Türkiye'nin geleneksel tarım ürünleri arasında stratejik bir yere sahip olan ve dünya genelinde pazar hakimiyeti bulunan kuru meyve ihracatı, yeni sezonda güçlü bir geri dönüşe sahne olmaya hazırlanıyor. Geçtiğimiz yıl meydana gelen zirai don olayları, düzensiz iklim şartları ve kuraklık riski nedeniyle özellikle kayısı mahsulünde ciddi kayıplar meydana gelmiş; üzüm ve incir hatlarında da hem rekolte hem de kalite standartları beklentilerin oldukça altında kalmıştı. Yaşanan bu üretim daralması, miktarsal bazda ihracat tonajlarının gerilemesine yol açarken, arz sıkıntısı çeken bazı küresel alıcıların alternatif üretici ülkelere yönelmesine neden olmuştu.
2026 yılı üretim sezonunda ise tablonun tamamen tersine döndüğü görülüyor. Kış ve ilkbahar aylarında kaydedilen dengeli yağışlar, tomurcuklanma ve ürün gelişim evrelerinde yıkıcı herhangi bir meteorolojik olayın yaşanmaması, tarım arazilerindeki verimliliği en üst seviyeye çıkardı. Uzun yıllar ortalamasına yaklaşan bol ve kaliteli rekolte beklentisi, son birkaç yıldır tedarik endişesiyle mesafeli duran uluslararası büyük alıcıların gözünü yeniden Anadolu topraklarına çevirmesini sağladı. Sektör temsilcileri, yakalanan bu tarımsal başarının küresel rekabette Türkiye’yi yeniden mutlak avantajlı konuma yükselteceğini öngörüyor.
İhracatçılar miktar kaybını ciro kalitesiyle telafi edecek
Türkiye Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Şemsettin Özgür, geride kalan üretim döneminde zirai don olaylarının üreticiyi ve ihracat şemalarını ciddi şekilde zorladığını ifade etti. Arz tarafında yaşanan daralmanın miktar bazında kayıplara yol açtığını doğrulayan Özgür, buna karşın küresel piyasalardaki fiyat artışlarının etkisiyle ciro bazında dengeli bir grafik yakaladıklarını aktardı. Yeni sezona dair sahadan gelen verilerin oldukça umut verici olduğunu belirten Özgür, tarımsal ürünlerde mahsul depoya ve tesislere girene dek kesin konuşmanın doğru olmadığını ancak mevcut şartlarda rekoltenin son derece göz doldurduğunu vurguladı.
Geçmiş sezonda yetersiz arz yüzünden talepleri karşılayamadıklarını ve bu boşluğu değerlendiren rakip ülkelerin bazı Türk müşterilerini kendi saflarına çektiğini hatırlatan Özgür, mal tedarikinin kesintisiz sağlanmasıyla birlikte miktar bazında kaybedilen tüm pazarları ülkeye geri kazandıracaklarını dile getirdi. Ürünleri en yüksek katma değerle pazarlayarak ülkeye giren döviz hacmini maksimum seviyeye ulaştırmayı hedeflediklerini söyleyen Sektör Kurulu Başkanı, özellikle çekirdeksiz kuru üzüm ihracatında geçmiş yıllarda yakalanan 250 bin ton bandını bu sene yeniden yakalamanın büyük bir başarı olacağını belirtti. Üç yıldır ayağı başka ülkelere alışan küresel alıcıları reklam, tanıtım ve agresif pazarlama hamleleriyle geri döndüreceklerini bildiren Özgür, Türk kuru meyve sektörünün sahip olduğu köklü altyapı ve tecrübeyle bu yıl 2 milyar dolar sınırını rahatlıkla aşacağını sözlerine ekledi.
Yeni sezonun getirdiği rekabet avantajı
Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği Başkanı Yusuf Gabay da ülke genelinde tarımsal üretime yön veren iklim koşullarının son aylarda üreticinin lehine işlediğini kaydetti. Bölgesel bazda yüksek yağış oranlarının yakalandığını, korkulan don olaylarının gerçekleşmediğini ve hava sıcaklıklarının tam olarak mevsim normallerinde seyrettiğini aktaran Gabay, bu uyumlu tablonun doğrudan kuru incir ve kuru kayısı gibi katma değeri yüksek ürünlerin kalitesine yansıyacağını vurguladı.
Sahip olunan yüksek rekoltenin hem yerli üretici hem de ülke ekonomisi adına kaçırılmayacak bir kalkınma fırsatı sunduğuna işaret eden Gabay, yeni mahsulün getirdiği kalite güvencesi sayesinde uluslararası arena genelinde fiyat ve tedarik yönünden yeniden tam rekabetçi bir kimliğe büründüklerini söyledi. Öncelikli hedeflerinin mevcut pazarlardaki konumu sağlamlaştırırken, uzak coğrafyalardaki yeni pazarlara da Türk ürünlerinin kalitesini tanıtmak olduğunu belirten Gabay, bu stratejik hamlelerle birlikte toplam ihracat hacmini miktar bazında en az yüzde 15 ila 20 seviyesinde artırmayı öngördüklerini paylaştı.
