İzmir'in Karaburun ilçesine bağlı Mordoğan Mahallesi Manal mevkisinde yapılması planlanan tatil köyü projesine Karaburun Sivil İnisiyatif'ten itiraz geldi. Yeşilyurt Demir Çelik Endüstri ve Liman İşletmeleri A.Ş. tarafından hayata geçirilmesi planlanan proje için 20 Ekim 2026'da Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci başlatılmıştı. Sivil inisiyatif, hazırladığı değerlendirme raporunu ilgili kurumlara sunarak sürecin sonlandırılmasını talep etti.
240 oda, 210 havuz yapılacak
Toplam 289 bin 797 metrekarelik alanı kapsayan projede 210 tatil köyü konaklama birimi ve 30 otel birimi olmak üzere 240 oda planlanıyor. Projede 210 özel havuzun yanı sıra ortak havuzlar, kafeteryalar, sosyal tesisler, ibadethane, kreş ve yaklaşık 33 bin 727 metrekarelik yol alanı da yer alıyor. Karaburun Sivil İnisiyatif, özellikle havuzların bölgenin sınırlı su kaynakları üzerinde baskı oluşturacağını savundu.
Zeytin ağaçları ve tarım alanları için uyarı
Projenin yapılacağı alanda tarım arazileri ve zeytin ağaçlarının bulunduğuna dikkat çeken sivil inisiyatif, bölgenin turizm kullanımına açılmasının doğal yapıyı olumsuz etkileyeceğini belirtti. Proje dosyasında ağaç kesilmeyeceği ifade edilse de konaklama birimleri, yollar ve havuzlar nedeniyle arazinin geniş ölçüde yeniden düzenleneceği vurgulandı. Açıklamada, bu durumun zeytin ağaçları ve doğal bitki örtüsü açısından risk oluşturduğu savunuldu.
Su samuru ve kuşların yaşam alanı
Karaburun Sivil İnisiyatif, proje sahasının su samurlarının yaşam alanları arasında bulunduğunu, aynı zamanda yılan kartalı ve şahin gibi kuş türlerinin üreme bölgelerine yakın olduğunu belirtti. Proje dosyasındaki ekolojik incelemelerin yetersiz olduğu ileri sürülerek yapılaşmanın doğal yaşam ve bölgedeki su dengesi üzerindeki etkilerinin daha kapsamlı değerlendirilmesi istendi.
İmar planları da yargıda
Tatil köyünün yapılması planlanan alanın imar planları daha önce yargıya taşınmıştı. Şehir Plancıları Odası ve Mimarlar Odası İzmir şubeleri ile İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından planların iptali istemiyle davalar açıldı. Karaburun Sivil İnisiyatif de dava süreçlerine müdahil oldu. İmar planlarına ilişkin hukuki süreç devam ederken proje için ÇED sürecinin başlatılması yeniden tartışma yarattı.
ÇED sürecinin durdurulması istendi
Karaburun Sivil İnisiyatif, projenin Karaburun-Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi'nin doğal yapısına zarar verebileceğini belirterek itirazlarını ilgili kurumlara iletti. Açıklamada, tarım alanları, su kaynakları, doğal yaşam ve arkeolojik değerler üzerindeki olası etkiler gerekçe gösterilerek 240 odalı tatil köyü projesinin ÇED sürecinin sonlandırılması talep edildi.


Yapılan açıklamanın tam metni şu şekilde:
Mordoğan’da Özel Planla Onay Alan Tatil Köyü Projesi’nin ÇED Sürecine İtiraz Edildi.
Mordoğan Manal’da Ekolojiye Yönelik Büyük Darbe Projesi!...
Mordoğan’da Yapılması Planlanan Tatil Köyü Projesi, ÖÇKB Koruma Amaçları İle Çelişmektedir!..
Mordoğan Manal’da Doğal ve Arkeolojik Sit Alanları Tehdit Altında!...
