İngiltere'nin başkenti Londra, hava kirliliğiyle mücadele kapsamında fosil yakıtlı araçlara yönelik yeni bir düzenlemeye hazırlanıyor. Londra Ulaşım İdaresi (TfL) tarafından kamuoyu görüşüne açılan taslağa göre, Temmuz 2028'den itibaren Uber benzeri özel kiralık taşımacılık hizmetlerinde kullanılmak üzere filoya katılacak yeni araçların sıfır emisyonlu olması zorunlu hale gelecek. Böylece benzinli ve dizel yeni araçların söz konusu taşımacılık filosuna dahil edilmesinin önüne geçilecek. Düzenleme, Londra'daki bütün özel otomobillerin trafiğe çıkmasının yasaklanması anlamına gelmiyor.
2028'de yeni dönem başlayacak
Taslağa göre Temmuz 2028'den itibaren özel kiralık yolcu taşımacılığı için ruhsatlandırılacak yeni araçların tamamen sıfır emisyonlu olması gerekecek. Engelli bireylerin ve tekerlekli sandalye kullanıcılarının erişimine uygun özel donanımlı araçlara ise üreticilerin dönüşüm süreçlerini tamamlayabilmesi amacıyla Temmuz 2030'a kadar ek süre tanınacak. Bu tarihten sonra söz konusu özel donanımlı araç kategorisinde de yeni benzinli ve dizel araçların filoya katılmasına izin verilmeyecek.
Araçların yüzde 70'i dönüşüm sürecinde
Londra'da faaliyet gösteren özel taşımacılık araçlarının yüzde 70'inden fazlasının elektrikli veya sıfır emisyon kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte bu oranın daha da artırılması ve kentteki hava kirliliğinin azaltılması hedefleniyor. Yetkililerin projeksiyonlarına göre düzenlemenin uygulanması halinde ilk 10 yılda karbondioksit salımında yüzde 35'lik azalma sağlanabilecek. 18 yıllık süreçte ise zararlı egzoz emisyonlarının mevcut kısıtlamalara kıyasla yüzde 97 oranında düşürülebileceği öngörülüyor. Bu oranlar, planın beklenen etkilerine ilişkin tahminleri ifade ediyor.
2027'de ruhsat kuralları değişecek
Düzenleme yalnızca yeni araçların filoya katılmasını değil, mevcut araçların ruhsatlandırılmasını da kapsıyor. Taslağa göre Mart 2027'den itibaren araçlara sonradan takılan LPG ve sıkıştırılmış doğal gaz sistemleri ile harici filtreleme mekanizmaları için ruhsat onayı verilmeyecek. Ayrıca çalışma süresi sona eren araçların yeniden ruhsatlandırılmasına ilişkin süre 24 aydan 12 aya indirilecek. 10 yaşını dolduran araçların çalışma izinlerine de yeni sınırlamalar getirilecek.
Türkiye'de de yasak uygulanacak mı?
Londra'daki düzenleme, Türkiye'de de benzinli ve dizel ticari araçlara yönelik benzer bir uygulamanın hayata geçirilip geçirilmeyeceği sorusunu gündeme taşıyor. Türkiye'de özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde elektrikli ulaşımın yaygınlaştırılması, şarj altyapısının geliştirilmesi ve toplu taşımada sıfır emisyonlu araçlara geçiş çalışmaları önem kazanıyor. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yerel yönetimlerin sürdürülebilir ulaşım politikalarında hava kalitesinin artırılması ve karbon salımının azaltılması hedefleniyor. Ancak Türkiye'de Londra'daki taslağa benzer şekilde, 2028'den itibaren benzinli ve dizel ticari araçların filolara katılmasını ülke genelinde yasaklayan açıklanmış bir takvim bulunmuyor.
İzmir'de elektrikli ulaşım gündemde
İzmir'de de çevreci ulaşım yatırımları ve elektrikli araç kullanımının yaygınlaştırılması, sürdürülebilir kent politikalarının önemli başlıkları arasında bulunuyor. Elektrikli toplu taşıma araçları, şarj istasyonlarının yaygınlaştırılması ve ulaşım kaynaklı emisyonların azaltılması, önümüzdeki yıllarda kentlerin ulaşım politikalarını şekillendirecek konular arasında gösteriliyor. Londra'nın hazırladığı yeni düzenleme, İzmir dahil Türkiye'nin büyükşehirlerinde ticari taşımacılığın geleceğine ilişkin tartışmalara örnek oluşturabilecek.
Londra yönetiminden dönüşüm mesajı
Londra Belediye Başkan Yardımcısı Seb Dance ve TfL yöneticileri, özel taşımacılık sektöründe elektrikli araçlara geçiş konusunda önemli ilerleme sağlandığını belirtti. Yetkililer, yeni kurallarla hava kirliliğini azaltmayı, kentte yaşayanların sağlığını korumayı ve iklim değişikliğiyle mücadelede kalıcı sonuçlar elde etmeyi hedefliyor. Düzenlemenin henüz kamuoyu görüşüne açılmış bir taslak olduğu, kesinleşmiş bir yasak kararı niteliği taşımadığı belirtiliyor.
