrıntıların ve uygulama adımlarının yetkili kurumların resmî açıklamaları üzerinden takip edilmesi önem taşıyor.
