Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde yürütülen yasal çalışmalar kapsamında önümüzdeki haftanın ana gündem maddesini genel kamu maliyesinin gelecek döneme ait yol haritası oluşturuyor. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, kamu mali yönetiminin en kritik eşiklerinden biri olan 2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi ile 2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu Teklifi’nin geneli üzerindeki inceleme ve müzakerelerine salı günü resmen başlayacak. Devlet hesaplarının şeffaflığı ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşıyan Sayıştay raporları da aynı oturumda komisyon üyelerinin değerlendirmesine sunulacak.
Görüşmelerin ilk gününde hükümet adına bütçe sunumunu gerçekleştirmek ve ekonomi politikalarının detaylarını milletvekilleriyle paylaşmak üzere Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz komisyon toplantısına katılacak. Yılmaz, bütçenin makroekonomik hedeflerini, gelir-gider dengesini ve kamu yatırımlarının önceliklerini aktaracağı sunumun ardından, milletvekillerinden gelecek soruları yanıtlayacak, eleştiri ve önerileri dinleyerek bütçe genelindeki değerlendirmeleri yanıtlandıracak.
Komisyonda zaman kısıtlaması ve görüşme usulleri belirlendi
Yoğun geçmesi beklenen bütçe takviminin düzenli ve verimli bir şekilde işletilebilmesi adına Plan ve Bütçe Komisyonu tarafından özel usul kararları alındı. Alınan kararlar doğrultusunda, bütçenin geneli üzerinde yapılacak oturumlarda konuşma süreleri belirli kurallara bağlandı. Siyasi parti grupları adına yapılacak konuşmalar ile komisyon üyelerinin söz hakları 20'şer dakika ile sınırlandırılırken, komisyon üyesi olmayan milletvekillerine ise düşüncelerini aktarmaları için 5'er dakikalık süre verilecek.
Ayrı ayrı kamu idarelerinin bütçe detaylarına geçildiğinde ise partiler adına konuşma süresi yine 20 dakika olarak korunacak, komisyon üyelerinin süresi 10 dakikaya indirilecek ve komisyon üyesi olmayan milletvekilleri yine 5 dakika söz alabilecek. Herhangi bir süre uzatımının yapılmayacağı bu disiplinli takvimde, hükümet adına yapılacak sunuşlar ile milletvekillerinin sorularına verilecek yanıtlar için her aşamada 30'ar dakikalık süre blokları tahsis edilecek.
Maratonun ikinci günü olan çarşamba günü ise yasama ve denetim organlarının kendi bütçeleri mercek altına alınacak. Bu kapsamda TBMM, anayasal denetim organı olan Sayıştay ve vatandaş ile idare arasındaki uyuşmazlıkları çözmekle görevli Kamu Denetçiliği Kurumu bütçeleri komisyon gündemine gelerek karara bağlanacak.
Dışişleri komisyonunda stratejik savunma anlaşması ele alınacak
Bütçe maratonunun yanı sıra parlamento diplomasisi ve uluslararası ilişkiler alanında da kritik adımlar atılacak. TBMM Dışişleri Komisyonu, salı günü gerçekleştireceği toplantıda bölgesel güvenlik dengeleri açısından stratejik bir kanun teklifini müzakere edecek. Komisyon gündeminde, Türkiye Cumhuriyeti, Pakistan İslam Cumhuriyeti ve Suudi Arabistan Krallığı arasında imzalanan uluslararası sözleşmenin iç hukuka uyarlanmasını içeren kanun teklifi yer alıyor.
Söz konusu oturumda, Mekke Ortak Savunma Anlaşması onayının uygun bulunduğuna dair kanun teklifi detaylı bir şekilde ele alınacak. Dost ve müttefik üç ülke arasındaki askeri iş birliğini, savunma sanayisi entegrasyonunu ve ortak güvenlik stratejilerini güçlendirmeyi hedefleyen bu anlaşma, komisyondaki değerlendirmelerin ardından genel kurul onayına sunulmak üzere raporlaştırılacak.
Kamu idarelerinin mali denetiminde yeni dönem
Parlamentonun denetim yetkisini en somut şekilde kullandığı bütçe süreci, kamu idarelerinin harcama yetkilerinin sınırlarını çizerken mali saydamlığı da beraberinde getiriyor. Komisyonda yürütülecek uzun soluklu görüşmeler, her bir bakanlığın ve kamu kurumunun yıllık performans hedeflerinin halk adına denetlenmesine imkan sağlayacak. Bütçe maratonunun komisyon aşamasının tamamlanmasının ardından, hazırlanan raporlar doğrultusunda yıl sonuna kadar TBMM Genel Kurulu'nda nihai oylamalar gerçekleştirilecek.
