KAZİM BOZKURT/Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Gökhan Özen uhdesindeki S.200800701 (ER.3161392) ruhsat numaralı kalker ocağı projesi için hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Başvuru Dosyası'nı halkın görüşüne açtığını duyurdu. ÇED Yönetmeliği'nin 9. maddesi uyarınca 5 Kasım 2026 tarihinde Halkın Katılım Toplantısı (HKT) düzenlenecek.
TOPLANTI YERİ VE SAATİ İÇİN İL MÜDÜRLÜĞÜ'NDE
Bakanlık duyurusunda toplantının yeri ve saati konusunda ÇED İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ile İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'nden bilgi alınabileceği belirtildi. ÇED Başvuru Dosyası, Bakanlık Merkezi'nde veya İzmir İl Müdürlüğü'nde duyuru tarihinden itibaren incelenebilecek. Yurttaşlar, dosyayı inceledikten sonra Bakanlığa veya Valiliğe yazılı görüş bildirebilecek.
HALKIN GÖRÜŞLERİ RAPORU ETKİLEYECEK
HKT, ÇED sürecinin en kritik dönemeçlerinden biri niteliğinde. Toplantıda toplanacak görüş, öneri ve itirazlar; hem Bakanlık tarafından oluşturulacak İnceleme-Değerlendirme Komisyonu (İDK) üyelerinin görüşleriyle birleştirilecek hem de ÇED Raporu'nun Özel Formatı bu ortak değerlendirme doğrultusunda belirlenecek. Yani halkın dile getirdiği endişeler, hazırlanacak nihai ÇED Raporu'nda yanıtlamak zorunda olunan başlıklar olarak yer alacak.
DOSYADAKİ KRİTİK BAŞLIKLAR
9 Ekim 2026'da yayımlanan önceki haberimizde ayrıntılarıyla aktardığımız ÇED Başvuru Dosyası'nda öne çıkan hususlar şöyle:
- Alansal genişleme: Mevcut 24,75 hektarlık ÇED alanına 21,60 hektarlık üç yeni poligon ve 2,32 hektarlık atölye-makine parkı alanı eklenerek toplam proje alanı 48,67 hektara çıkarılacak. Ocak, kırma-eleme ve plentmiks tesislerinin üretim kapasitelerinde artış yapılmayacak.
- Toplam kazı: Yıllık 1,4 milyon ton toplam kazının yaklaşık 1,33 milyon tonunun kalker, 70 bin tonunun pasa olması öngörülüyor.
- Yeni sahalarda patlatma yok: 17,78 hektarlık Ocak Sahası-1 ve 2,21 hektarlık Ocak Sahası-2'de yalnızca mekanik söküm yapılacak; mevcut ocakta ise patlatmalı üretim devam edecek.
- Yerleşime mesafe: En yakın konut yaklaşık 250 metre, Beydağ Barajı yaklaşık 1.100 metre, Küçük Menderes Nehri yaklaşık 900 metre mesafede.
- Orman bedeli: 50,99 milyon liralık proje bedelinin 22,49 milyon lirasını orman mülkiyet izin, ağaçlandırma ve teminat giderleri oluşturuyor. Mevcut ÇED alanı ve planlanan ilave poligonların tamamı 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamında orman sayılan alanlarda yer alıyor.
- Fauna: Dosyadaki biyolojik envantere göre adi tosbağa (Testudo graeca) IUCN Kırmızı Listesi'nde VU-Zarar Görebilir kategorisinde. Kuş türlerinin tümü IUCN açısından LC (En Az Endişe Verici) kategorisinde olsa da, dosyada kullanılan ulusal Red Data Book sınıflandırmasında bazı kuş türleri farklı risk kategorilerinde bulunuyor.
- Depremsellik: AFAD Türkiye Deprem Tehlike Haritası'na göre proje alanı için PGA 475 değeri 0,298 g olarak hesaplandı.
- Su kullanımı: Günlük toplam su ihtiyacı 143,04 m³; büyük bölümü plentmiks üretimi (80 m³/gün) ve stok sahaları sulaması (31,1 m³/gün) için kullanılacak.
SÜRECİN BUNDAN SONRAKİ AŞAMALARI
ÇED Yönetmeliği'nin 8. ve 9. maddeleri uyarınca işlemekte olan süreç şöyle işleyecek:
- İnceleme-Değerlendirme Komisyonu oluşturulacak.
- 5 Kasım 2026'da Halkın Bilgilendirilmesi ve Sürece Katılımı Toplantısı gerçekleştirilecek.
- Halktan ve komisyon üyelerinden gelen görüşler doğrultusunda ÇED Raporu Özel Formatı belirlenecek.
- Proje sahibi, özel formata uygun ÇED Raporu'nu hazırlayarak komisyona sunacak.
- Komisyon incelemesinin ardından Bakanlık tarafından "ÇED Olumlu" veya "ÇED Olumsuz" kararı verilecek.
NE OLMUŞTU?
Aynı ruhsat sahasında daha önce üç "ÇED Gerekli Değildir" kararı ile iki ayrı ÇED kapsamı/yönetmelik uygulamasına ilişkin yazı düzenlenmişti. 27 Temmuz 2021'de 49,83 hektarlık bir proje için yapılan ÇED başvurusu, faaliyet sahibinin sahayı yeniden değerlendireceğini bildirmesi üzerine 10 Ağustos 2021'de sonlandırılmıştı. Mevcut başvuru, önceki süreçte alınan kurum görüşleri ve çevresel etki değerlendirmeleri dikkate alınarak revize edilmiş hâli niteliğinde.