Proje Sahası; Su Samurunun Yaşam Alanı, Nadir Kuş Türleri Açısından da Önemli Bir Üreme Alanıdır.
Proje Alanında Tarım Alanları, Zeytinlikler, Doğal Bitki Örtüsü Tehdit Altındadır!...
Mordoğan/Manal Tatil Köyü Projesi’nin ( 240 Oda, 210 Özel Havuz Özel ve Ortak Havuzlar, Kafeteryalar, Sosyal Tesisler, İbadethane, Kreş ve Yol Alanı İle Birlikte ) 289.797 m2 Alan Üzerine Kurulması Hedeflenmektedir!...
Karaburun, Mordoğan Mahallesi 510 ada 32, 33, 35 ve 36 parseller ile 947 ada 1 numaralı ve 948 ada 1 numaralı parsellerde YEŞİLYURT DEMİR ÇELİK ENDÜSTRİ VE LİMAN İŞLETMELERİ ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılması planlanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili ÇED sürecinin başlatıldığı, İzmir Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü web sayfasında, 20.10.2026 tarihinde duyurulmuştu.
İlgili alanın imar planlarının iptali istemiyle (Haziran 2026) İzmir Şehir Plancıları Odası, Mimarlar Odası İzmir 6 İdare Mahkemesi’nde, İzmir Büyükşehir Belediyesi ise İzmir 3 İdare Mahkemesi’nde dava açmıştı. Karaburun Sivil İnisiyatif ise İzmir Şehir Plancıları ve Mimarlar Odası yanında davaya müdahil olmuştu. Karaburun Belediyesi, önce projeye agro eko-turizm açısından olumlu görüş vermiş daha sonra dava sürecine dahil olmuştu. Dava süreçleri devam ederken 07.07.2026 tarihinde alan için parselasyon planı da askıya çıkarılmıştı.
Konuya ilişkin Karaburun Sivil İnisiyatif tarafından yapılan açıklamada;
“.. Mordoğan Mahallesi 510 ada 6, 7, 8 ve 512 ada 1 No’lu parsellere ilişkin imar planları yargıya taşınmış sürece müdahil olunmuş ve devamında askıya çıkarılan parselasyon planına da itiraz edilmişti. Sahada henüz geri dönülemez bir fiili durum oluşmamışken dava süreci devam eden bir imar planına ilişkin alelacele işlem yapılmış, plan kademelenmesi birliği, plan bütünlüğü ve kamu yararına yönelik karar alma mekanizmaları ihlal edilmiştir.
Anılan alan ile ilgili tüm bu süreç yaşanırken 20.10.2026 tarihinde, YEŞİLYURT DEMİR ÇELİK ENDÜSTRİ VE LİMAN İŞLETMELERİ ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılması planlanan, Parselasyon Planları da onaylanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili olarak Proje Tanıtım Dosyası kabul edilerek ÇED süreci başlatılmıştır.
Karaburun–Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi’nde önerilen projeye ilişkin Proje Tanıtım Dosyası, daha önce aynı alan için hazırlanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliği, 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli koruma amaçlı imar planlarına yönelik değerlendirmelerimizle birlikte farklı disiplinlerden uzman görüşleri alınarak incelenmiş, değerlendirme raporu ve itirazlarımız ilgili kurumlara iletilmiştir. Proje Tanıtım Dosyası, söz konusu planlara ilişkin koruma ilkeleri, kırsal arazi kullanımı ve kamu yararı bakımından itiraz edilen noktalara cevap verememektedir.
Tarım arazisi vasfında olan ve mevcutta yoğun zeytin ağaçlarının bulunduğu bir bölgenin turizm alanına dönüştürülmesi, arkeolojik ve doğal sit alanlarına bitişik 240 odalı yaygın yapılaşma önerisi, 210 özel ve ortak havuzlar başta olmak üzere kullanımların su kaynaklarına getireceği yük, eksik ekolojik değerlendirme ve Hassas B–Tampon Zon değişikliğinin açıklanmayan dayanakları birlikte ele alındığında proje, ÖÇKB’nin koruma amaçlarıyla çelişmektedir.
