Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştaki nüfusta işsiz sayısı, 2026 yılı Temmuz ayında bir önceki aya kıyasla 150 bin kişilik artış göstererek 2 milyon 860 bin kişiye ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre, mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı aynı dönemde 0,5 puanlık artış kaydederek yüzde 8,1 seviyesine çıktı. Çalışma çağındaki nüfus içerisindeki cinsiyet dağılımı incelendiğinde, işsizlik oranının erkeklerde yüzde 6,8 seviyesinde kaldığı, kadınlarda ise yüzde 10,6 ile çift haneli rakamlara ulaştığı görüldü. Toplam 15 yaş üstü nüfusun 67 milyon 43 bin kişiye yükseldiği bu dönemde, iş gücü piyasasındaki hareketlilik dikkat çekici bir daralmaya işaret etti.
Çalışma hayatında istihdam ve işgücüne katılım geriledi
Temmuz 2026 dönemine ait göstergeler, istihdam piyasasında belirgin bir kan kaybının yaşandığını ortaya koydu. İstihdam edilenlerin sayısı bir önceki aya göre 388 bin kişi gibi yüksek bir miktarda azalarak 32 milyon 362 bin kişiye geriledi. Bu düşüşle birlikte istihdam oranı 0,6 puanlık kayıpla yüzde 48,3 olarak hesaplandı. İstihdamın cinsiyete göre dağılımında erkeklerin oranı yüzde 65,5 iken, kadınlarda bu oran yüzde 31,4 düzeyinde gerçekleşti. Bir önceki aya kıyasla erkek istihdamında 228 bin, kadın istihdamında ise 160 bin kişilik azalma kaydedildi.
Diğer taraftan, çalışma çağında olup işgücüne dahil olan toplam nüfusu ifade eden işgücü sayısı Temmuz ayında 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bin kişi seviyesine çekildi. Toplam işgücüne katılma oranı ise 0,4 puanlık bir düşüşle yüzde 52,5 olarak kayıtlara geçti. İşgücüne katılım oranı erkek nüfusta yüzde 70,3 seviyesinde bulunurken, kadın nüfusta yüzde 35,2 seviyesinde kaldı. İşgücüne dahil olmayan nüfusun ise bir önceki aya göre 298 bin kişi artarak 31 milyon 821 bin kişiye ulaşması, piyasadan çekilenlerin sayısındaki yükselişi açıkça gözler önüne serdi.
Genç nüfusta iş arayanların oranı tırmanışa geçti
Geleceğin teminatı olarak görülen gençlerin iş gücü piyasasına entegrasyonunda yaşanan sıkıntılar Temmuz ayı istatistiklerine olumsuz yansıdı. 15-24 yaş grubunu kapsayan genç nüfusta işsizlik oranı, bir önceki aya kıyasla 1,5 puan gibi radikal bir artış göstererek yüzde 14,5 seviyesine tırmandı. Genç nüfus içerisindeki işsizlik oranının cinsiyet bazlı kırılımı incelendiğinde ise makasın daha da açıldığı gözlemlendi.
Genç erkeklerde işsizlik oranı bir önceki aya göre 0,8 puanlık artışla yüzde 11,3 olurken, genç kadınlarda işsizlik oranı 2,7 puanlık sıçramayla yüzde 20,3 seviyesine kadar çıktı. Her beş genç kadından birinin işsiz olduğu bu tablo, genç istihdamına yönelik tedbirlerin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Atıl işgücü oranı yüzde 30 sınırını aşarak rekor kırdı
İşgücü piyasasındaki potansiyel kapasiteyi ve zamana bağlı eksik istihdamı kapsayan geniş tanımlı işgücü göstergeleri alarm vermeye başladı. Zamana bağlı eksik istihdam, potansiyel işgücü ve işsizlerden oluşan mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış atıl işgücü oranı, 2026 yılı Temmuz ayında bir önceki aya göre 1,8 puan artış göstererek yüzde 30,6 seviyesine yükseldi.
Tamamlayıcı göstergelerin ayrıntılarına bakıldığında; zamana bağlı eksik istihdam ve işsizlerin bütünleşik oranı yüzde 20,8 olarak tahmin edildi. İşsiz ve potansiyel işgücü birleşimiyle hesaplanan bütünleşik oran ise yüzde 19,5 olarak gerçekleşti. Öte yandan, istihdam edilenlerden referans döneminde işbaşında olanların haftalık ortalama fiili çalışma süresi de geriledi. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış haftalık ortalama fiili çalışma süresi Temmuz ayında 0,4 saat azalarak 42,0 saat olarak kayıtlara geçti.
Cinsiyetler arası makas iş gücü piyasasında açılmayı sürdürdü
Temmuz ayı verileri, iş gücü piyasasında kadın ve erkek nüfus arasındaki yapısal farkların belirginliğini koruduğunu gösterdi. Toplam işsiz sayısı olan 2 milyon 860 bin kişinin 1 milyon 591 binini erkekler, 1 milyon 269 binini ise kadınlar oluşturdu. Mutlak sayı olarak erkek işsiz sayısı daha fazla görünse de, kadınların işgücüne katılım oranının düşüklüğü nedeniyle oransal bazda kadınlarda işsizlik oranı (yüzde 10,6), erkeklerin (yüzde 6,8) oldukça üzerinde seyretti.
İşgücüne dahil olmayan 31 milyon 821 bin kişilik büyük kütlenin 21 milyon 976 bin gibi ezici bir çoğunluğunu kadınların oluşturması, kadın istihdamının önündeki ev içi bakım ve sosyal engellerin varlığına işaret etmeye devam etti. Çalışma çağındaki erkeklerin yalnızca 9 milyon 845 bini işgücü dışında kalırken, kadınlarda bu sayının iki katından fazla olması dikkat çekti.
