İzmir’in Aliağa ilçesinde faaliyet gösteren ve Avrupa’nın önemli gemi geri dönüşüm merkezlerinden biri olarak gösterilen gemi söküm bölgesi, Avrupa’dan gelen sert bir çağrıyla gündeme oturdu. Avrupa Çelik Birliği (EUROFER), bölgedeki tesislerin çevre ve iş güvenliği standartlarını tam olarak yerine getirene kadar Avrupa Birliği'nin gemi geri dönüşüm listesinde yer almaması gerektiğini savundu.
Yaklaşık 500 bin metrekarelik alan üzerinde faaliyet gösteren ve yılda yüzlerce geminin söküldüğü Aliağa’daki tesislere yönelik bu çıkış, sektörde adeta deprem etkisi yarattı.
Avrupa’dan ortak baskı geldi
Avrupa’daki çevre örgütleri ve geri dönüşüm sektörünün temsilcileri uzun süredir gemi söküm faaliyetlerinde kullanılan bazı yöntemlerin yasaklanmasını talep ediyor. Özellikle gemilerin kıyıya oturtularak sökülmesi yöntemi, çevresel riskler ve iş güvenliği gerekçeleriyle eleştiriliyor. Son çağrıyla birlikte yalnızca çevreci kuruluşlar değil, Avrupa demir-çelik sektörünün en büyük temsilcilerinden biri olan EUROFER ve Recycling Europe da aynı talebin arkasında durdu.
Kuruluşlar, Avrupa’dan gönderilecek gemileri sökmeye yetkili olacak tesislerin çevre mevzuatına tam uyum sağlaması gerektiğini vurgularken, gerekli düzenlemeler yapılıncaya kadar Türkiye’deki bazı tesislerin Avrupa Birliği listesinden çıkarılmasını istedi.
Aliağa’daki firmalar acil toplantıya gidiyor
Avrupa’dan gelen çağrının ardından gözler Aliağa’daki sektör temsilcilerine çevrildi. Edinilen bilgilere göre, bölgedeki firmaları temsil eden Gemi Geri Dönüşüm Sanayicileri Derneği, gelişmeleri değerlendirmek üzere olağanüstü toplantı kararı aldı.
Toplantıda, Avrupa Birliği tarafından gelebilecek olası yaptırımların sektöre etkileri ve izlenecek yol haritasının ele alınması bekleniyor. Sektör temsilcileri, Avrupa kaynaklı gemilerin önemli bir bölümünün Aliağa’ya geldiğine dikkat çekerek olası bir kısıtlamanın ekonomik sonuçlarının ağır olabileceğini değerlendiriyor.
ÇED süreci yeniden gündemde
Aliağa’daki gemi söküm bölgesi son dönemde çevresel tartışmalarla da sık sık gündeme geliyor. Geçtiğimiz aylarda bölgede yürütülen Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecinin iptal edilmesi sonrasında yeni bir süreç başlatılmıştı.
Hazırlanan yeni proje kapsamında halkın katılım toplantısının 23 Haziran’da yapılmasının planlandığı öğrenildi. Bölgedeki faaliyetlerin çevresel etkileri ve geleceğine ilişkin değerlendirmelerin bu toplantıda da gündeme gelmesi bekleniyor.
Milyarlarca liralık yatırım riske girebilir
Avrupa’dan gelen çağrının ekonomik sonuçları da dikkat çekiyor. Geçtiğimiz yıl Aliağa’daki gemi söküm alanlarının bulunduğu parseller, Aliağa Belediyesi iştiraki olan APAŞ tarafından satın alınmıştı.
Söz konusu arazilerin daha sonra bölgede faaliyet gösteren firmalara satışı için anlaşmalar yapılırken, süreç kapsamında milyarlarca liralık finansal hareket gerçekleşmişti.
Sektör kaynakları, Avrupa Birliği’nden gelebilecek olası kısıtlamaların firmaların gelirlerini doğrudan etkileyebileceğini, bunun da arazi satışları ve ödeme planları üzerinde belirsizlik yaratabileceğini ifade ediyor.