Karaburun – Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde kalan ve bölgenin ekolojik dengesi, biyolojik çeşitliliği, kültürel mirası ve kırsal karakteri üzerinde geri dönüşü olmayan olumsuz etkiler yaratma potansiyeli taşıyan Mordoğan Mahallesi 510 ada 32, 33, 35 ve 36 parseller ile 947 ada 1 ve 948 ada 1 parsellerde YEŞİLYURT DEMİR ÇELİK ENDÜSTRİ VE LİMAN İŞLETMELERİ ANONİM ŞİRKETİ tarafından yapılması planlanan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü (240 oda) projesi ile ilgili olarak ÇED süreci sonlandırılmalıdır..” denildi.
Proje Tanıtım Dosyası’nda (PTD) Öne Çıkan Başlıklar;
Tarım Alanlarının Turizm Kullanımına Dönüştürülmesi
Planlama alanının önemli bölümü üst ölçekli planda tarım alanı olarak belirlenmiştir. PTD’da 5403 sayılı Kanun kapsamında tarım dışı kullanım izninin faaliyet öncesinde alınacağı bildirilmektedir. Koruma bölgesindeki tarım arazilerinin büyük ölçekli turizm işlevine dönüştürülmesi kamu yararı bakımından sakıncalıdır. PTD’da alanın 3573 sayılı Kanun kapsamında zeytinlik saha olmadığı ifade edilmektedir. Oysa proje alanında zeytin ağaçları mevcuttur. Ağaç kesimi yapılmayacağı ifade edilse de konaklama birimleri, havuzlar ve yollarla arazinin geniş ölçüde yeniden düzenlenmesi, zeytinlikler ve doğal bitki örtüsü üzerinde tehdit oluşturmaktadır. Vaziyet planında özellikle tatil köyü konut birimleri boş bir araziye yerleştirilmiş gibi gösterilmektedir. Diğer yandan, olası zararların yalnızca yapıların kapladığı alanla değil kullanım yoğunluğunun artışı ile de değerlendirilmesi gerekir.
ÖÇKB İçinde Yaygın Yapılaşma ve Sit Alanlarına Etkileri
Birinci ve Üçüncü Derece Doğal Sitlerin yapılaşma sınırları dışında tutulması, bitişik alanlardaki yoğun kullanımın etkilerini ortadan kaldırmaz. Yaklaşık 29 hektarlık proje alanında konaklama, havuz, yol ve sosyal tesislerin yapılması; bölgedeki flora, fauna ve habitat üzerinde baskı yaratacaktır. Üstelik yatırımın yeni ulaşım, altyapı ve benzer turizm taleplerini teşvik etme potansiyeli, yarımadada parçacıl yapılaşma eğilimini güçlendirecektir.
Ekosistem Değerlendirmesinin Yetersizliği
PTD’nın flora-fauna bölümü ağırlıkla literatür bilgileri, alanda bulunması muhtemel tür listeleri ve genel koruma taahhütlerine dayanmaktadır. Oysa ki, proje sahası ornitolojik açıdan Yarımada için en kritik birkaç yerden birinin üzerindedir. Proje sahası nadir kuş türleri açısından hem yüksek olasılıklı üreme sahası hem de olasılıklı üreme sahası olarak kayıt altına alınmıştır ve alan tür zenginliği açısından da Yarımada’nın en güçlü birkaç bölgesinden biridir. Proje sahası Yılan Kartalı (Circaetusgallicus) ve Şahin (Buteobuteo) gibi ekosistem için iki önemli yırtıcı kuşun yaşama ve üreme alanı olarak kullandığı bölgede yer almaktadır. Proje sahası, pek çok kuşun üreme alanıdır. PTD’da mevsimsel dere, sazlık, zeytinlik ve makiliklerin oluşturduğu habitat bütünlüğü ile yapılaşmanın yaratacağı kayıp yeterince ele alınmamıştır. ÖÇKB içinde, doğal sitlere bitişik bu ölçekteki bir yatırımın habitat parçalanması, su rejimi, yaban hayatı ve kümülatif etkileri bütünleşik bir ekosistem incelemesine dayanmadan değerlendirilemez. Mevcut PTD bu bakımdan çevresel karar için yeterli bilimsel temel sunmamaktadır.
