EBSO Eski Meclis Başkanı Mehmet Tiryaki, Türkiye ekonomisinin lokomotifi konumundaki otomotiv ana ve tedarik sanayisinin geleceğine dair hayati uyarılarda ve çözüm önerilerinde bulundu. Sektörün sadece bir ihracat kalemi olmadığını, yarattığı yüksek katma değer ve nitelikli insan kaynağıyla savunma sanayisi başta olmak üzere pek çok sektörü beslediğini vurgulayan Tiryaki, küresel rekabet ortamında üreticinin yalnız bırakılmaması gerektiğini ifade etti.
Küresel arz fazlası ve kur makası üreticiyi zorluyor
Otomotiv sanayisinin 50-60 yıllık büyük emek ve yatırımlarla bugünkü güçlü üretim kültürüne ulaştığını hatırlatan Mehmet Tiryaki, hem içeride hem dışarıda yaşanan yapısal sorunlara dikkat çekti:
-
Dünyada Arz Fazlası Var: Şu an küresel pazarda hem Batılı hem de Uzak Doğulu üreticiler için ciddi bir ihtiyaç fazlası üretim kapasitesi (arz fazlası) söz konusu. Bu durum acımasız bir rekabeti beraberinde getirirken, Batı dünyası kendi sanayisini korumak için ardı ardına önlemler alıyor.
-
Maliyet-Kur Baskısı: İçeride ise artan üretim maliyetleri ile döviz kuru arasındaki makasın kur aleyhine açılması, ihracatçının rekabetçiliğini baltalıyor. Tiryaki, bu dengesizliğin üreticileri büyük bir sıkıntıya soktuğunu belirterek, "Bu önemli sektör gözden çıkarıldığı zaman geri kazanılması mümkün olamayacaktır" uyarısında bulundu.
Bütçenin binde biriyle 43 milyar dolarlık hedef korunabilir
Sektörün gücünü koruyabilmesi için ekonomi yönetimine somut bir teşvik revizyonu öneren Tiryaki, mevcut Döviz Dönüşüm Desteği üzerinden şu hesaplamayı paylaştı:
Mevcut Durum: 26 Ocak 2025'te başlayan ve Merkez Bankası satışının yüzde 35'i dışındaki yüzde 65'lik kısma uygulanan Döviz Dönüşüm Desteği, önce yüzde 2'den yüzde 3'e çıkarılmış, ardından yürürlük süresi 31 Temmuz 2026'ya kadar uzatılmıştı.
-
Öneri (İlave 2 Puan): İşçilik dahil yüzde 50'nin üzerinde "Yerli Girdi" kullanan imalatçı ihracatçılara, bir yıl süreyle 2 puanlık ilave kur desteği sağlanmalıdır.
-
Bütçeye Yükü Makul: 2026 yılı için öngörülen 43 milyar dolarlık otomotiv ihracatının yüzde 65'lik kısmı (28 milyar dolar) baz alındığında, bu ilave desteğin maliyeti yaklaşık 500 milyon dolar tutmaktadır. Bu rakam, Türkiye'nin 425 milyar dolarlık 2026 gider bütçesinin yalnızca binde biri civarındadır ve enflasyonla mücadele programına halel getirmeyecek bir büyüklüktedir.
Savunma sanayisi ile organik bağ
Mehmet Tiryaki, otomotiv sektörünün yüksek mühendislik kabiliyetinin Türkiye'nin küresel ölçekte parlayan yıldızı olan savunma sanayisine doğrudan katkı sağladığını vurguladı. İki sektör arasındaki bu organik bağın da göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade eden Tiryaki, maliyet analizleri ve stratejik ortaklıklar dikkate alındığında, otomotiv sanayisine verilecek desteğin getirisinin, götürüsünden kat kat fazla olacağını belirterek sözlerini tamamladı.
