İzmir’de doğalgaz kullanmayan ya da yemek pişirmek için LPG tüpüne ihtiyaç duyan vatandaşların mutfak giderlerine yeni bir zam daha eklendi. LPG fiyatlarında yaşanan artışların ardından 12 kilogramlık ev tipi mutfak tüpünde fiyatlar yeniden yükseldi. 2 Ekim itibarıyla İzmir’de 12 kilogramlık mutfak tüpünün fiyatı markaya göre değişiyor. Güncel fiyatlarda bazı markalarda 1.530-1.580 lira seviyeleri görülürken, fiyat 1.680 liraya kadar çıkıyor. Bu rakamlarla birlikte bir mutfak tüpünün fiyatı 2 bin lira sınırına bir adım daha yaklaşmış oldu.
Üç günde 130 liralık artış
Ulusal ölçekte paylaşılan fiyatlara göre 30 Eylül’de 1.550 lira seviyesinde bulunan 12 kilogramlık mutfak tüpü, 1 Ekim’de 1.580 liraya çıktı. 2 Ekim’de ise bazı satış noktalarında fiyat 1.680 liraya kadar yükseldi. Böylece söz konusu fiyat üzerinden hesaplandığında üç günlük artış 130 lirayı, oransal yükseliş ise yaklaşık yüzde 8,4’ü buldu. İzmir’de de markalar arasında fiyat farkı dikkat çekiyor. Kentte 12 kilogramlık tüpün fiyatının yaklaşık 1.530 liradan başlayarak 1.680 liraya kadar ulaşması, aynı üründe marka ve dağıtıcıya göre 150 liraya varan fiyat farkı ortaya çıkarıyor.
Piknik tüpü de zamlandı
Zam yalnızca büyük mutfak tüpüyle sınırlı kalmadı. Piknik tüpünün fiyatı da 1 Ekim’de 350 liraya çıktıktan sonra 2 Ekim itibarıyla bazı fiyat listelerinde 375 liraya yükseldi. Böylece küçük tüpte yalnızca bir günlük artış 25 lirayı buldu.
ÖTV artışının ardından yeni zam
Fiyat hareketliliğinin arkasında LPG'deki artışlar bulunuyor. 1 Ekim’de benzin ve motorinin yanı sıra LPG’ye de ÖTV artışı yansıdı. ÖTV düzenlemesinin pompaya etkisi benzinde 4 lira 15 kuruş, motorinde 3 lira 60 kuruş, LPG’de ise 1 lira 45 kuruş olarak hesaplandı. Ardından LPG fiyatlarına ikinci bir artış daha geldi. Otogazda litre fiyatına 4 lira 63 kuruşluk artış yansırken, tüpgaz fiyatları da yeniden yükseldi.
1.680 liranın ne kadarı LPG'nin maliyeti?
Tüpteki hızlı yükseliş, “12 kilogramlık tüpün gerçek maliyeti ne kadar, tüketici ne kadar ödüyor?” sorusunu da gündeme getiriyor. Ancak raftaki 1.680 lirayı yalnızca tüpün içindeki 12 kilogram LPG'nin bedeli üzerinden değerlendirmek doğru değil. LPG fiyatının oluşumunda ürünün uluslararası piyasa fiyatının yanı sıra toptancı payı, dağıtıcı ve bayi marjı ile vergiler bulunuyor. Tüpgaz tarafında bunlara dolum, depolama, nakliye, tüplerin bakım ve kontrolü, işletme giderleri ve tüketicinin adresine teslim gibi maliyetler de ekleniyor. Bu nedenle 1.680 liraya satılan bir tüp için kamuya açık verilerden hareketle “şirkete tam olarak şu kadar liraya mal oluyor ve şu kadar lira kâr ediliyor” şeklinde kesin bir rakam vermek mümkün değil. Şirketlerin güncel ürün alış maliyeti, dolum ve lojistik giderleri ile bayi marjlarının tamamının tüp başına ayrıntılı olarak kamuoyuna açıklanmaması, kesin kâr hesabı yapılmasının önüne geçiyor.
İzmir’de kısa sürede dikkat çeken yükseliş
İzmir’de eylül ortasında 12 kilogramlık mutfak tüpünün fiyatı firmalara göre yaklaşık 1.515-1.550 lira seviyelerinde bulunuyordu. Bugün ise üst fiyat 1.680 liraya kadar çıktı. 1.515 liralık önceki alt seviye ile 1.680 liralık güncel üst fiyat karşılaştırıldığında fark 165 liraya ulaşıyor. Bu da kısa süre içinde yaklaşık yüzde 11'e yaklaşan bir fiyat farkına işaret ediyor. Tüp fiyatlarındaki yükseliş özellikle doğalgaz bağlantısı bulunmayan evleri, yazlık bölgeleri, küçük işletmeleri ve düzenli olarak tüpgaz kullanan haneleri doğrudan etkiliyor. Gözler şimdi 2 bin lirada Fiyatların hızla yükselmesi yeni yıl beklentilerini de gündeme taşıdı. Sektör kaynakları, mevcut artış eğiliminin devam etmesi halinde 12 kilogramlık mutfak tüpünün yeni yılın ilk aylarında 2 bin lira seviyesini görebileceğini öne sürüyor. Bugünkü 1.680 liralık üst fiyat dikkate alındığında tüpün 2 bin liraya ulaşması için 320 liralık, yani yaklaşık yüzde 19'luk yeni bir artış gerekiyor. Bu beklentinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini ise uluslararası LPG fiyatları, döviz kuru, vergiler ve dağıtım maliyetlerindeki değişim belirleyecek.