Dereler ve Sınırlı Su Kaynakları
PTD alanı, sulak alan kapsamında görmemektedir. Oysa ki Karaburun-Ildır Körfezi ÖÇK Bölgesi Karasal Biyolojik Çeşitlilik Araştırma Çalışması Projesi’nde 2020/2022 aralığında memeli türlerinin varlığının araştırılması çalışmalarında Su Samuru (Lutra lutra) önemli bir kayıt olarak memeli faunasına eklenmiştir. Su Samuru bölgenin korunma öncelikli hedef türlerinden biridir. Proje sahası, Su Samurunun yaşam alanıdır.
Dere düzenlemelerinin ve arazi müdahalelerinin su rejimi üzerindeki etkileri göz ardı edilmemelidir. Su kaynakları kıt ve yaz aylarında talebi artan Karaburun Yarımadası’nda 240 odalı tesis, 210 özel havuz ve ortak havuzlar, mevcut su varlığı üzerinde önemli bir kullanım baskısı oluşturacaktır.
Önerilen Turizm Türünün Koruma Yaklaşımıyla Uyumsuzluğu
Proje Tanıtım Dosyası’nda “Projenin temel amacı; alanın sahip olduğu doğal, kültürel ve tarihi değerlerin korunması gözetilerek, bölgenin turizm potansiyelinin değerlendirilmesi, koruma-kullanma dengesinin sağlanması ve doğal çevreyle uyumlu, planlı ve nitelikli bir turizm alanı oluşturulmasıdır.” ifadeleri bulunmaktadır. Ancak, vaziyet planında 210 tatil köyü konaklama birimi, 30 otel birimi, özel ve ortak havuzlar, kafeteryalar, sosyal tesisler, ibadethane, kreş ve yaklaşık 33.727 m² yol alanı bulunmaktadır. Bu yapılaşma kırsal karaktere uyumlu bir turistik tesisten ziyade, kendi altyapısına sahip yaygın bir konaklama ve rekreasyon yerleşimi niteliğindedir. Yapıların az katlı olması kendi başına yapılaşmanın düşük yoğunluklu olduğu anlamına gelmez. Proje, Tampon Zon için öngörülen doğal kaynakların yerinde korunması ve kırsal yaşamın sürekliliği ilkeleriyle bağdaşmamaktadır. Başlı başına 210 özel havuz önerisi doğal kaynakları tüketecek ve çevresel tahribata yol açacak bir öneridir.
Hassas B Zonu’ndan Tampon Zona Geçiş
Karaburun ÖÇKB biyolojik çeşitlilik çalışmalarında “Hassas B” Zonu olarak tanımlanan alanın, 09.09.2024 tarihli ve 10386047 sayılı Olur ile parsel odaklı araştırmaya dayanılarak “Tampon Zon”a dönüştürüldüğü belirtilmektedir. Alanın doğal niteliklerinin değişiminin gerekçesi ortaya konulmadan, tarım alanı olarak belirlenmiş bir alanın parsel bazında yoğun turizm kullanımına açılması, koruma politikalarının bütüncüllüğüyle çelişmektedir.
