Genel Sağlık Sigortası prim borcu bulunan milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren önemli bir gelişme yaşandı. AK Parti, geçmiş yıllardan kalan GSS prim borçlarının silinmesini öngören kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sundu. Düzenlemenin kabul edilmesi halinde 1 Ocak 2017 tarihinden önceki döneme ait ödenmemiş prim borçları ile bu borçlara bağlı gecikme cezası ve zamları kaldırılacak. AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler, teklifin 2 milyon 199 bin 860 kişiyi kapsadığını ve silinmesi öngörülen toplam borcun 5 milyar 627 milyon 666 bin liraya ulaştığını açıkladı.
Kimlerin GSS borçları silinecek?
Meclis'e sunulan kanun teklifine göre düzenleme, 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait Genel Sağlık Sigortası prim borcu bulunan vatandaşları kapsıyor. Bu tarihten önce tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş prim borçlarının, düzenlemenin yasalaşması halinde tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor. Dolayısıyla 2017 yılı öncesinden kalan GSS borçları bulunan kişiler, düzenlemeden yararlanabilecek. Ancak 1 Ocak 2017 ve sonrasına ait prim borçlarının mevcut teklif kapsamında silinmesi öngörülmüyor.
5,6 milyar liralık borç ortadan kalkacak
AK Parti Grup Başkanı Abdullah Güler'in paylaştığı bilgilere göre kanun teklifinin yasalaşması halinde toplam 2 milyon 199 bin 860 kişinin GSS borcu silinecek. Tahsilinden vazgeçilmesi planlanan tutar 5 milyar 627 milyon 666 bin lira olarak açıklandı. Bu rakam, kişi başına ortalama yaklaşık 2 bin 558 liralık borca karşılık geliyor. Ancak vatandaşların bireysel borç tutarları farklılık gösterebiliyor. Düzenleme, geçmiş yıllardan kalan prim yükünün ortadan kaldırılmasını ve uzun süredir tahsil edilemeyen alacakların sistemden çıkarılmasını amaçlıyor.
Gecikme cezaları ve faizler de silinecek
Kanun teklifinin en dikkat çekici ayrıntılarından biri, yalnızca prim borçlarının değil, bunlara bağlı gecikme cezası ve gecikme zamlarının da kaldırılmasının planlanması oldu. Buna göre 1 Ocak 2017 öncesine ait ödenmemiş GSS primleriyle birlikte söz konusu borçlardan kaynaklanan ek mali yükümlülüklerin de tahsilinden vazgeçilecek. Böylece kapsam dahilindeki vatandaşların eski dönem borçları nedeniyle karşı karşıya kaldıkları birikmiş ödeme yükünün sona ermesi hedefleniyor.
2017 sonrası borçlar silinecek mi?
Düzenlemenin kapsamına ilişkin en çok merak edilen konuların başında 2017 sonrasındaki prim borçlarının durumu geliyor. Meclis'e sunulan teklifin açıklanan içeriğine göre borç silme işlemi yalnızca 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemleri kapsıyor. Bu nedenle 2017, 2018, 2019 ve sonraki yıllara ait GSS prim borçları bulunan vatandaşların mevcut düzenleme kapsamında borçlarının silinmesi beklenmiyor. Teklifin Meclis görüşmeleri sırasında değiştirilmesi halinde kapsamın genişletilmesi mümkün olsa da şu aşamada buna ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.
GSS borcu olanlar ne yapmalı?
Genel Sağlık Sigortası prim borcu bulunan vatandaşlar, mevcut borç durumlarını e-Devlet üzerinden Sosyal Güvenlik Kurumunun sunduğu GSS tescil ve prim borcu sorgulama hizmetinden kontrol edebiliyor. Borcun hangi döneme ait olduğu, düzenlemeden yararlanılıp yararlanılamayacağının belirlenmesi açısından önem taşıyor. Özellikle 2017 yılı öncesine ait borç kaydı bulunan vatandaşların Meclis'teki yasama sürecini takip etmesi gerekiyor. Ancak teklif henüz yasalaşmadığı için borçların şu anda silindiği veya SGK kayıtlarından kaldırıldığı söylenemiyor.
Borçlar ne zaman silinecek?
GSS prim borçlarının silinmesini öngören düzenleme henüz kanun teklifi aşamasında bulunuyor. Teklifin ilgili komisyonlarda görüşülmesi ve ardından TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi gerekiyor. Cumhurbaşkanının onayının ardından Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi halinde borç silme hükümleri uygulanabilecek. Bu nedenle vatandaşların borçlarının hangi tarihte sistemden kaldırılacağı henüz kesinleşmiş değil. Uygulama takvimi, kanunun yürürlüğe girmesi ve SGK tarafından yapılacak işlemlerle netlik kazanacak.
Ödenmiş GSS borçları geri verilecek mi?
Düzenlemenin gündeme gelmesiyle birlikte geçmiş yıllara ait prim borçlarını daha önce ödeyen vatandaşların durumu da merak konusu oldu. Açıklanan teklif, ödenmemiş prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesini öngörüyor. Daha önce ödenmiş tutarların iade edilmesine yönelik bir hüküm ise paylaşılan bilgiler arasında yer almıyor. Bu nedenle geçmişte GSS borcunu ödeyen vatandaşlara para iadesi yapılacağı yönünde kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. İade konusundaki hukuki durumun netleşmesi için kanun teklifinin nihai metninin ve yürürlük hükümlerinin değerlendirilmesi gerekiyor.
Gözler Meclis'teki görüşmelerde
Yaklaşık 2,2 milyon vatandaşı ilgilendiren düzenlemenin önümüzdeki süreçte TBMM gündeminde ele alınması bekleniyor. Kanun teklifinin mevcut haliyle kabul edilmesi durumunda 2017 yılı öncesine ait toplam 5,6 milyar liralık GSS prim borcunun tahsilinden vazgeçilecek. Böylece uzun süredir prim borcu bulunan milyonlarca kişinin geçmiş dönem yükümlülükleri sona erecek. Ancak düzenleme henüz yürürlüğe girmediği için vatandaşların borçlarının silindiğine ilişkin işlemlerin başladığı yönündeki iddialara karşı dikkatli olması gerekiyor.