Dava Konusu İmar Planları
İlgili projenin imar planları hakkında iptal davaları açılmıştır. Davaların varlığı planların yürürlüğünü kendiliğinden durdurmamakla birlikte, alanın turizme açılmasına esas kararların plan bütünlüğü, koruma ilkeleri ve kamu yararı yönünden yargısal uyuşmazlık konusu olduğunu ortaya koymaktadır. Tarım arazisi vasfında olan ve mevcut zeytin ağaçlarının bulunduğu bir alanın turizm alanına dönüştürülmesi, arkeolojik ve doğal sit alanlarına bitişik 240 odalı yaygın yapılaşma önerisi, 210 özel ve ortak havuzlar başta olmak üzere kullanımların su kaynaklarına getireceği yük, eksik ekolojik değerlendirme ve Hassas B–Tampon Zon değişikliğinin açıklanmayan dayanakları birlikte ele alındığında proje, ÖÇKB’nin koruma amaçlarıyla çelişmektedir.
Jeoloji Değerlendirmesi
Projenin küçük bir alanı otel yeri olarak gösterilirken, çok geniş bir alan “tatil köyü” ve ona yakın büyüklükteki bir alan ise herhangi bir adlandırma olmaksızın haritada yer almaktadır. Bu alanların gelecekte proje tadili ile rezidans kullanımına dönüştürülmesi ihtimali belirsizlik oluşturmaktadır. PTD’da, Ankraj ve fore kazıkların hangi kesimlerde uygulanacağı belirtilmemektedir. Arazinin büyük çoğunluğu kireçtaşları üzerindedir. Bu kesimlerde ankraj veya fore kazık uygulaması yapılmayacağından, uygulamaların kıyıya yakın kesimlerde gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. Bu durum kıyının doğal yapısının değiştirilmesine yol açacaktır.
Jeoloji haritası, MTA’nın internet sitesinde yayınlanan genel jeoloji haritasından kopyalanmıştır. Oysa bu haritalar çok genel olup, böyle noktasal uygulamalarda kullanılmaması gerekir. İmara esas raporunda doğal ve arkeolojik SİT alanları belirtilmiştir. Proje sahasında hem Doğal hem Arkeolojik SİT alanları bulunmaktadır. PTD’da bu alanlar için gerekli çalışmaların yapıldığına ilişkin bilgi sunulmamıştır. Özellikle Arkeolojik SİT alanlarında Arkeolojik kazı ya da jeoradarla ölçüm yapılması zorunludur. İmara açılma bakımından da bu zorunluluğun yerine getirilmesi gerekmektedir. Dosyada bu konuda herhangi bir açıklama bulunmamaktadır. PTD’da Jeoloji, Hidrojeoloji ve Hidroloji haritalarında yer alan bilgiler birbiriyle çelişmektedir.
Arkeolojik Değerler ve Kültürel Miras Açısından PTD Değerlendirmesi
Mordoğan Mahallesi 510 ada 6,7,8, parseller ile 512 ada 1 parseller üzerinde yapılması planlanan Mordoğan Turizm Konaklama Tesisi ve Tatil Köyü Proje alanında 02.06.2023 tarihli ve 16022 sayılı kararla İzmir 1 No’lu Koruma kurulun 3. Derece Arkeolojik Sit kararı bulunmaktadır. Engicili Burnu, Taşçılar Burnu, Manal Koyu ve Kayadibi mevkilerinde yapılan arkeolojik yüzey araştırmaları kapsamında Mezolitik Dönemden Osmanlı ve Erken Cumhuriyet Dönemine kadar olan çeşitli kültür varlıklarına rastlanmıştır. Bölgede, Geç Triyas dönemine işaret eden anahtar bir fosil olarak 208-227 milyon yıllık deniz canlısı fosilleri görülmüştür. Proje, Roma Dönemine ait bir arkeolojik alanı tahrip edecek olup yakın çevredeki arkeolojik buluntularla birlikte düşünüldüğünde henüz yeteri kadar araştırılmamış bir tarihin tahribata açılmasının önünü açacaktır. Mordoğan’ın bu bölümünde prehistorik dönemlerden Osmanlı Döneminin sonuna kadar yoğun iskan ve kullanım vardır. Bu tarihi peyzaj ve kalıntılar planlanan proje ile tehdit altına girmektedir.









